عوامل فرا ساختاری، در حال شکل‌دهی یک بحران انرژی است
بازار جهانی نفت، نوامبر سخت و پرتنشی را پشت سر می‌گذارد وابهام، بیم و امید و بلاتکلیفی بازیگران در هر دوسوی بازار بیشتر از هر زمان دیگری خودنمایی می کند.
فریدون برکشلی، رئیس دفتر مطالعات انرژی وین، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد، اظهار کرد: در طرف تقاضا، ارقام، تابعی از عواملی است که تا پیش از ژانویه ۲۰۲۰ و آغاز اولین مرحله از اعمال قرنطینه‌های کرونایی، ربطی به ساختارهای بازار نداشتند و تحلیلگران بازار دائما در حال تغییر دیدگاه‌های خود در مورد تقاضای جهانی هستند و آن‌هم در ارقام غیرمتعارف و گاه از زیر ۸۰ میلیون بشکه در روز تا گذر از ۱۰۰ میلیون بشکه در روز.
وی با بیان اینکه که تحلیلگران بازار حالا باید چند واحد درس ایمیونولوژی هم بگذرانند تا شاید تحلیل‌های بهتری ارایه دهند، تصریح کرد: اما، یک مطلب واقعی است و آن اینکه اقتصاد جهانی نفت و انرژی، به تقاضای نفت احتیاج دارد و نبض اقتصاد جهان در طرف تقاضا، می تپد، رشد تقاضاست که علائم حیات و بازگشت شرایط عادی را نوید می دهد.
وی ادامه داد: شاید دسامبر از نوامبر هم تعیین‌کننده‌تر باشد و در آستانه سال ۲۰۲۲ و آغاز خریدهای کریسمس و پایان سال، مرخصی‌های ذخیره شده از دو سال قرنطینه‌ای و شروع مسافرت‌های هوایی و زمینی، پیام‌های امیدوار کننده‌ای برای بازار جهانی نفت دارند.
**اجلاس جهانی آب و هوایی گلاسکو
برکشلی با اشاره به اینکه چند روزی است که اجلاس تغییرات آب و هوایی گلاسکو، موسوم به «کاپ» می‌گذرد، عنوان کرد: بعد از اجلاس پاریس که تمام تیرهای خلاص را برای نفت و گاز و ذغال سنگ خرج کرده بود، حالا در گلاسکو، شرکت‌های نفتی ملی و بین‌المللی با آمادگی بهتری ظاهر شدند، اول آنکه دوشیزه گرتا توینبرگ را، حتی‌الامکان از صحنه دور نگاه داشتند و به وضوح گفته شد که دوران گذار به سوی صفر- کربنی و اقتصاد نا آلاینده از نفت، گاز و ذغال سنگ می گذرد. باید دست از شعار برداشت و منطقی فکر و برنامه‌ریزی کرد.
رئیس دفتر مطالعات انرژی وین، خاطرنشان کرد: عربستان و آرامکو هم نقش مهمی ایفا کردند و البته عربستانی‌ها به طور ضمنی متهم شدند که در کاپ ۲۶ بمب گذاری انتحاری کردند، اما این کار با حمایت شرکت‌های بزرگ نفت و گاز صورت گرفت که شرکت‌های نفت و گاز بین المللی و شرکت‌های ملی نفت و گاز پذیرفتند که در مورد انرژی‌های نو و کاهش کربن در بخش نفت و گاز برنامه‌ریزی و اقدام کنند، اما تا ۲۰۵۰-۲۰۶۰ فرصت زیادی مانده است و در گلاسکو همچنین برای تعیین زمان و سطح شروع کربن زدایی هم صحبت‌ها و توافقاتی حاصل شد.
وی با بیان اینکه آمریکا و اروپا برای ۱۵۰سال از سوخت‌های فسیلی استفاده برده‌اند و از منافع آن بهره‌مند شده‌اند و حالا به هند و بنگلادش و بقیه که ۵۰ سال هم نیست که از نفت و گاز استفاده می کنند، می گویند که باید با فرمول کشورهای صنعتی کاهش دهید گفت: این درحالی است که هنوز هم ۷۴ در صد گازهای گلخانه ای را کشورهای صنعتی تولید می کنند و درهرصورت اجلاس تغییرات آب و هوایی گلاسکو، اگر چه یک ۱۱ سپتامبر نبود، اما شرایط را تا حدی برای شرکت‌های نفت و گاز و تاحدی ذغال سنگ، راحت‌تر کرد.
