تغییر سود حاشیه پالایشگاهها «به زودی»!
آثار اولیه افزایش تحریم های ایران نشان می دهد حاشیه سود پالایشگاه های آسیایی به پایین‌ترین رقم طی ۱۶ سال اخیر رسیده و بررسی آثار حذف ایران از بازار نشان می‌دهد مشتریان آسیایی مجبور به خرید نفت با قیمت های گزافی شده اند.
به گزارش جهان اقتصاد، دستورالعمل نحوه محاسبه قیمت نفت خام و میعانات گازی و ۵ فرآورده اصلی نفتی و سوخت هوایی در سال ۹۹ از سوی وزیر نفت به شرکت‌های پالایشی ابلاغ گردید. طبق مصوبه مذکور، مبنای محاسبه نرخ نفت خام از میانگین محموله‌های صادراتی منطقه‌ای (دبی، عمان، برنت دریای شمال) به میانگین ماهانه محموله‌های صادراتی نفت ایران که عمدتا از نرخ‌های مذبور کمتر می‌باشد محاسبه و منظور خواهد شد.
بنابراین گزارش، مبنای محاسبه قیمت ۵ فرآورده اصلی و سوخت هوایی نیز به جای فوب خلیج فارس، متوسط وزنی ماهانه قیمت فروش صادراتی و زمینی فوب ایران خواهد بود.
قیمت گذاری فرآورده‌های نفتی تولیدی توسط پالایشگاهها بر مبنای شاخص کیفی تولیدات تاثیر مثبتی بر عملکرد پالایشگاهها در اجرای پروژه‌های آپگریدینگ و اجرای طرح‌های زیست محیطی خواهد داشت، زیرا طبق این دستورالعمل در صورتی که کیفیت محصولات تولیدی در پالایشگاهها پایین باشد قیمت صادراتی آن نیز پایین‌تر در نظر گرفته می‌شود و در نتیجه سود پالایشگاه کاهش می‌یابد و این پالایشگاه مجبور می‌شود به سمت اجرای پروژه‌های آپگریدینگ برود.
عرفان درودگر، کارشناس حوزه انرژی، در گفتگو با خبرنگار جهان اقتصاد، با اشاره به اینکه در 23 مرداد 1399، وزارت نفت دستورالعمل تعیین قیمت نفت خام و پنج فرآورده اصلی در سال 1399 را به تصویب رساند اظهار کرد: طبق این دستورالعمل، مبنای محاسبه نرخ نفت خام از میانگین محموله‌های صادراتی منطقه خلیج فارس به میانگین ماهانه محموله‌های صادراتی نفت ایران تغییر می‌کند. همچنین مبنای محاسبه قیمت پنج فرآورده اصلی به جای فوب خلیج فارس، میانگین وزنی ماهانه قیمت فروش صادراتی و زمینی فوب ایران خواهد بود.
وی تصریح کرد: با توجه به شرایط تحریم، فروش محموله‌های ایرانی با تخفیف همراه است و با بررسی عرضه‌ها و معاملات بورس انرژی مشخص می‌شود که تخفیف اعمال‌شده بر روی نفت خام و هر یک از فرآورده‌ها با یکدیگر تفاوت دارد و در نتیجه با توجه به نرخ‌های جدید انتظار می‌رود که حاشیه سود پالایشگاهها تغییر کند.
به گفته وی مقدار تولید پنج فرآورده اصلی درسال گذشته به طور متوسط حدود 60 تا 90 درصد محصولات پالایشگاهها را تشکیل می‌دهند .
وی بیان کرد : تغییر حاشیه سود متاثر از تغییر قیمت‌گذاری، تقریباً مساوی با تفاوت تخفیف خوراک و تخفیف محصول است. مثلاً اگر تخفیف خوراک 10 دلار و تخفیف محصول 5 دلار باشد، برآیند این دو آیتم مساوی رشد 5 دلاری حاشیه سود خواهد بود.
درودگر خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد پالایشگاه‌های کشور در نتیجه تغییر فرمول با رشد قابل توجه سودآوری مواجه شوند که حداقل آن حدود یک دلار برآورد می‌شود؛ درحالی که رقم دقیق می‌تواند بسیار بیشتر باشد.
وی در پایان گفت: برای تاثیر بیشتر قیمت‌گذاری اخیر بر سودآوری پالایشگاه‌های ایرانی مواردی از قبیل سبد محصول پالایشگاهها، محصولات فرعی تولیدی (به ویژه وکیوم باتوم و لوبکات)، تاثیر تخفیف پنج درصدی بر قیمت نفت محاسبه‌شده، تحولات کرک‌اسپرد فرآورده‌ها و ... را می توان لحاظ کرد.
