بررسی عملکرد اعضای شورای شهر با حضور دکتر بهزاد فر و یاشار سلطانی؛شورای شهر درگیر بازی های سیاسی شده است

حدودا یک سال از انتخاب اعضای جدید شورای شهر تهران می گذرد، گرچه فعالیت آنها نه ماه است که آغاز شده است. بزرگترین چالشی که در طی این مدت اعضای شورا با آن رو به رو بودند استعفای نجفی شهردار سابف و انتخاب شهردار جدید محمد علی افشانی بود. گرچه در این میان مشکلات دیگری نیز برای اعضای شورای شهر وجود داشت. به همین منظور نشستی تحت عنوان « پرسمان شهری » با حضور دکتر بهزاد فر استاد دانشگاه و یاشار سلطانی کارشناس حوزه شهری و مدیر مسئول سایت اسکان نیوز برگزار شد که ادامه می خوانید: سلطانی: انتخابات ریاست جمهوری و شورای شهر در دهه هفتاد با سال ۹۶ متفاوت بود و دلیل اصلی آن را می توان به تغییر نگاه ها و دغدغه ها دانست. شورای شهر ۹۶ یک مطالبه عمومی بود و به همین جهت توانست رای بالای یک میلیون نفر را به خود اختصاص دهد و همین باعث شد تا انتظارات زیادی از سوی مردم ایجاد شود. بخشی از مطالبه ها به خاطر شعارهایی بود که در زمان انتخابات سر داده می شد و می توان اداعا کرد که برخی از آنها پوپولیستی بوده است. زمانی که مردم دیدند باغات شهرشان از بین رفته، ترافیک همه را دیوانه کرده و یا مشکلات دیگری وجود دارد که شهردار سابق برنامه ای برای حل آن ها نداشته است از این رو تصمیم گرفتند تا نیرو و تفکر جدید تری را به روی کار بیاورند. اما سوال اینجاست که آیا عملکرد شورا در این مدت خوب ارزیابی می شود؟ به صراحت می گویم که عملکرد آن مثبت دیده نمی شود. اعضای شورای شهر باید از لیستی بیرون می آمدند که هم در آن اصلاح طلبان جایگاهی داشتند و هم فعالان مدنی که درد مردم و شهر را بهتر متوجه می شوند. دسته دوم تلاش های زیادی برای رای آوردن اصلاح طلبان کردند و بهتر بود از آنها استفاده های بیشتری صورت می گرفت و برخی از آنها حتی پایشان به زندان باز شد . مصوباتی که در این دوره شورا تا به این جای کار داشتیم چیزی نبوده که مردم انتظارش را داشته باشند. نه سال برای مصوبات باغات جنگیدم و پس از روی کار آمدن اعضای جدید شورای شهر تازه در اواخر سال گذشته مصوباتش تصویب شد در صورتی که جا داشت در همان اولین جلسه های شورای شهر به آن پرداخته می شد. واقعیت آن است که تا به این جای کار موفق نبودیم و دلیل اصلی آن عدم تخصص در پست هایی است که اعضا در آن قرار دارند. هنوز نمی دانم که چرا عده ای از لیست امید حذف شدند در حالی که افراد متخصصی کنار گذاشته شدند و اگر آنها به جای برخی از اعضای فعلی بودند ما شاهد مصوبات بهتری تا به اینجای کار بودیم. گرچه من از پشت پرده ها برای حضور در لیست کاملا در اطلاع هستم. هیچ گونه برنامه ریزی برای مدیریت شهر نبوده است و گویی هیچ نقشه ای برای ادامه راه وجود ندارد و اعضا همچنان بلا تکلیفند. یکی دیگر از مشکلات سیاسی شدن اعضای شورای شهر است، مگر می توان با سیاسی کاری شهر را اداره کرد؟ مدیریت شهر حیطه تخصصی است و آلوده کردن آن با مسائل سیاسی، ما را به سمت شورای اول شدن پیش خواهد برد. هر جریانی در اصلاحات سازی برای خود می زند و این یک افت بزرگ برای شوراست. نکته دیگری که باید بدان اشاره کرد این است که من تا به امروز مشاهده نکرده ام که دغدغه اعضای شورای شهر مشکلات مردم باشد. متاسفانه تمام فکر آنها تا به امروز این بوده که اسم خیابانی را مصدق بگذارند و یا به نهادهای امنیتی که مانند عقاب بالای سرشان ایستاده اند و منتظرند تا از اعضا ایراد بگیرند، هشدار دهند و همین امر باعث می شود که شواری شهر به حاشیه برود. اعضای شورای شهر باید در کنار نهادهای مدنی قرار بگیرند نه اینکه از آنها عبور کنند. شورا برای تمام شهر است و قرار نیست کاری برای فرد انجام شود. زمانی که جمعیت امام علی سالها روی موضوع فقر کار کرده و مشکلات در این زمینه را به خوبی می شناسد، قاعدتا یک نفر از لیست امید که تازه وارد شورای شهر شده نمی تواند همه مشکلات در این زمینه را بشناسد و مجبور است از این نهاد کمک بگیرد. همان طور که آقای قالیباف از شهرداری کنار رفت، همان طور که آقای نجفی استعفا داد و از شهرداری رفت، سایر اعضا و مسئولین هم خواهند رفت و این نهادها هستند که باقی می مانند. چند روز گذشته با خانم دانشور صحبت می کردم و ایشان به من گفتند که معاونی از شهرداری تهران به من هشدار داده تا اگر در زمنیه ای که در آن فعالیت می کنم کارم را ادامه دهم از من شکایت خواهند کرد. اما تمام مشکلات به اینجا ختم نمی شود. من بخش دیگری از مشکلات را به خاطر نبود شجاعت در اعضای شورای شهر می دانم. یا این اعضا نمی دانند که چه ظرفیت اجتماعی پشت آنهاست و قدردان آن نیستند و یا اینکه هنوز نمی دانند در چه فضایی قرار گرفته اند؟! با یک احضار ساده که می توانند از رفتنش خودداری کنند جا می زنند و با یک تشر در دلشان دلهره ایجاد می شود. شورای شهر باید پشت شهردار می ماند و از آقای نجفی برای ادامه راه حمایت می کرد. از آقای نجفی به شدت حمایت کردم و البته این را هم باید اضافه کنم که در آخرین هفته های فعالیت ایشان انتقادهای صریحی به کارهای شهردار سابق می کردم اما معتقدم که نباید این اجازه داده می شد تا شهردار کنار برود. با ادامه این روند شورای شهر وارد بازی های سیاسی می شود و آینده خوبی را برای آن متصور نیستم. شورای شهر می تواند در مقوله فساد با قدرت هر چه تمام تر به مسئله ورود کند و همین باعث می شود تا بسیاری از معادلات در ساختار قدرت بهم بریزد و البته این را هم اضافه می کنم که در جریان هستم و می دانم که چه جریانهایی تلاش می کنند تا مانع کار آنها شوند. اعضای شورای شهر به هر میزان که با چنین جریاتانی مدارا کنند آنها بیشتر مانع از فعالیتشان می شوند. پیشنهادی که منبه آقای خاتمی دادم این بود که برخی از جوانان به جای افراد بازنشسته نیروی انتظامی در شهرداری استفاده شوند اما دیدم که آقای نجفی مصوبه ای را ارائه دادند که از جذب نیرو خودداری می کرد و حتی اجازه مشاوره رایگان داده نمی شد. همان بلایی که بر سر کابینه آقای روحانی آمد و تیم احمدی نژاد همچنان در بدنه ایشان هستند را آقای نجفی تکرار کرد و ضربه خورد. مردم این میزان فشار را تحمل نکرده اند تا ببینند تفکراتی مانند آقای قالیباف هنوز هم بر اداره شهر حاکم است. آقای حافظی نماینده دوره گذشته شورای شهر اعلام کرد که مداح های زیادی در متروی تهران استخدام شدند و این هشدار را همان زمان داد. چند روز پیش هم مشاهده کردم که در اتاق یکی از ایستگاه های مترو عده ای فرش پهن کرده و قلیان می کشند. رئیس مترو اهل تسنن است و به همین خاطر می ترسد این صحبت ها را مطرح کند زیرا واهمه دارد تا اگر صحبتی بر علیه مداحان و یا از این دست افراد مطرح کند بحث شیعه و سنی را پیش بکشند. برخی از اتفاقاتی که در حال رخ دادن است را نه شهردار می تواند جلوگیری کند و نه اعضای شورای شهر می توانند مانع آن شوند. تعداد زیادی خانه در همین شهر افتاده و شما فکر می کنید آنها برای چه کسانی است؟ آیا من و شما می توانیم آنها را داشته باشیم؟ برخی از تعاونی های نظامی که زیر نظر دولت هم نیستند در منطقه بیست و دو فاجعه به بار آورده اند و حتی برای ساخت برج پروانه ساخت هم نمی گیرند. آقای نجفی در یکی از آن پرونده ها ورود پیدا کرد که پس از آن ایشان را احضار کردند. یکی دیگر از مشکلات آنجاست که شعارهایی به مردم می دهیم که نه توانایی انجام آن را داریم و نه در حوزه اختیاراتمان هست. اما همه ماجرا را نباید در صحن شورای شهر دید. در قانون شوراها و در مباحث کلان تناقضات زیادی دیده می شود که اجازه نمی دهد اعضای شورای شهر کاری انجام دهند. مردم رای می دهند و منتخب خود را انتخاب می کنند تا آنها بتوانند خواسته های مردم را برآورده کنند اما عده ای مانع از فعالیت آنها می شوند. پس تکلیف رای مردم چه می شود؟ متاسفانه اعضا نیز تحت فشارند. یکی از اعضای خانم شورای شهر به خاطر دوچرخه سواری باید به صد جا پاسخ دهد. همین موارد ما را باید به این فکر فرو ببرد که در اولین قدمهایمان نیاز است که به سمت اصلاح قوانین برویم. یکی از ایرادهایمان به آقای چمران این بود که چرا به مجلس لایحه ای ارائه نمی دهد؟ کاری که در حال حاضر هم صورت نرگفته است. شهرداری که اداره گاز و فاضلاب زیر نظرش نباشد چگونه می تواند برای شهر تصمیم بگیرد؟ افراد و نهادهایی هستند که حتی شهردار را آدم هم حساب نمی کنند و به خودشان زحمت نمی دهند تا برای ساخت برجی از شهرداری مجوز بگیرند. اعضای شورای شهر باید مراقب باشند تا وارد فضای رانتی نشوند که به مشکلات فعلی آنها اضافه شود. با ادامه این روند ممکن است مردم از انتخابهایشان نا امید شوند و اتفاقات بدی در آینده برای شورای شهر و به طور کل جریان اصلاح طلب وارد کند. دکتربهزادفر نمی توان قاطعانه عملکرد شورای شهر را در نه ماهه گذشته بررسی کرد.در ادبیات جهانی در خصوص تشکیل شهردار و اعضای شورای شهر مباحثی مطرح می شود که عبارتند از : شهردار و شورا از جریان سیاسی انتخاب شوند، شهردار از حزب سیاسی برگزیده شود و یا شهردار به وسیله مردم انتخاب شوند. شهرسازی ابعاد مختلفی دارد که یکی از بعد های آن سیاسی است. بعد از انتخاب شهردار این فرد نماینده سیاسی است و باید معاونینش هم از همین دسته باشند اما سایرین کسانی که قرار است در این خصوص خدمت کنند باید تکنوکرات ها باشند تا بتوانند کار را پیش ببرند. مشکل شهرداری، شهرسازی نیست بلکه مسئله مالیه است. اگر شهر ما اکنون دچار چنین وضعی شده است دلیل اصلی را می توان در این یافت که به مشکلات مالی با ابزارهای غیر مالی برخورد شده که نتیجه آن به تراکم فروشی ختم شده است. من هم نقد جدی دارم که چرا مسئله برج ها باغها باید این مدت زمان طولانی، طول بکشد؟ البته باید اشاره کرد که با تصویب این لایحه نیز هنوز مشکلاتی در مسئله برج باغها حل نشده است. اعضای شورای شهر در همه جای کشورمان دچار مشکل هستند و فقط مخصوص تهران نیست. در کشورمان شهر به وسیله فروش خود شهر اداره می شوددر صورتی که در همه جای دنیا شهر به وسیله مالیات منطقه ای و محلی اداره می شود. اگر شهرداری و شورای شهر این روند را ادامه دهند باید انتظاراتمان را هر روز نسبت به گذشته کمتر کنیم. مصوبات می توانست از این تعدادی که تا به این جای کار تصویب شده بیشتر باشد. بهتر بود که لیست را به گونه ای می بستند که در آن وظایف و فعالیت های اعضا برای مردم شرح داده می شد. به عنوان مثال به مردم می گفتند که یک سوم از اعضای شورا دیدگاه های سیاسی را دنبال می کنند و دو سوم در زمینه های مختلف شهری تخصص دارند و این طور مردم می دانستند نماینده منتخبشان در چه زمینه هایی فعالیت می کند. در پنج تا ده سال آینده ممکن است هجوم حاشیه نشینان را به تهران ببینیم و باید متاسف بود که هیچ برنامه ای در این خصوص نداریم و نداشتن هیچ راهی می تواند این پیش بینی را رقم بزند. این معضل را من می توانم ببینم اما یک نفر با دیدگاه سیاسی ممکن است به فکرش هم خطور نکند. چنین مشکلی در دیگر شهرها نیز وجود دارد. انتظاری ندارم که اعضای شورای شهر به این موضوع فکر کنند زیرا با توجه به اعضا و مدل انتخاب آنها بعید است این مسئله دغده آنها باشد. اگر این شورا را با شورای گذشته مقایسه کنیم می توانیم ادعا کنیم که فعالیتشان مثبت بوده اما اگر به طور کلی بخواهیم به آن بپردازیم می گویم تقریبا کاری نکرده اند. وجود برخی از قوانین باعث می شود که نتیجه ای بهتر از این برای شهر حاصل نشود. شهردار تبریز یک متخصص شهرسازی است. چندی پیش با ایشان گفت و گو می کردم و ایشان گفتک « نمی دانم باید چه کنم؟! مشکل اصلی ما حقوق دادن به سیزده هزار نفر کارمند است که تقریبا بعد از آن پولی برای ما نمی ماند. » برای اداره شهری مانند تهران نباید نیروهای ستادیمان را بیش از دو هزار و دویست نفر کنیم که متاسفانه این تعداد در شهر ما بسیار زیاد است. مشکلات شهر با انتخاب اعضای شهر و شورا برطرف نمی شودو مسائل ریشه ای وجود دارد. در حال حاضر نیز شورای شهر بیشتر از این توانایی ندارد زیرا نمی توانند کارهای زیادی انجام دهند چرا که مشکل اصلی قوانین است. خودکفا بودن در مسئله شهری یعنی مرگ شهرداری و دموکراسی. شهرداری به هیچ عنوان نمی تواند خودکفا باشد و نباید خودش پول خود را دربیاورد. شهرداری کنونی معتقد به زیست پذیری است در صورتی که در شهر تهران این مورد غیر ممکن است. متاسفانه شهر را تخریب کرده ایم و بهتر است ذره ای جلوی این روند گرفته شود تا اوضاع از این بدتر نشود. اگر حال شهر خوب بود نباید حدود ۴۰۰ هزار خانه خالی در تهران وجود داشت. حداکثر شاغلین در شهرداری تهران باید حدود ۷۰۰۰ هزار نفر باشند. شهرداری برای آنکه مشکلات را حل کند رو به ایجاد شورایاری در مناطق آورده که همین امر تعداد کارمندان را زیاد می کند و این برخلاف آن چیزی است که استاندارد مدیریت شهری به ما می گوید. زمانی که نیروی صف به ستاد تبدیل می شود، آنها به عنوان مثال باید برای ساخت پل قرار داد ببنند که در انتها نتیجه اش را اکنون می بینید. این نیرو فقط می تواند خودش را نگه دارد. شاید در انتها با ذکر مثالی بتوانم مباحثم را جمع بندی کنم. زمانی که در رودبار زلزله رخ داد من به آنجا سفر کردم. به اندازه ای نیروی کمکی به آنجا آمده بود که وقتی کمک غذایی به رودبار می آمد مشخص نبود که در ابتدا باید شکم مردم زلزله زده سیر شود یا نیروهای امدادی. مشکل شهرداری نیز اکنون همین است.