جنگل ها در تب بی‌آبی می سوزند
هشدار کارشناس محیط زیست درباره خطربحرانهای زیست محیطی همه جانبه
فریده خدادادی - خشکسالی و تنش آبی به آرامی صورت میگیرد و اثرات آن تا سال‌ها باقی می‌ماند و متاسفانه تداوم این خشکسالیها در عرصههای منابع طبیعی تهدید جدی محسوب میشود.
به گزارش جهان اقتصاد، کشور ایران در کمربند خشک آبوهوایی جهان با خشکسالیهای شدید و ضعیفی مواجه بودهاست. متاسفانه یکی ازخسارات خشکسالی فرسایش خاک در حوضههای آبخیز است و از طرفی کاهش منابع آبی باعث افزایش ضریب آسیب‌پذیری به جنگلها میشود که خطر بزرگی را گوشزد میکند.
خبرنگار جهان اقتصاد پیرو اهمیت این موضوع با محمدرضا محبوب‌فر، کارشناس محیط زیست وتوسعه پایدار به گفتوگو پرداخته است که درادامه میخوانید:
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار در ابتدای بررسی این موضوع به مساله کم آبی اشاره کرد و گفت: کشور ایران همچنان در ورشکستگی دایم آبی قرار دارد به طوری که تنها 20درصد از نقشه ایران با بی‌آبی خفیف و 80 درصد با بی آبی متوسط تا شدید مواجه است.
محبوب فر افزود: در این شرایط حمایت از کشاورزان و دامداران که معیشت آن ها به آب وابسته است، درحد شعار باقیمانده است.
وی عنوان کرد: متاسفانه معضل خشکسالی به فصول پاییز و زمستان نیز سرایت کرده است به طوری که با توجه به بررسی نقشههای پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی، تداوم کم بارشی وخشکسالی در این فصول قابل رویت است.
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار، مواجهه با مشکل بی آبی و کم آبی را متاثر از تغییر اقلیم دانست وعنوان کرد: این تغییراقلیم داخلی است و به دلیل تخریب محیط زیست به صورت جنگل تراشی، انتقال آب و سدسازی اتفاق افتاده است.
عضو انجمن آمایش سرزمین ایران گفت: تخریب محیط زیست تیشه بی‌تدبیری به ریشه منابع آبی زده است.
** وضعیت فوق حاد مشکل آب در کشور
به گفته وی، متاسفانه مشکل آب نقشه جغرافیایی کشور ایران فوق حاد گزارش شده است به طوری که وضعیت مدیریت منابع آبی کشور به‌گونه‌ای است که مناطق شمال، جنوب غربی به ویژه بخشهایی از استانهای چهارمحال و بختیاری، لرستان و درمناطقی از استانهای هرمزگان و بوشهرو... به وضعیت بی‌آبی دچار شدند.
عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران گفت: در حال حاضر نه تنها آبهای کشور بلکه کوه، معدن، جنگل و محصولات کشاورزی تحت عنوان صادرات غیرنفتی غارت و به خارج از کشور صادر میشود.
وی با اشاره به تاثیرات ناشی از تغییراقلیم در جنگلها، عنوان کرد: جنگلهای کشور به دنبال افزایش درجه حرارت در حال سوختن هستند. از سوی دیگر با توجه به کم‌کاری‌هایی که در کشور در ارتباط با اعزام هلیکوپتر و هواپیما صورت میگیرد، متاسفانه این ثروتهای عظیم با توسط افراد محلی خاموش نمیشوند یا در توان افراد محلی نیست و به حادثه دیدن آنها می‌انجامد همانند شمار جانباختگان که از پس این حوادث درجنگلهای ارسباران شاهد بودیم.
محبوب‌فر عنوان کرد: افزایش درجه حرارت هوا به کاهش بارش و کاهش رطوبت و خشکی هوا منجرمیشود و به گسترده شدن دامنه آتش‌سوزی در عرصههای طبیعی می‌افزاید همین افزایش آتش سوزی در مناطق جنگلی و منابع طبیعی اقتصاد افرادی که به جنگل و محیط زیست وابسته است، را به مخاطره میاندازد.
** خطرظهور بحرانهای زیست‌محیطی چندجانبه
وی تصریح کرد: در ارتباط با تخریب محیط زیست وضعیت به‌گونه‌ای است که حرکت سریع و شتابان نقشه جغرافیایی ایران به سمت بحرانهای زیست محیطی چندجانبه را شاهد هستیم یعنی به دلیل بی‌آبی و کاهش رطوبت، سوختن جنگلها و خشکسالی را شاهد هستیم به‌طوری که در بخشهای مهمی از قبیل آب، برق، محصولات کشاورزی با مشکل مواجه خواهیم شد.
به گفته وی، در حال حاضر کاهش 50درصدی در محصولات کشاورزی مانند جو، گندم، برنج و... را شاهد هستیم به طوری که گرانی این کالاها در ماه‌های آینده دور از انتظار نیست.
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار گفت: با بیتوجهیها در حوزه محیط زیست بعید به نظر میرسد که کشور ایران تا 10 سال دیگر قابل سکونت باشد زیرا فرسایش خاک در اثر تخریب محیط زیست مانند جنگل در کشور ما رتبه اول جهانی را به خود اختصاص داده است.
وی مدعی شد: در حال حاضر بسیاری از مناطق کشور از جمله اصفهان و استانهای مرکزی حداکثر تا 10 سال بعد قابل سکونت هستند و امیدی به بهبود این وضعیت وجود ندارد.
به عقیده محبوب‌فر، درحال حاضر صد درصد جنگلهای ایران در معرض تهدید نابودی قرار دارند و با گذشت 42 سال از انقلاب ازدست رفتن 60درصد از جنگلهای کشور را شاهد بودیم به طوری که قطع درختان توسط مافیای چوب و ذغال یا تغییر کاربری جنگلها به زمینهای کشاورزی یا گرمای هوا و کاهش رطوبت اتفاق افتاده است.
وی عنوان کرد: مقایسه تعداد و وسعت آتش سوزی درسال 1400 نسبت به سال گذشته، متاسفانه 40درصد افزایش آتش سوزی را نشان میدهد که بسیار غیرمنتظره و خطرناک است.
** لزوم توقف طرحهای انتقال آب
کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار عنوان کرد: به نفع طبیعت، محیط زیست، اقتصاد و معیشت همه مردم ایران باید طرحهای انتقال آب جدید را متوقف کنیم و هیچ تعریفی در ارتباط با سدسازی و انتقال آب صورت نگیرد و در راستای مدیریت منابع آبی کشور باید سدها و طرحهای انتقال آب که پیش‌تر با مشکلاتی همراه بوده است را شکست خورده اعلام کرد تا آب را به جوامع بومی مولد بازگرداند.
محبوب فر بیان کرد: به جای پرداختن به احداث صنایع آب‌بر و طرحهای دیربازده و طرحهایی که به آب وابسته است، باید کارکرد نقشه جغرافیایی ایران را روی توریسم یا گردشگری یا کشاورزی به نفع محیط زیست، طبیعت و جنگلها تعریف کنیم .
