زنگ خطر پایان انحصارگرایی غول‌های نفتی
شرکت‌های بزرگ نفتی تحت فشار قرار گرفته‌اند تا مسئولیت‌های خود را برای مقابله با تغییرات آب و هوایی افزایش دهند و سه تصمیم مهم در ماه مه 2021 ممکن است تأثیر قابل توجهی در روند آینده کربن زدایی صنعت نفت و گاز داشته باشد .
یوسف موسایی، کارشناس حوزه انرژی در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار کرد: فشار سرمایه‌گذاران در سالهای اخیر برای شرکت‌های بزرگ نفتی در حال افزایش است و این خود می‌تواند زنگ خطری جدی برای پایان انحصارگرایی این شرکت‌ها باشد.
وی تصریح کرد: در ایالات متحده 61 درصد از سهامداران در نشست سالانه Chevron به نفع پیشنهادی مبنی بر این که این شرکت مستقر در کالیفرنیا باید انتشار گازهای گلخانه‌ای ایجاد شده را «به میزان قابل توجهی» کاهش دهد، رای مثبت دادند از این رو سیاست‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت این شرکت دست خوش تغییراتی وسیع می شود .
وی افزود: اندکی پس از آن نیز سهامداران Exxon Mobil در تگزاس ، با وجود مخالفت هیئت مدیره شرکت ، مسیر شورون را انتخاب کردند و خواستار اخذ سیاست‌های جدید در خصوص کاهش گازهای گلخانه‌ای در شرکت شده‌اند و سپس در هلند ، مبارزان محیط زیست در دادگاه لاهه علیه شرکت انگلیسی- هلندی Shell پیروز شدند، که به دستور دادگاه صادرات کربن برای این شرکت در سراسر جهان تا سال 2030 کاهش چشم‌گیری خواهد داشت .
وی با بیان اینکه اما کارشناسان بر این باورند که سرمایه‌گذاران بزرگ نفتی در زمینه تغییرات آب و هوایی فعال‌تر شده‌اند گفت: آنچه ما شاهد آن هستیم تعداد بالای آرا در شورون و اگزون موبیل نشان دهنده افزایش قابل توجه سهامداران و مدیران در حمایت از طرح های جدید و تغییر نگراش این افراد به گسترده کردن فعالیت های این شرکت‌ها در راستای تولید انرژی‌های با ثبات‌تر و کم‌هزینه‌تر است.
موسایی بیان کرد: این تغییر عمدتا توسط سرمایه‌گذاران انجام می‌شود که در سالهای اخیر بسیار فعال‌تر در زمینه مسائل مربوط به آب و هوا وارد شده‌اند این موضع گیری‌های جدید در مورد فعالیت‌های زیست محیطی، ارزیابی‌های تخصصی آنها از ریسک سرمایه گذاری را منعکس می‌کند همچنین نگرانی از دست دادن سرمایه‌های سهام داران را به آنها گوشزد می کند.
وی ادامه داد: هر یک از این سه شرکت نفتی در حال حاضر اهدافی را برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خود در نظر گرفته اند، اما سهامداران و گروه‌های تبلیغاتی این موارد را «ناکافی» ارزیابی می کنند .
وی خاطرنشان کرد: در این راستا shell هدف خود را برای سال 2030 کاهش 20درصدی کربن در محصولاتش نسبت به سال 2016 تعیین کرده بود ، این شرکت تا اکنون به این امر دست نیافته است و تاکنون هیچ برنامه مشخصی ارائه نداده است .
وی افزود: در مورد Chevron، سهامداران این غول نفتی به كاهش قابل توجهی در میزان انتشار کربن دی اکسید در محصولات این شرکت رای دادند و این یک نشانه واضح است برای همه شرکت‌های نفتی از نظر تغییراستراتژی‌های کربن‌زدایی در این شرکت‌ها .
موسایی عنوان کرد: فشار سهامداران عمدتاً بر Big Oil ( شرکت های بزرگ نفتی ) متمرکز است و انتظار می رود سرعت تغییرات در این شرکت‌ها را شاهد باشیم و همچنین با وجود این تغییرات، نظارت تحت تأثیر فشارهای اجتماعی و سیاسی بر کل صنعت نفت تأثیر می گذارد.
به گفته وی درحالی که شرکت‌های ملی نفت به طورکلی با فشارهای مشابه سهامداران مواجه نیستند و رقابت با ساختارهای دولتی برای شرکت‌های خصوصی این صنعت سخت خواهد شد و عدم اطمینان در مورد سرعت كربن زدایی احتمال عواقب ناخواسته‌ای را برای قیمت‌ها ایجاد می كند.
وی گفت: از این رو اگر فشار سهامداران بخش خصوصی می‌تواند تأثیراتی بر مهار سرمایه گذاری و محدود کردن اکتشاف به همراه داشته باشد و تقاضا برای نفت را بالا نگه دارد، نتیجه این امر می تواند افزایش قیمت در بازارهای بین المللی را به ارمغان بیاورد.
موسایی مطرح کرد: اما شرکت‌های بزرگ نفتی باید با تغییر اساسی در ساختار مدل‌های تجاری خود از Big Oil به Big Energy به دنبال ایجاد بازارهای جدید برای ماندن در عرصه این رقابت باشند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: موانع قابل توجهی پیش روی شرکت‌های بزرگ نفتی وجود دارد چون با تغییرات ساختاری بزرگ در استراتژی‌های بلندمدت رقابت در این صنعت بسیار دشوارتر خواهد شد .
