صید مناطق بی‌آب شگرد سوداگرانه زمینخواران
فریده خدادادی -زمین خواری، اشتهای سیری ناپذیر عده‌ای سودجو است که برای دستیابی به منافعشان از هر راهی هراسی ندارند و با وعده و وعید آبادانی و فریب مردم ساده دل شهری و روستایی زمین حاصل‌خیز بکر و منابع طبیعی آنها را به بهایی اندک میخرند و به هیچ میفروشند و تیشه بر ریشه قلب ایران می‌زنند و این گونه است که اکنون که از مناطق بکر دلزده شدند و با حیلهای حساب شده و گرسنه‌تر از همیشه به فکر به یغما بردن گنجی دیگر یعنی زمین‌های ساکنان کویر هستند.
به گزارش جهان اقتصاد، در سال‌های اخیر آمار زمین خواری در کشور در حال افزایش بوده است و صرفا به نقاط خوش آب و هوا محدود نمیشود. برخی آمارها ثبت زمین خواری در استانهای کویری کشورحکایت دارد و متاسفانه این مناطق هم در تیررس اهداف شوم زمین خواران قرار گرفته است.
اواخر سال ۱۳۹۳ با تاکید رهبر انقلاب بر حفظ جنگلها و مراتع و همچنین معرفی پدیده زمین خواری، کوه خواری و ساخت‌وساز در ارتفاعات به عنوان یکی از مسائل رنج آور، این امر از اهمیت بیشتری برخوردار گردید تا افراد سو استفاده کننده مورد تعقیب قضایی قرار گیرند.
با این اوصاف در قانون برای مبارزه با زمین خواری مواردی طرح شده است که با استفاده از آن می‌توان ازسودجوییهای کلان زمین خواران جلوگیری کرد که اهتمام قوه قضاییه در رسیدگی به این موضوع خود دلیلی بر این صحبت است . البته زمین خواران با دور زدن قانون به نفع خود از فرصتهای قانونی سو استفاده کرده و منافع بیشتری عایدشان شده است که می توان به ویلاسازی و ساخت ساختمانهای بلند در عرصههای طبیعی و تجاوز به حریم جنگلها و رودخانهها اشاره کرد که البته در سال‌های اخیر مقابله با این نوع اقدامات توسط دستگاه قضا و مجازات متخلفان در این حوزه نمود بیشتری پیدا کرده است.
در این زمینه خبرنگار جهان اقتصاد با محمدرضا محبوب‌فر، کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار به گفت وگو پرداخته است که درادامه می‌خوانید.
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار گفت: در ارتباط با موضوع غارت زمین توسط زمینخواران بزرگ و سازمان یافته در کشور قوانینی از قبیل قانون خصوصی‌سازی مصوب سال 1385 و قانونی تحت‌عنوان حل مشکل زمین-مسکن روستایی که در مجلسهای قبل تصویب شده است، وجود دارد. براساس این قانون یعنی هر فردی به هر شکلی زمینی را اعم از زمین‌های منابع طبیعی، اوقاف تصاحب کرده باشد، دولت موظف است برای آنها سند صادر کند و اگر هم دولت نسبت به این مسئله اعتراضی دارد پس از صدور سند باید شکایت خود را به قوه قضاییه ارسال کند.
محبوب‌فر افزود: درحال حاضر گفته می‌شود که نزدیک به ۱۸میلیون پرونده زمین خواری در کشور وجود دارد، بسیاری از این پروندهها مربوط به ۴۰ سال اخیر و حتی تعدادی نیز مربوط به پیش از انقلاب است به طوری که مردم و دولت بر سر اراضی با یکدیگر اختلاف داشتند و تعدادی از آنها هنوز به نتیجه‌ای نرسیده است.
وی عنوان کرد: درحال حاضر شاهد هستیم که زمینخواران بزرگ و قهار به مناطق بدون آب و برق و مناطق مشکل‌دار در تامین آب و برق و حتی مراکزی که با تنش آبی مواجه هستند (مهاجرت از این نقاط نیز شدت یافته است به طوری که روستاها و مناطق شهری را به دلیل نبود امکانات و فقدان آب خالی از سکنه میکند) هجوم آورند.
