بازگشت آرامش به بازار نفت در سال ۲۰۲۲
واکاوی بازار نفت در گفتگو جهان اقتصاد با کارشناس حوزه انرژی
سال 2022، سال نسبتا آرامی در بازار نفت خواهد بود و ایران نیز متناسب با ازمیان برداشتن تحریم‌ها می تواند با هر میزان نفت به بازار نفت ورود کند، بدون اینکه بیاندیشد اثر مهمی بر قیمتهای نفت خواهد داشت و شاید در صورت تداوم شرایط امروز، بازهم قیمتهای 60دلار را در بازار سال آینده داشته باشیم و ورود ما تنها به دلیل افزایش تقاضای ناشی از کاهش کروناست.
سید مهدی حسینی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتگو با خبرنگار جهان اقتصاد ضمن بیان مطلب فوق اظهار کرد: امروز اتفاقات مختلفی در دنیا در حال رخ دادن است که می‌تواند به اتفاقات بسیاری منجر شود، شاید مهمترین آنها بحث مذاکرات میان ایران و آمریکا به صورت غیرمستقیم و با واسطه‌گری اتحادیه اروپا و 1+4 است؛ واکسیناسیون کرونا که آثار خود را بر اقتصاد جهانی نشان خواهد داد هم یکی دیگر از این اتفاقات است و موضوع سوم هم توافق نامه ایران و چین و تحولات آن است که می تواند اثرگذار در حوزه انرژی باشد، بنابراین چندین تحول بزرگ بین‌المللی را شاهد هستیم که آثار این اتفاقات بر بازار جهانی نفت نیز بی‌تاثیرنخواهد بود.
وی با اشاره به تحولات ناشی از مذاکرات بین ایران و آمریکا عنوان کرد: باید گفت گرچه طرفین نسبت به مواضع خود پافشاری می کنند اما اخباری که از داخل این جلسات خارج می‌شود، نتایج مثبتی را نشان می‌دهد به طوری که زمینه‌ها برای دست یافتن به یکسری از تفاهم‌ها آماده می‌شود. اگر این تفاهم حاصل شود بحث بازگشت ایران به بازار نفت وجود دارد اما پیش از آن باید به سایر تحولات در دنیا توجه کرد.
حسینی گفت: تحول دوم به واکسیناسیون علیه ویروس کرونا اشاره دارد، امروز اکثر کشورهای دنیا واکسیناسیون را انجام می‌دهند و این مسئله باعث آرامش خاطر کشورها شده، به طوری که اقتصاد را باز می کند اگرچه انواع جدید ویروس کرونا بسیاری از کشورها از جمله هندوستان یا کشورهای اروپایی مانند فرانسه و انگلیس را درگیر کرده است اما درعین حال انجام واکسیناسیون، امیدواری را در بازار مبنی بر گشایش‌های اقتصادی به وجود می‌آورد چرا که با ایجاد این گشایش‌ها اقتصادهای بسیار کوچک و حتی رشدهای منفی می‌توانند به رشدهای مثبت تبدیل شوند و رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۲ را شاهد باشیم. رشد اقتصادی متاثر از رشد تقاضا برای بازار نفت است که بازار جهانی را متحول خواهد کرد.
وی افزود: در حالت معمول در شرایط پیش از کرونا نزدیک به ۳ الی ۴ درصد رشد اقتصادی در جهان را شاهد بودیم که به طور معمول سالانه نصف این رقم یعنی ۱.۵ الی ۲ درصد رشد تقاضا برای نفت وجود داشته است که اگر مصرف جهانی را یکصد میلیون بشکه در نظر بگیریم ۱.۵ الی ۲ میلیون بشکه رشد مصرف و تقاضا برای نفت را شاهد بودیم که این رشد با گذشت یک سال از شروع کرونا منفی شد وبا کوچک شدن اقتصادها تقاضا را مشاهده نکردیم.