وی افزود: اما این یک جشن پیروزی هم نیست و صنایع نفت و گاز لازم است به طور جدی بر روی فن‌آوری‌های کاهنده آلاینده فعالیت کنند و شاید روزی سازمان اوپک یا اوپک پلاس فن‌آوری و خدمات فن‌آوری هم تشکیل شود و شرکت‌های خدمات فنی امروزی هم قبلا در دل شرکت‌های نفتی فعالیت داشتند.
**در طرف عرضه، شرایط پیچیده است؛ پیچیدگی در حد، سر درگمی
به گفته وی ، آمریکا ۵ سال است که از یک وارد کننده خالص به یک صادرکننده خالص نفت مبدل شده است، اما پرزیدنت بایدن مرتبا از اوپک و غیراوپک می خواهد که تولید را اضافه کنند تا قیمت‌ها پایین بیاید و هیچ کس در واشنگتن نمی‌تواند بگوید که آمریکا، چطور صادرات خودش را برای پایین آوردن قیمت بنزین در آمریکا، متوقف نمی کند.
وی مطرح کرد: این درست است که در آمریکا، سرنوشت هر رییس جمهوری در پمپ بنزین‌ها رقم می خورد و اگر بایدن قیمت بنزین را به گالنی ۲ دلار برگرداند، موفق خواهد شد، اما با قیمت دبلیو تی آی ۸۰ دلاری، تولید شیل در همین ۸ ماه گذشته ۲/۴ میلیون بشکه در روز افزایش پیدا کرده است و تولید نفت خام‌های متعارف هم بیش از یک میلیون بشکه بالا رفته است.
برکشلی افزود: درست در روزهایی که بایدن در گلاسکو برای کاهش مصرف نفت و گاز با حرارت سخنرانی می کرد و رادیکال‌‍ترین تیم هوادار محیط زیست تاریخ ریاست جمهوری‌های آمریکا، همراهی‌اش کرده بود، اقدامات عجیبی در صنعت نفت آمریکا در حال وقوع بود.
وی با بیان اینکه بایدن ۳۳۹ مجوز حفاری نفت و گاز در خلیج مکزیک و مناطق حفاظت شده آلاسکا را یکجا امضا کرد عنوان کرد: ترامپ در تمام دوره ۴ ساله ریاست جمهوری خود، جمعا ۳۱۶ مجوز تازه حفاری را امضا کرده بود و پیشروترین و محیط زیستی‌ترین رییس جمهور تاریخ آمریکا، در بخش انرژی، متناقض‌ترین سیاست‌های انرژی را دنبال می کند و بایدن مساحتی معادل ۸۰ میلیون هکتار را برای ۱/۸ میلیارد بشکه ذخایر نفتی در اختیار شرکت‌های آمریکایی قرار داده است.
**اقتصاد جهان و آینده بخش انرژی
برکشلی با اشاره به اینکه نرخ تورم آمریکا در سه ماهه سوم سال جاری به ۶/۲درصد رسید تصریح کرد: این بالاترین نرخ تورم آمریکا از زمان بحران بزرگ ۲۰۰۸ است و فدرال رزرو، بی پروا دلار چاپ می کند و این برای اقتصاد دوره کرونای آمریکا، مسکن است، اما تبعات آن می‌تواند خطرناک باشد و اکنون منابع مالی بدون پشتوانه‌ای در اختیار جامعه است که در یک فرایند طولانی‌تر به اقتصاد آمریکا و البته به تبع آن بقیه جهان لطمه می‌زند.
وی در پایان اظهار داشت: در حقیقت رشد قیمت بنزین و سایر فرآورده‌های نفتی و گاز منبعث از ساختار بازار نفت نیست وعوامل فراساختاری، در حال شکل‌دهی یک بحران انرژی است که با عبور قیمت جهانی نفت از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه، بازار جهانی نفت را برای مدتی طولانی درگیر تبعات نامطلوب خواهد ساخت.
