فریاد تشنگی هورالعظیم مسئولان را بیدار نکرد
فریده خدادادی -هورالعظیم بزرگ‌ترین تالاب مرزی در استان خوزستان است تالابی با این که یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های ایران بشمار می‌رود،این روزها به جای اوازه پر آبی اش ناله های خشک شدنش به گوش میرسد.
به گزارش جهان اقتصاد، تالاب هورالعظیم تالابی با مساحتی بالغ بر ۱۲۰ هزار هکتار در مرز ایران و عراق واقع شده است. ذخایر آب این تالاب از رود کرخه، در ایران و نیز رودخانه دجله در عراق تأمین می‌شود. متاسفانه این تالاب این روزها به عنوان ذخایر عظیم منابع جانوری و گیاهی گرفتار خشکی شده است به طوری که امروزه تصاویری تشنگی گاومیشها در این تالاب برای یافتن این چند قطره آب مشاهده شده است که تشنگی را فریاد میکنند و تلف شدن هر لحظه آنها در حال رخدادن است البته یک از ورودیهای سد کرخه برای رفع مقطعی این مشکل گشوده شد که کام تلخ ساکنین حوالی اطراف این تالاب را برای مدتی شیرین کند اما با توجه به شرایط کشور این تالاب نیز تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته است و شرایط آن روز به روز بد تر می‌شود که باید متولیان امر نسبت به اهمال در این حوزه و علل اصلی خشک شدن بزرگ‌ترین تالاب کشور پاسخگو باشند.
پیرو ضرورت توجه به این موضوع خبرنگار جهان اقتصاد با هژیر کیانی، دبیر انجمن دوستداران طبیعت و محیط‌زیست خوزستان به گفت‌وگو پرداخته است.
دبیر انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست خوزستان اظهار کرد: بخشی از تالاب هورالعظیم در داخل ایران است که 120مساحت آن یک هزارهکتار برآورد شدهاست و بخش داخلی آن در زمان دولت احمدی نژاد به دلیل استخراج نفت به حوضچههای متعددی تقسیم شد به نحوی که آب آن را پس از خشک کردن به سمت عراق منحرف کردند و وزارت نفت و شرکتهای نفتی به دلیل سود بیشتر بدون توجه و عدم آگاهی از پیامدهای زیان بار به اقداماتی در این تالاب پرداختند.
هژیر کیانی افزود: تالاب هورالعظیم دارای ارزشهای اکوسیستم آبی کم نظیر در استان خوزستان در واقع یک ضلع بیولوژیکی در برابر ریزگردهابود که به دلیل موضوع ریزگردها چه خسارتهایی به وجود آمد به طوری که حتی ناامنی در مردم به وجود آمد و بسیاری از مردم مجبور به کوچ و مهاجرت شدند که بخشی از پیامدهای احداث حوضچههای نفتی دولت احمدی نژاد اتفاق افتاد و پس از آن نیز درصدد احیای این تالاب برنیامدند اگرچه بعضی مواقع این تالاب را آبگیری کردند اما هیچ گاه بخش عظیمی از هورالعظیم نتوانست خود را احیا کند، بنابراین به نابودی معیشت جامعه محلی این تالاب منجر شد.
وی ادامه داد: متاسفانه سازمان آب و برق و سازمان محیط زیست درارتباط با تالاب هورالعظیم شریک جرم شدند زیرا مطابق اصل 50 قانون اساسی نباید این تالاب را تخریب و نابود میکردند و از سوی دیگر با توجه به سدسازیهایی وزارت نیرو و تامین حقابه تالاب از طریق سد کرخه خود مزید برعلت شد تا حقابه تالاب هر روز کاهش یابد و به دلیل خشکسالی مرگ گروهی و دسته جمعی میلیون‌ها قطعه ماهی را شاهد بودیم و حتی گاومیشها و دامهای محلی مردم در بخشی از هورالعظیم تلف شدند.