به اعتقاد وی، کشورهای عضو اوپک و اوپک پلاس مدیریت خوبی را به منظور ثبات در بازار نفت اعمال کردند و مجبور شدند که تولید کشورها را کنترل و برای آن ها سهمیه تعیین کنند و عرضه را متناسب با تولید، کاهش دهند تا حتی قیمتهای منفی که سال گذشته برای WTI اتفاق افتاد و نفت برنت که به ۱۵ الی ۱۶ دلار سقوط کرد، به رنج بالای ۶۰ دلار برسانند و ثبات نسبی را به بازار بازگردانند.
حسینی ابراز امیدواری کرد: اگر بخواهیم موازنه کارانه صحبت کنیم و اگرنگوییم سالی یک الی دو درصد رشد تولید، اما می توان در سال، تولید یک میلیون بشکه را پیش‌بینی کرد مبنی بر این که تقاضا برای نفت وجود دارد. البته در این میان عده ای عنوان می کنند که سرمایه‌گذاری نسبت به منابع انرژی تجدید پذیر انجام می‌شود و در دهه‌های آینده فرآیند خودروهای برقی را شاهد خواهیم بود ودر مجموع ارزیابی بنده این است که تا سال ۲۰۵۰ با این که جایگاه نفت و گاز کاهش پیدا می کند (نفت بیشتر و گاز کمتر) اما اگر امروز از ۶۰ درصد سبدهای انرژی برخوردار هستیم، آن زمان کمتر از ۵۰ درصد نخواهد بود و این گونه نیست که بگوییم نفت از سبد انرژی خارج می شود بنابراین در سال‌های آینده رشد نسبی را نیز شاهد خواهیم بود.
حسینی بیان کرد: اگر به آثار رفع تحریم‌ها بر بازار نفت بازگردیم با دو مسأله مواجه خواهیم بود مبنی بر این که نفت را چگونه می‌توان به سطوح تولیدی که ظرفیت کشور است، رساند، ظرفیتی که 4 میلیون بشکه و مجموع صادرات نفت 2.6میلیون بشکه بوده است که می‌خواهیم به این رقم ها در صادرات نفت و میعانات بازگردیم، باید کارهای فنی در چاه های نفت انجام دهیم که مدتی آن ها را تامین کردیم و آیا به خوبی این کار قابل انجام است؟ به نظر می رسد این کار به سرعت می توان انجام شود زیرا در این خصوص به کسی وابسته نیستیم و شرکت‌های متعدد خدماتی و حفاری در کشور وجود دارد که در صورت لزوم از پس انجام کار برمی‌آیند.
حسینی در پاسخ به این سوال که مشکل دوم بازاریابی است به نحوی که هنگام ورود به بازار آیا تقاضایی برای نفت ایران خواهد بود؟ گفت: تصور می کنم با توجه به رشد تقاضا و کنترل اوپک بر بازار عرضه، می توان یک میلیون بشکه را وارد بازار نفت کرد، با توجه به بازارهای سنتی که ترجیح می دهند که از نفت ایران نیز برخوردار باشند، نباید در این حوزه با مشکلی مواجه باشیم اما در هر صورت ایران برای ورود به بازار نفت کار سنگینی باید انجام دهد.
وی در ارتباط با تفاهم‌نامه ایران و چین گفت: این قرارداد یک توافق نامه است و قرارداد نیست و تا توافق نامه به قرارداد تبدیل نشود نمی توان آثار کمی آن را در بازار مشاهده کرد البته نیز آثار روانی نیز به دنبال دارد که به نظرمی رسد سیاسی است تا اقتصادی. سیاسی از این جهت که منافع دوجانبه را در پی دارد یعنی ایران در فضای سیاسی و اختلافات بین چین و آمریکا و روسیه و آمریکا و نزدیکی به چین و نزدیکی با روسیه که اخیرا نیز وزیر خارجه آن به ایران آمد، با کارت این کشورهای دوست، علیه فشار آمریکایی و غربی ها استفاده می کند و از آن بهره می گیرد، بنابراین بیشتر یک بحث سیاسی است و کمتر اقتصادی.
