کاهش ۲۴۶ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت جهان به دلیل جنگ علیه ایران

آخرین داده‌های منتشر شده از سوی دو مرجع معتبر بین‌المللی در حوزه انرژی، یعنی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) و اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، حاکی از آن است که ذخایر جهانی نفت خام در ماه‌های اخیر با نرخی کاهش یافته که نه تنها در مقایسه با روندهای تاریخی بی‌سابقه به نظر می‌رسد، بلکه خود این نرخ کاهش نیز در حال افزایش بوده و به تدریج ابعاد هشداردهنده‌ای به خود گرفته است.

 کاهش شدید ذخایر در  دو ماه ابتدایی

بر اساس مشاهدات مستقیم IEA، میزان ذخایر نفت جهان در ماه مارس به میزان 129 میلیون بشکه کاهش یافته و این روند نزولی در ماه آوریل نیز با شدتی تقریباً مشابه ادامه پیدا کرده است، به طوری که در این ماه 117 میلیون بشکه دیگر از ذخایر جهانی کاسته شده است. در نتیجه، مجموع ذخایری که تنها در طول دو ماه مارس و آوریل از انبارهای نفت جهان خارج شده است، به عدد قابل توجه 246 میلیون بشکه می‌رسد.

 افزایش شدت کاهش ذخایر نفت

در حالی که آمارهای IEA مربوط به دو ماه ابتدایی سال است، برآوردهای EIA از روند موجودی نفت در سه‌ماهه دوم سال 2026 تصویری نامناسب‌تری  از کاهش ذخایر نفت نشان می‌دهد؛ بر اساس این برآوردها، نرخ متوسط کاهش ذخایر نفت در سه‌ماهه دوم به 8.5 میلیون بشکه در روز رسیده است. اگر این نرخ روزانه را به بازه‌های طولانی‌تر تعمیم دهیم، به ارقام زیر دست می‌یابیم: در یک بازه هفتگی، معادل 59.5 میلیون بشکه از ذخایر نفت جهان کاسته خواهد شد و در یک بازه ماهانه، این رقم به 255 میلیون بشکه می‌رسد.

نکته حائز اهمیت آن است که اگر نرخ کاهش ذخایر در سه‌ماهه دوم (که بر اساس برآورد EIA روزانه 8.5 میلیون بشکه است) تنها برای یک ماه دیگر ادامه پیدا کند، مجموع ذخایری که در این یک ماه از انبارها خارج خواهد شد (یعنی 255 میلیون بشکه) از مجموع کاهش ثبت شده در دو ماه مارس و آوریل (یعنی 246 میلیون بشکه) نیز فراتر خواهد رفت. این مقایسه به روشنی نشان می‌دهد که نه تنها ذخایر نفت در حال کاهش است، بلکه سرعت این کاهش شتاب گرفته و روند تخلیه انبارها در حال شدیدتر شدن است.

ذخایر نفت قابل بازیابی نیست

  نکته اساسی و تفاوت بنیادین در اینجاست که بر خلاف قیمت که ممکن است با چند خبر کاهش پیدا کند، ذخایر فیزیکی نفت در یک بازه کوتاه مدت قابل بازیابی نیست و فرآیند جبران 246 یا 255 میلیون بشکه ذخیره از دست رفته نیازمند ماه‌ها برنامه‌ریزی، افزایش تولید، هماهنگی میان تولیدکنندگان و عبور نفت از زنجیره تأمین طولانی از چاه‌های استخراج تا مخازن ذخیره است. بنابراین هر گونه کاهش پایدار در ذخایر، حتی اگر قیمت در کوتاه‌مدت تحت تأثیر برخی اخبار کاهش یابد، به عنوان یک ریسک فیزیکی در بازار باقی خواهد ماند و نمی‌تواند به سادگی و با یک خبر سیاسی خنثی شود.