افزایش شفافیت با حسابرسی عملیاتی
نساء رجبی،عضو انجمن حسابرسان داخلی
حسابرسی عملیاتی فرآیند منظم و روشمند ارزیابی اثربخشی، کارایی وصرفه اقتصادی عملیات سازمان و گزارش نتایج ارزیابی همراه با پیشنهادهای عملی به اشخاص ذیصلاح برای بهبود عملیات است. اين نوع حسابرسي در مواردی متفاوت از حسابرسی مالی است. اگر چه در کلام که این واژه برای اکثر مدیران آشناست ولی اجرایی نمودن آن در عمل با مشکلات مختلفی مواجه است که اثر این موانع و مشکلات مرتفع نگردد، نمیتوان کارایی و اثربخشی مورد انتظار را به صورت کامل برآورده کرد.
با توجه به آنکه این نوع حسابرسی در برنامه ۵ ساله پنجم توسعه الزامی شده است با این وجود بررسی چالش های الزامی شدن حسابرسی عملیاتی از اهمیت بالایی برخوردار است. چالش های با اهمیت پیش روی حسابرسی شامل موارد زیر است.
۱. کافی نبودن قوانین و مقررات
۲. کمبود نیروی متخصص
۳. نحوه گزارشگری عملیاتی نامناسب
۴. نبود معیار مناسب برای حسابرسی عملیاتی
۵. شناخت ناکافی مدیران از فواید و اهمیت حسابرسی عملیاتی
۶. تامین مالی
۷. نبود الگوهای تجربی مناسب در زمینه حسابرسی عملیاتی و عدم وجود تشکل های حرفه ای خصوصی قدرتمند و تاثیر گذار (مانند انجمن حسابرسان داخلی ایران)
در خصوص وجود تشکل های حرفه ای خصوصی، تدابیری از طرف جامعه حرفه ای حسابداری جهت شناخت بیش از پیش حسابرسان عملیاتی و تصویب قوانین متعدد در این خصوص صورت گیرد، می توان از ظرفیت فضای مجازی و از طریق برگزاری همایش های تخصصی آنلاین و تعامل های حرفه ای منجر به انتقال تجارب مشترک بین حسابرسان عملیاتی خواهد شد. همواره وفق وظایف سازمان حسابرسی نسبت به تدوین استانداردهای حرفه ای جهت رشد و ترقی حسابرسی عملیاتی اقدامات لازم انجام می دهد. تمام تشکل های حرفه ای بایستی زمان تصویب و ابلاغ استانداردها حسابداری را اجرایی کنند و این امر باعث افزایش شفافیت، کیفیت و نهایتاً بهینه سازی است.
بر اساس آیین رفتار حرفه ای سازمان حسابرسی مفهوم صلاحیت حرفه ای و حفظ صلاحیت حرفه ای است. کسب صلاحیت حرفه ای نیازمند برخورداری از تحصیلات عالی است و حفظ صلاحیت حرفه ای، مستلزم آگاهی و تعالی مستمر و ارتقاء حرفه است.
اگر گزارش ها را از نظر محتوا بررسی کنیم می بینیم که مبانی نظری آن متفاوت است و ارائه گزارش حسابرسی عملیاتی یکی از اساسی ترین و مشکل ترین مرحله در اجرای حسابرسی عملیاتی در ایران است. با آنکه اهداف حسابرسی عملیاتی با حسابرسی داخلی متفاوت است ولی در مواردی گزارشات حسابرسی عملیاتی بر گرفته از شناخت کامل و بررسی گزارش های حسابرسی داخلی است.
با توجه به ضرورت انجام اين حسابرسي در ارزيابي اثربخشي، كارايي و صرفه اقتصادي عمليات و بهبود عمليات در محيط متغيير تجاري مي تواند به مديران در تصميم گيري هاي آتي كمك شاياني كند.
