نابسامانی در آمارها عامل انحراف دربازار قیر

چندی پیش وزیر نفت در خصوص قیر گفت از عجایب دنیا این است که تولید قیر در ایران ۵ میلیون تن و مصرف آن ۹ میلیون تن است که ۳ میلیون تن آن صادر می‌شود، ۴ میلیون تن به صورت رایگان برای راه‌سازی و ۲ میلیون تن آن مصرف داخل است. خودمان هم نمی‌دانیم چطور. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد کاربرد قیر در راهسازی برای تولید مخلوط بتن آسفالتی بوده و یکی از اجزای یک طرح آسفالتی محسوب می شود. طی چند سال گذشته افزایش قیمت قیر و سود مترتب بر آن برخی از افراد فرصت طلب را به سوی خود کشانده و با روشهای مختلف اقدام به تولید قیرهای غیر استاندارد نموده است و متاسفانه استفاده از این نوع قیر در برخی از پروژه ها رواج یافته است و آمار و ارقام تولید وصادرات رابرهم زدند . بر اساس این گزارش از آنجا که استفاده از قیرهای غیر استاندارد از یکسو باعث ایجاد اثرات مخرب و زیان آور بسیار زیادی در صنعت قیر و راهسازی و آسفالت کشور شده است، و از سوی دیگر صحبتهای وزیر نفت در خصوص تولید و مصرف آن در کشور که مسئله را در هاله ای از ابهام می برد لذا ضروری است تا نسبت به این موضوع شفاف سازی لازم صورت گیرد .. در همین خصوص احسان باقریان نایب رئیس اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی به خبرنگار ما گفت : موضوع قیر تهاتری از دیر باز یکی از مسائل مطرح بوده است که به علل مختلف از جمله عدم تجمیع اطلاعات کامل در یک سازمان مشخص، آمارهای مختلفی از سازمانهای مختلف در خصوص بازار قیر اعلام گردیده و در نهایت تصمیم گیری برای نمایندگان مجلس و هیئت دولت جهت تعیین دقیق میزان قیر تهاتری دچار انحرافات جدی بوده است . وی تصریح کرد : قبل از اینکه وارد آمار شویم باید اشاره به مکانیزم قیر تهاتری داشته باشیم ؛ قیر تهاتری ، در ردیف بودجه ای نفت دیده شده که از محل هدفمندی ، نسبت به اعطای وکیوم باتوم ( ماده اولیه قیر ) بصورت رایگان به شرکتهای قیرساز که قابلیت عقد قرارداد با راهسازی و تولید قیر مورد نیاز پروژه های راهسازی را دارند اقدام نمایند و قیر تولیدی در تهاتر با طلب پیمانکاران تسویه گردد . این رقم تا ۴ میلیون تن سالیانه معادل ۳ هزار میلیارد تومان عنوان شده است . این مکانیزم معایب جدی در بازار قیر داخلی و بین المللی ایجاد کرده است ، از جمله می توان به اختلال در قیمت واقعی قیر داخلی و صادراتی اشاره نمود . به گفته وی تا چند وقت پیش ، وزارت نفت بدنبال اصلاح این طرح بوده و پیشنهاد پرداخت مبلغ ۳ هزار میلیارد تومان به راهسازی جهت تسویه طلب پیمانکاران را داده است و واگذاری وکیوم باتوم و در نهایت قیر رایگان را دارای اشکال عنوان نموده است . باقریان مطرح کرد : در مورد حجم صادرات قیر ، با توجه به صادرات رسمی از طریق گمرکات اجرایی کشور و آمارگیری دقیق گمرک دغدغه چندانی وجود ندارد و تقریبا دقیق ترین عدد در حوزه مصارف قیر ، آمار صادراتی گمرک است . البته ممکن است در اینجا انحرافی به میزان تقلب تعداد قلیلی از تولیدکنندگان در جابجایی قیر با کیفیت پایین در صادرات وجود داشته باشد که در صورت بررسیهای لازم بر شاخصهای استاندارد توسط آزمایشگاههای گمرک این موضوع بیش از پیش کنترل می گردد . وی بیان کرد : در مورد میزان تولید نیز می توان اظهار داشت با توجه به حجم مشخص تولید وکیوم باتوم ( ماده اولیه قیر ) در پالایشگاههای اصلی کشور ، اطلاعات دقیقی در دست می باشد . وی در پایان متذکر شد : در معادله تولید و مصرف ، تنها نقطه مبهم میزان واقعی مصرف داخلی است که مطابق فرمول گفته شده این میزان بیش از حد نشان داده شده است که در صورت عملیاتی شدن پیشنهاد وزارت نفت در خصوص قیر تهاتری مبنی بر پرداخت وجه بجای قیر رایگان به طلبکاران ، بازار قیر اولین گام اصلی جهت شفافیت و سالم سازی را بر خواهد داشت