شفاف‌سازی تنها راه مانع‌زدایی بخش اقتصاد خرد
اقتصاد ایران به دلیل وجود نفت در یکصد سال گذشته به عنوان یک کالای بین‌المللی، وابسته به اقتصاد جهانی بوده و هست و امروز با توجه به ایجاد صنایع پتروشیمی و فولاد بازهم به بازار جهانی وابسته است.
علی پناهی، دبیر انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد، ضمن بیان مطلب فوق اظهار داشت: با توجه به اهمیت نامگذاری امسال به «تولید، پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی‌ها» ، به‌منظور تسهیل در روند تولید باید موانع موجود در دو بخش بنگاهی و اقتصاد خرد و در سطح سیاست‌های کلان یا اقتصاد کلان مورد بررسی قرار گیرد.
وی تصریح کرد: درسطح بنگاه‌ها به‌طور طبیعی تعدادی قوانین و مقررات وجود دارد و این قوانین و مقررات با وجود این که سال‌هاست در این حوزه کار می‌شود، اما همچنان دراین سیستم باقی مانده‌اند، زیرا هر قانونی که در یک سیستم تصویب می‌شود، تعدادی ذی‌نفع پیدا می‌کند، وقتی هم که این ذی‌نفعان در سیستم مستقر می‌شوند، حذف آنها به راحتی امکان‌پذیر نیست.
وی بیان کرد: به‌طور مثال در حوزه‌های مربوط به تعرفه‌ها، حوزه مالیات و تأمین اجتماعی، مواردی از این دست زیاد است؛ به این معنی که تعرفه‌ای با یک نرخ برای یک کالایی تصویب می‌شود، براساس این نرخ یک نظام تعرفه‌ای شکل می‌گیرد و ذی‌نفعان خود در حوزه تولید یا واسطه‌گری را پیدا می‌کند.
وی بابیان اینکه شفاف سازی، ابلاغ مصوبه‌های شفاف و فرهنگ‌سازی در حوزه‌های مختلف، تنها راه مانع‌زدایی بخش اقتصاد خرد است، گفت: موانعی وجود دارد که ناشی از سیاست های کلان در عرصه سیاسی و اقتصادی است اما اثر خود را در بنگاه نشان می دهد گفت: با وجود تولید بخش اعظمی از قطعات مورد نیاز صنایع در داخل کشور، بخش های‌تک آنها در برخی موارد در کشور تولید نمی شود که واردات آنها به گفته رییس‌جمهوری ۲۰ درصد هزینه سربار برای بنگاه ها به دنبال دارد.
وی بیان‌داشت: به عبارت دیگر اگر تولیدکننده‌ها در ابتدا بخواهند یک تجهیزی را وارد کنند به دلیل تحریم نمی‌توانند تأمین‌کننده را در خارج از کشور به‌راحتی شناسایی کنند و نمی‌توانند به آسانی اطلاعات را مبادله کنند، اگر هم شناسایی کنند نمی‌توانند از چگونگی انتقال پول اطمینان حاصل کنند زیرا بسیاری از بنگاه‌ها در این فرآیند بخشی از پول خود را از دست داده‌اند، یعنی ارز را منتقل کرده‌اند و در خارج از کشور یا در ارتباط با صرافی‌ها با مشکل مواجه شده‌اند.
پناهی مطرح کرد: تأمین‌کننده به دلایل تحریم امکان صادرات به ایران را ندارد که به موجب این مسأله برای تجهیز یک هزینه‌ای ایجاد می‌شود که مانعی برای تولید است و در نتیجه افزایش هزینه تولید، آنها را از عرصه رقابت خارج می‌کند؛ بنابراین تحریم به عنوان یک مانع در سطح کلان اثر خود را در خود بنگاه نشان می‌دهد.
وی با اشاره به اینکه گاهی اوقات بحثی مبنی بر این که «همه مشکلات از تحریم نیست» مطرح می‌شود که به نظرم یک نکته انحرافی با خود به همراه دارد گفت: کشورها در جهان به دو دسته تقسیم می شوند، به‌طوری که یا با اقتصاد جهان از ارتباط گسترده‌ای برخوردار هستند و واردات و صادرات بسیاری انجام می‌دهند و به نوعی با هم موازنه دارند، یا اقتصادهایی هستند که میزان صادرات و واردات آنها اندک است، یعنی به نسبت اقتصاد بسته‌ایی که دارند می‌چرخند.
وی گفت: صنایع پتروشیمی تولید شده باید صادر شود و صنایع فولادی نیز به همین گونه است، بنابراین اقتصاد ایران به لحاظ ماهیت وابسته به اقتصاد جهانی است، این مسأله بد نیست و مزیت های بسیاری به دنبال دارد اما به دلیل این که در طی یکصد سال گذشته ۹۰ درصد درآمدهای اقتصادی ایران از نفت بوده است، به طور طبیعی به اقتصاد جهانی وابسته شده است.
دبیر انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران خاطرنشان کرد: پس اگر فردی بخواهد در حوزه فولاد، پتروشیمی، سیمان یا کشاورزی ورود پیدا کند که ماهیت‌شان نفتی هم محسوب نمی شود، اما کاملاً به نفت وابسته هستند زیرا با وجود اینکه وابستگی کم شده اما به دلیل مزیت صادرات نفت و هزینه تمام شده پایین آن، به محض ایجاد یک فرصت خودبه‌خود با نفت جایگزین می شوند.
وی تاکید کرد: به همین خاطر بخش عظیمی از مشکلات اقتصادی در داخل به تحریم باز می گردد، در سال‌های اخیر تلاش بسیاری انجام شده، اما این تلاش‌ها به دلیل ماهیت اقتصاد ایران به دلیل هزینه پایین تولید نفت با یک تلنگری، ابتر می‌مانند.
پناهی اظهار کرد: راه حل این مسأله در عرصه مسائل بین المللی به‌کارگیری تعاملی است که امکان مبادلات را فراهم کند به‌طوری که تولیدکننده داخلی بتواند بر اساس توانایی که در اختیار دارد کالا تولید کند، البته به این مفهوم نیست که تولیدکننده فقط باید مواد اولیه اش را داشته باشد بلکه کل این زنجیره به هم وابسته است و اگر از این منظر به این قضیه توجه شود هنگامی که گفته می شود تحریم مشکل ساز نیست، احتمالا درک و شناخت درستی نسبت به اقتصاد ایران وجود ندارد.
