یک بیانیه بینالمللی درباره کووید-۱۹
میلاد صادقی، پژوهشگر حقوق هوافضا در نظم حقوق بین الملل کنونی، دست کم دو نهاد در تبیین مقررات و دستورات مربوط به پیشگیری از شیوع امراض واگیردار از طریق ناوبری هوایی دخالت دارند. یکی سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) است و دیگری سازمان جهانی بهداشت. به تازگی این دو نهاد تخصصی مشترکاً بیانیه ای را در ارتباط با کووید-۱۹ (= COVID-19 ) صادر کرده اند که بدون هیچ مدخلی، ترجمه ای از این بیانیه تقدیم خوانندگان فاضل میشود: بیانیه مشترک درباره کووید-۱۹ در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۹، بروز یک پنومونی (ذات الریه یا عفونت ریه) با علت ناشناخته در شهر ووهان، استان هوبئی جمهوری خلق چین گزارش گردید. مقامات چینی در ۹ ژانویه ۲۰۲۰ گزارش دادند که سبب این پنومونی ویروسی ابتدائاً همانند یک کرونا ویروس جدید تشخیص داده شده که نوع آن با هر کرونا ویروس
انسانی دیگری که تاکنون کشف شده ، متفاوت است. بیماری مذکور متعاقباً «کووید-۱۹» نامگذاری گردیده است. پس از مشورت ارائه شده از طرف کمیته اضطراری که در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۰ بر اساس مقررات بین المللی بهداشت (۲۰۰۵) تشکیل گردید، مدیر کل سازمان جهانی بهداشت، به طور رسمی ایجاد یک «وضعیت اضطراری بهداشتی عمومی با اهمیت بین المللی» را در اثر همه گیری کووید-۱۹ اعلام داشت و مجموعه ای از توصیه نامه های موقت را صادر نمود. سازمان جهانی بهداشت برای درک و شناسایی این ویروس جدید، پیگیری شیوع و قدرت واگیری (بیماری زایی) آن و ارائه مشورت به کشورها و جامعه جهانی در خصوص اقداماتی برای حفظ سلامت و پیشگیری از شیوع این اتفاق ناخوشایند، به شکل تنگاتنگی با کارشناسان جهانی، دولت ها و همیاران در حال کار و فعالیت است. سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) به منظور تاکید بر نقش ایکائو در ارائه اطلاعات
مرتبط با هوانوردی در مورد کووید-۱۹ و خدمت رسانی (به عنوان یک تسهیل گر کلیدی برای دولت ها و سازمان های عضو برنامه کاپسکا) در جهت اجرای همکاری و هماهنگی موثر با تمامی ذی نفعان، دو آگهی رسمی الکترونیکی و یک نامه دولتی صادر کرده است. همچنین ایکائو به منظور ارائه راهنمایی به مقامات هواپیمایی، خطوط هواپیمایی و فرودگاه ها درباره اقدامات مناسبی که هدف از آن اقدامات حفظ بهداشت مسافران و کاهش خطر انتقال بیماری است، با دولت ها و شرکای صنعتی همچون انجمن بین المللی حمل و نقل هوایی (یاتا) و شورای بین المللی فرودگاه ها در حال کار و فعالیت است. ایکائو و سازمان جهانی بهداشت به تمامی ذی نفعان، اهمیت مقررات و ارشادات موجود، به ویژه استانداردهای مربوطه مندرج در ضمائم (انکس های) مختلف کنوانسیون هواپیمایی کشوری بین المللی و مقررات بین المللی
بهداشت (۲۰۰۵) را یادآوری میکنند. گذشته از این، تعاون میان بخشی در سطح ملی نیز اهمیت دارد و در این باب، به دولت ها یادآوری می گردد تا میان مقامات هوانوردی و بهداشتی هماهنگی برقرار نمایند و «کمیته های ملی تسهیل» را مستقر سازند، کمیته هایی که خود تمامی گروه های مربوطه را مطابق با رهنمودهای ایکائو تشکیل میدهند. سازمان جهانی بهداشت کشورها را به منظور دایر کردن اقدامات سلامت عمومی که متناسب با خطرات سلامت عمومی و سازگار با مقررات بین المللی بهداشت باشد، مورد مشاوره قرار داده است. همچنین سازمان جهانی بهداشت بر اهمیت آگاهی مسافران در پیشگیری از انتقال کووید-۱۹ تاکید داشته است. با اتکا بر تجارب گذشته ی منتج از همه گیری (شیوع) بیماری های مسری، سازمان جهانی بهداشت، ایکائو و سازمان های صنعتی هواپیمایی، به منظور حمایت از دولت ها، مسافران و صنعت هوانوردی در راستای کاهش خطرات، رهنمودها، مجموعه ابزارها و
برنامه های واکنشی جامعی را طراحی و ایجاد کرده اند. تعاون و هماهنگی بین المللی سختی میان دولت ها و سایر آژانس ها و نیز میان بخش های عمومی و خصوصی، در جریان است و باید آنچنان که در گذر زمان مورد نیاز است، تقویت گردد. دکتر فانگ لیو، دبیر کل سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری دکتر تدروس ادهانوم قبریسوس، مدیر کل سازمان جهانی بهداشت تعلیق «کاپسکا» (= CAPSCA ) یا «قرارداد تعاونی (مشترک) مربوط به پیشگیری و مدیریت رویدادهای بهداشت عمومی در هوانوردی کشوری»، توافقی جهانی و همکارانه است که در سال ۲۰۰۶ میان چندین سازمان بین المللی، شامل ایکائو، سازمان جهانی بهداشت، سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، انجمن بین المللی حمل و نقل هوایی (یاتا) و شورای بین
المللی فرودگاه ها تاسیس گردید. از جمله اهداف این برنامه، کمک به دولت ها برای رعایت استانداردها و رویه های پیشنهادی مرتبط ایکائو (ضمائم یا انکس های ۶، ۹، ۱۱ و ۱۴) و آیین های این سازمان، رعایت مقررات بین المللی بهداشت (۲۰۰۵) و اجرای رهنمودهای ایکائو، سازمان جهانی بهداشت، شورای بین المللی فرودگاه ها و همچنین یاتا است.