** پرداخت حقابه تالاب هورالعظیم
این پژوهشگرحوزه محیط زیست گفت: سازمان آب و برق موظف است که حقابه تالاب هورالعظیم را رهاسازی کند و تنها راهکار آن از طریق کرخه است و سازمان حفاظت از محیط زیست و اداره کل محیط زیست خوزستان نیز باید به وظیفه خود عمل کند و باید برای تامین این حقابه مطالبه گر باشد که متاسفانه اظهار نظرهای فرافکنانه ومسئولیت گریزانه را از سوی سازمان محیط زیست شاهد بودیم البته ما هم قبول داریم بخشی از حیات تالابها با یک دوره خشکی همراه است اما نه درارتباط با تالاب هورالعظیم.چرا که با ساخت حوضچههای متعدد مسیر آب را به سمت عراق منحرف کردند وعملا حقابههای تالاب برای پرشدن همین حوضچه را نمیدهند.
کیانی بیان کرد: اگر بخواهیم هورالعظیم را نمادی از تالاب‌های خوزستان که قطب تالابی کشور است را در نظر بگیریم باید بگوییم سایر تالابها نیز مانند این تالاب در معرض آسیب قرار دارند. به طور مثال فاجعه‌ای که در تالاب شادگان درحال رخدادن است، پیامدهای آن بدتراز این است به طوری که حجم عظیمی از نمکهای شرکتها وارد این تالاب شده است.
وی گفت: شرایط امروز تالاب هورالعظیم برآیند نگاه بهره کشی ملی به خوزستان بدانیم چرا که همیشه استان خوزستان را یک استان ملی تعریف میکنند اما هنگام رسیدگی به مسایل آن خوزستان ملی مشاهده نمیشود.
دبیر انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست خوزستان اظهار کرد: اگر بخواهیم سومدیریتها و بی برنامگیهای مدیران استانی حذف شود و برای نجات محیط زیست انسانی استان خوزستان چه در حوزه محیط زیست طبیعی اقدامی انجام شود، برنامه جامع اقدام ملی تحت عنوان نجات بخشی لازم است نه یک برنامه فانتزی بدون ضمانت اجرایی .
** حل مسایل استان خوزستان نیازمند یک سند جامع راهبردی
وی گفت: استان خوزستان در شرایطی است که تمامی برآوردهای تمامی کارشناسان مستقر نشان میدهد که نیازمند یک سند جامع راهبردی است تا بتواند از این وضعیت خارج شود.
کیانی تاکید کرد: با توجه به وسعت تالاب هورالعظیم و محدودیتهای منطقه ای بازدید از این منطقه به هماهنگیهای خاص نیاز دارد و نمیتوانیم بازدید میدانی از این منطقه داشته باشیم این درحالی است که بارها فعالین زیست محیطی مشکلات این منطقه را فریاد زدند اما کسی گوشش بدهکار این حرفها نیست!
وی افزود: به منظور راستی‌آزمایی و برآورد دقیق از مشکلات تالاب باید یک بازدید هوایی از منطقه با حضور سازمانهای مردم نهاد انجام شود تا اگر آمار و ارقامی که توسط دولتیها بیان شد را تایید کنند.
** بی‌برنامگی‌ها دلیل گرفتاریهای تالاب هورالعظیم
دبیر انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست خوزستان تاکید کرد: باید مسببین این شرایط در تالاب هورالعظیم پاسخگو باشند و از بروز بحران جلوگیری کنند که متاسفانه به دلیل بی‌برنامگی شاهد این قبیل مشکلات هستیم.
کیانی گفت: نه تنها در حوزه محیط زیست طبیعی مانند تالابها حتی درتالاب بندون هم اقدامی نشد تا عملا خشک شد به طوری که با حفر پی در پی چاه در کنار این تالاب به خشکاندن آن اقدام کردند.
به گفته وی، در حوزه محیط زیست انسانی نیز نزدیک به 17 سال است که مردم دهدز در تشنگی جیره‌بندی دو سد محاصره شده اند و از سوی دیگر آب نیز تبخیر می‌شود که نه سهم مردم است و نه سهم تالاب (هنگامی که به اندازه مصرف شرب نیم میلون نفر در سال از سطح دریاچه کارون 3 تبخیر می‌شود اما 30 هزار نفر در محاصره آب تشنه هستند، از بی برنامگی مدیران حکایت دارد).
