رویاپردازی در جلسه ستاد جنگ اقتصادی؟
محمدرضا اکبری جور، پژوهشگر اقتصاد بین الملل
در خبرها آمده است که نخستین جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در سال ۱۴۰۰، صبح روز دوشنبه 30 فروردین ماه به ریاست معاون اول رییس جمهور برگزار شد. در این جلسه معاون اول محترم ریاست جمهور از دو تکانه خارجی به اقتصاد کشور که اولین آن خروج آمریکا از برجام و دومین آن نیز شیوع بیماری نحس و نکبت بار کرونا بود اشاره کرد و کاهش درآمدهای دولت به 5 میلیارد دلار را یادآور شد که البته تاکید کرد با این حال اقتصاد ما، از تکاپو نایستاد و «ما شاهد افزایش تولید و صادرات هستیم» و مثال آوردند که « ایران در مقطعی برای رفع نیازهای خود سالانه ۶ تا ۷ میلیون تن واردات فولاد داشت لیکن امروز و با وجود تحریم ها علاوه بر تامین نیازهای داخلی ۱۲ میلیون تن صادرات فولاد داریم. در بخش های پتروشیمی، داروسازی و بسیاری از صنایع دیگر علاوه بر تامین نیازهای داخلی توانسته ایم منابع ارزی مورد نیاز به کشور را نیز تامین کنیم که این ها نماد مقاوم شدن اقتصاد کشور در برابر تکانه های بزرگی است که بسیاری از اقتصاد های پیشرفته دنیا را با رکود و مشکل مواجه کرده است.»
ایشان در ادامه اظهار داشتند: «اگر آمریکا از برجام خارج نمی شد و کشورمان با ویروس منحوس کرونا دست و پنجه نرم نمی کرد قطعاً وضعیت اقتصاد کشور بسیار متفاوت تر با شرایط کنونی بود. در این زمینه لازم است که بخش های مختلف دولت برای تنویر افکار عمومی گزارش های مقایسه ای تهیه و منتشر کنند. این نکته مهمی است که علاوه بر آمریکایی ها که به دنبال فروپاشی اقتصاد ایران در وهله نخست بودند بسیاری از اقتصاد دانان داخلی نیز شرایط اسفناکی را برای ایران پس از وقوع تحریم ها و کرونا پیش بینی می کردند.»
وی گفت: پیش بینی بسیاری از اقتصاد دانان این بود که تورم ایران تورمی ونزوئلایی می شود یعنی تورم رشد ۱۰۰۰ درصدی خواهد شد که قطعاً به لحاظ اقتصادی، اجتماعی و سیاسی غیرقابل کنترل است اما به فضل الهی و تدبیرهایی که صورت گرفت نرخ تورم در عدد ۳۶ درصد متوقف شد.»
و در نهایت ایشان از سازمان برنامه‌و‌بودجه کشور و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواستند تا با کمک یکدیگر و استفاده از ابزارهای رسانه‌ای و هنری؛ زمینه را برای تولید مقالات، مستندات و حتی فیلم‌های سینمایی درباره عبور از تحریم‌ها فراهم نمایند. در شرایطی که کشتیرانی، بیمه، بانک‌ها و بسیاری از بخش‌های دیگر تحت تحریم‌های ظالمانه قرار داشت، حتماً نمایش چگونگی واردات و صادرات صدها میلیون تن کالای مورد نیاز مردم و دور زدن تحریم‌ها جذاب خواهد بود و می‌تواند دست‌مایه کار هنرمندان دلسوز شود.
می‌شد از کنار این حرف‌ها، مانند خیلی حرف‌های دیگر که این روزها دولتمردان کشورمان اظهار می کنند، گذشت. لیکن کلمه دلسوز، باعث شد که این یادداشت نوشته شود، به این امید که شاید به گوش معاون اول محترم رییس جمهور برسد.
شاید بد نباشد که ابتدا گفته شود، در جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، جای ارایه تحلیل‌ها و بررسی آخرین تصمیمات ایالات متحده درباره تحریم های اقتصادی است، جای آن‌ست که درباره نظرات آقای ریچارد نفیو و نوع نگاهش به تحریم‌های اقتصادی کشورهایی چون ما صحبت شود و پیش‌بینی شود، که با این نوع نگاه، چه اقداماتی علیه کشور ما سرعت می‌گیرد و در مقابل ما باید چکار کنیم. جای ارایه نظرات محققان و پژوهشگران است که در آن‌جا، درباره سیاست‌های مقابله با تحریم‌ها از دیدگاه‌های اقتصادی، سیاسی، نظامی، رسانه ای و... صحبت شود. در این جلسه است که باید هماهنگی‌های لازم در کلیه بخش‌های اجرایی کشور صورت پذیرد. در این جلسه است که صدا و سیما، باید نتایج ارزیابی خود از جنگ رسانه‌ای تحریم ها را ارایه نماید. در این جلسه است که اقتصاددانان می باید درباره وضعیت اقتصاد کشور در صورت پایداری تحریم‌ها صحبت کنند، متخصصان پولی کشور، درباره راه‌های حفظ ارزش پول کشور درهمین شرایط نظر بدهند. نظامیان از قدرت بازدارندگی کشور بگویند و اصحاب رسانه از ابزارقدرتمندی که در اختیار دارند.
در این فضا است که باید از محققان خواست که از تجارب سایر کشورها در مواجهه با تحریم‌ها بگویند. روسیه، چین، ترکیه و... نیز با این فضاها آشنایی کامل دارند. آیا واقعا در این کشورها هم ابرتورم اتفاق می‌افتد؟ آیا اقتصاد آنان هم ونزوئلایی می شود؟
در این ستاد است که باید نتایج اجرای برنامه های ضد تحریمی مطرح و ارزیابی گردد. به عبارت دیگر این ستاد، ستاد جنگ اقتصادی علیه ایالات متحده می باشد که از نحوه اداره و بیان آرزوها و آمال مسئولان اجرایی کشور، می توان نقش آن را در این روزهای مهم حدس زد.
همواره دولتمردان ما از نقش مخرب تحریم‌ها بر اقتصاد کشور و آثار آن چه به صورت ملموس و چه به صورت روانی نالیده‌اند لیکن، هیچگاه به صورت جدی با این پدیده به مبارزه برنخواسته‌اند. واقعیت آن‌ست‌که دلسوزان همواره از رفتار سیستماتیک و با برنامه ایالات متحده درباره تحریم‌ها و پایش برنامه‌های اسم برده‌اند اما هیچگاه خود را مکلف به داشتن برنامه منسجمی برای مقابله با این موضوعات نکرده اند. نتیجه آن می شود که در جلسه‌ای که باید تماماً به بحث و گفتگو و برنامه‌ریزی و ارایه آمار و تحلیل پرداخته شود، رویاپردازی می‌شود و گفته می شود که اگر تحریم‌ها نبود و اگر کرونا نبود، وضع خیلی بهتر بود.
ضمن احترام فراوان به معاون اول رییس جمهور، باید به استحضار رساند که متاسفانه نقش مهم این ستاد در دولت دوازدهم جدی گرفته نشد و به مراتب از ستاد ملی کرونا پایین‌تر بود. از همین روست که جلسات این ستاد، به توصیه برای ساخت فیلم ختم می شود.