به گفته عضو انجمن آمایش سرزمین ایران، در گذشته زمینخواران به مناطق خوش آب‌وهوا مانند مناطق شمالی کشور، تهران و مناطق جنوب غرب کشور یورش میبردند و به نام آبادانی زمین‌های این نقاط را تصاحب میکردند یا اگر رانتی هم داشتند از طریق آن زمینها را با قیمت پایین‌تر به نام تاسیسات گردشگری و ایجاد مناطق تفریحی، صنعتی و مسکونی خریداری و به اصطلاح آباد میکردند.
وی در ادامه افزود: این شگرد زمینخواران هم‌چنان ادامه داشت تا اینکه به دلیل توهم توسعه‌ای که دولت‌های مختلف در طی این سال‌ها داشتند حتی استفاده از دو قانون مذکور به حمایت از زمینخواران منجر شد به طوری که زمینخواران در نقاط خوش آب و هوا آبادانی کردند و تا جایی پیش رفتند زمینی باقی ماند و نه آبی و به نوعی با مشکل زمین و آب مواجه شدند و به موجب این مساله زمین خواران زمین‌های خوش آب وهوا که در گذشته اشغال کرده بودند را رها کرده و به سمت و سوی مناطق بکر و مناطقی که حالت کویری و بیابانی دارد و فاقد آب و امکانات است سوق پیدا کردند.
**شگردهای زمین‌خواری
محبوب‌فر در ارتباط با هدف زمینخواران عنوان کرد: از شگردهای زمینخواران می‌توان به ساخت و سازهای غیرمجاز شبانه تا ساخت و سازهای به اصطلاح مجاز که در روز روشن انجام می شود، اشاره کرد.
**ردپای دستگاه‌های دولتی در ماجرای زمین خواری
وی یادآور شد: متاسفانه در سال‌های اخیر در این ساخت و سازهای مجاز یا غیرمجاز رد پای تعامل برخی دستگاه‌های اجرایی دولتی با زمین خواران نیز مشاهده شده است.
به گفته محبوب فر، «پدیده زمین خواری» در سال‌های اخیر وضعیتی پیدا کرده است که همانند قارچ در تمامی کشور در حال گسترش و تکثیر است به طوری که امکان توقف ندارد .
وی گفت: منابع طبیعی و محیط زیست توسط افراد سودجو مورد تجاوز قرار می‌گیرد به گونه ای که آنها محیط زیست و منابع طبیعی را به سمت تباهی میکشانند.
وی عنوان کرد: در گذشته زمین خواران زمینی را تغییر کاربری میدادند به طور مثال زمین‌های جنگلی که در جنوب غرب کشور (رشته کوه های زاگرس) و شمال کشور (رشته کوه‌های البرز) وجود داشت را به نام تبدیل زمین به کشاورزی و زمین باغی که روی آن کشت و ذرع کنند، تصاحب می کردند و با آتش زدن جنگلها اغلب در مناطق حفاظت شده و از بین بردن از گونه‌های گیاهی و جانوری نقاط جنگلی به زمین‌های کشاورزی و باغی تبدیل میشد.
**زیستگاه‌های طبیعی طمعه‌ای جذاب برای زمینخواران
به گفته وی، علاوه بر جنگل، کوه، دریا، کویر و حتی بیابان طعمه هایی جذاب برای زمین خواران محسوب می‌شود که هدف آنها صید زیستگاه‌های طبیعی است.
این کارشناس محیط زیست وتوسعه پایدار گفت: در ارتباط با مبارزه با زمین خواری در ایران نیز قوانین وجود دارد به طوری که می‌توان به تصویب اولین قانون در سال ۱۳۳۱ در زمان دکتر مصدق اشاره کرد چرا که به موجب آن از فروش و واگذاری زمینها در تهران جلوگیری و پس از انقلاب این قانون دستخوش تغییراتی شد به طوری که در قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ بحث زمین خواری و تصاحب زمین به صورت مبهم، پیچیده و طولانی جرم انگاری شد. حتی اکنون اختلاف نظر و برداشتهای متفاوتی از موضوع و قانون زمین خواری در قانون مجازات اسلامی در فرآیندهای قضایی وجود دارد که این مسأله دست زمین خواران را باز گذاشته است و همانطور که اشاره شد آنها زمین‌های خوش آب و هوا را رها کرده و به سمت مناطق کویری و بیابانی هجوم بردند تا براساس آن دو قانون به نام توسعه و با تصاحب زمین برای خود سند اختیار کرده و به صورت قولنامه زمین ها را خرید و فروش کنند یعنی روی این زمین های فاقد آب و برق توسط زمین خواران قهار سوداگری و واسطه گری می‌شود.
محبوب فر اظهار کرد: حتی این زمین خواران شایعه‌ای را مبنی بر انتقال آب از خلیج فارس و دریای خزر در این مناطق کم آب مطرح کردند و با خریداری آن به قیمتهای ناچیز از ساکنینشان، سند شش دانگ میگیرند و یا در نهایت آن زمین را قولنامه میکنند و به فروش میرسانند.
وی تصریح کرد: در حال حاضر این زمین خواران با ورود به مناطق کویری و بیابانی در پوشش سرمایه گذاری در حال تصاحب اراضی هستند و این مهم نیز از جمله شگردهای زمین خواری است که در کشور مشاهده می‌شود.
عضو انجمن آمایش سرزمین ایران گفت: در زمان تصدی ریاست قوه قضاییه توسط آیت الله رییسی، وی در ارتباط با مسایل و موضوعات محیط زیستی از جمله زمین خواری بسیار خوب عمل کرد به طوری که عملکرد وی در حل و فصل پرونده‌های زمین‌خواری و منابع آبی کشور قابل مشاهده است.
وی خطاب به حجت الاسلام محسنی اژه‌ای به عنوان رئیس جدید قوه قضائیه گفت: تا زمانی که نقد و نظارت در مطبوعات و رسانه‌ها وجود نداشته باشد نمیتوان قوه قضاییه را به درستی مدیریت کرد. ارتباطات و تعاملات تیم آقای رییسی با مطبوعات و رویکرد وی نسبت به محیط زیست و مطبوعات و رسانه ها خوب بود و حال حجت الاسلام محسنی اژه ای فراموش نکنند، نقد و نظارت ، حضور مطبوعات، فعالین رسانه‌ای و خبرنگاران یک غنیمت برای خود قوه قضاییه و مدیریت بخشی از کشور توسط این قوه است به دلیل این که احقاق حق برای مردم، محیط زیست کشور و منابع آبی صورت پذیرد.
محبوب فربیان کرد: از رییس جدید دستگاه قضا انتظار می‌رود در ارتباط با فعالین محیط زیست، کارشناسان و اساتید دانشگاه که در این حوزه مستقل و غیردولتی هستند، سیاستهای آیت الله رییسی را ادامه دهند و اجازه دهند نقدها بیان شود و فعالیت رسانه‌ای در این راستا ادامه پیدا کند و فضای کشور را تهدید و رسانه‌ها را محدود نکنند چرا که با محدود کردن رسانه‌ها جریان اطلاع رسانی از داخل به خارج از کشور انتقال پیدا میکند .
وی افزود: در حال حاضر در اکثر خبرسازیهایی که در خارج از کشور توسط رسانه هاصورت می‌گیرد توسط همین رسانه های داخلی برای آنها خوراک تهیه می‌شود و این طور نباشد که به جای رسانه های داخلی، رسانه های خارجی نسبت به مسایل محیط زیستی برای مردم در داخل خوراک تهیه کنند چرا که مسأله محیط زیست شوخی‌بردار نیست و کشور وارد اَبَر بحران آب، منایع طبیعی و محیط زیست شده است و اجازه دهند مطبوعات، منتقدین، کارشناسان و اساتید این حوزه به طرح دیدگاههای خود بپردازند.
