اصفهان در مسیر بازتعریف جایگاه خود به عنوان قطب گردشگری ایران؛
تأکید بر مدیریت یکپارچه، گردشگری روستایی و سرمایهگذاری
در نشست جمعی از مدیران، فعالان و صاحبنظران حوزه گردشگری با محوریت توسعه ظرفیتهای گردشگری استان اصفهان، بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً سنتی به گردشگری و حرکت به سمت مدیریت یکپارچه مقصد، برندینگ بینالمللی، سرمایهگذاری هدفمند و فعالسازی ظرفیتهای کمترشناختهشده استان تأکید شد.
هم اندیشی توسعه روستاهای هدف گردشگری شاخص شهرستان میمه با همکاری شورای شهر اصفهان و شورای شهرستان میمه، با حضور مرتضی طالع ماسوله رییس بنیاد ملی توسعه و تعالی گردشگری کشور و مشاور عالی مناطق آزاد تجاری کل کشور و مشاور شرکت توسعه مهمانخانه های ایران، جواد و محمدعلی نوروزی رییس هیأت مدیره آژانس مهرگان، فاطمه شمسی رییس اداره مؤسسات کارآموزی آزاد و مشارکت های مردمی آموزش فنی و حرفه ای استان اصفهان، اعظم امینی رییس اداره سنجش و صلاحیت حرفه ای فنی و حرفه ای استان، وحید جمالی دبیر آموزش و پرورش و مدیر عامل NGO سمن سازمان مردم نهاد قنات جهانی مزدآباد میمه، علی شهابی نژاد هیأت علمی دانشگاه هنر اصفهان، ناظمی شورای شهر اصفهان و جمعی از میهامان از میمه در تاریخ بیست و سوم شهریور ماه در محل شورای شهر اصفهان برگزار شد.
در این جلسه با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی اصفهان، تأکید شد که ظرفیت گردشگری استان محدود به بناهای شاخص تاریخی نیست و اصفهان میتواند با تکیه بر مجموعهای از ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، طبیعی، روستایی، کشاورزی، نجومی و سلامت، به یکی از مقاصد مهم گردشگری منطقه تبدیل شود.
یکی از محورهای اصلی مطرحشده، تشکیل سازمان مدیریت مقصد گردشگری اصفهان بود؛ نهادی که بتواند میان دستگاههای مختلف از جمله استانداری، میراث فرهنگی، شهرداریها، حملونقل، فرودگاه، بخش خصوصی، هتلها، آژانسهای گردشگری و سایر مجموعههای مرتبط هماهنگی ایجاد کرده و از موازیکاری در این حوزه جلوگیری کند.
از زیرساخت فیزیکی تا زیرساخت فرهنگی
رییس بنیاد ملی توسعه و تعالی گردشگری کشور در این نشست اظهار داشت؛ که توسعه گردشگری تنها با ساخت هتل و ایجاد زیرساختهای فیزیکی محقق نمیشود و استان اصفهان بیش از گذشته به «زیرساخت فکری و فرهنگی گردشگری» نیاز دارد.
آموزش فعالان گردشگری، ارتقای کیفیت خدمات، قیمتگذاری شفاف، رعایت استانداردهای حرفهای، توجه به حقوق گردشگران و تقویت فرهنگ مهماننوازی از جمله موضوعاتی بود که بهعنوان ضرورتهای توسعه گردشگری مورد تأکید قرار گرفت.
همچنین پیشنهاد برگزاری دورههای تخصصی حقوق گردشگری، مسئولیت مدنی آژانسهای مسافرتی و بیمه مسافران مطرح شد تا فعالان این صنعت با مسئولیتهای حرفهای و حقوقی خود آشنایی بیشتری پیدا کنند.
یکی از مباحث محوری مطرحشده در این نشست، آسیبشناسی موانع توسعه بود. در این چارچوب، از نگاه، سلیقه و سنگاندازی بهعنوان بخشی از چالشهای موجود یاد شد؛ نگاههایی که میتواند تصمیمگیریها را از مسیر کارشناسی خارج کند، سلیقههای فردی و مدیریتی را جایگزین برنامههای پایدار کند و در نهایت با ایجاد موانع اداری و اجرایی، روند اجرای طرحهای گردشگری را کند یا متوقف سازد.
در مقابل، راه عبور از این وضعیت، شناخت عنوان شد؛ شناخت ظرفیتهای واقعی استان، شناخت بازار گردشگری، شناخت نیاز گردشگر، شناخت الزامات سرمایهگذاری و مهمتر از همه، شناخت جایگاه گردشگری بهعنوان یک صنعت و نه صرفاً مجموعهای از فعالیتهای فرهنگی و تفریحی
تأکید بر برندینگ و معرفی ظرفیتهای ناشناخته
یکی دیگر از محورهای مهم جلسه، ضرورت تغییر رویکرد اصفهان از «معرفی چند جاذبه شناختهشده» به برندسازی جامع مقصد گردشگری بود.
بر این اساس، استفاده هدفمند از ظرفیت رسانهها، شبکههای اجتماعی، فعالان فضای مجازی، سفارتخانهها، شهرهای خواهرخوانده و ارتباطات بینالمللی برای معرفی جاذبههای کمترشناختهشده استان ضروری عنوان شد.
مشاور عالی مناطق آزاد تجاری کل کشور و مشاور شرکت توسعه مهمانخانه های ایران، بر استمرار رویدادهای گردشگری و ایجاد تقویم منسجم و پایدار رویدادهای استان تأکید نمود تا برگزاری جشنوارهها و برنامههای گردشگری وابسته به تغییر مدیران و دورههای مدیریتی نباشد.
تأکید بر اقدامات کوچک با اثرگذاری بزرگ
طالع ماسوله، با اشاره به تجربههای مختلف داخلی و بینالمللی، بر ضرورت آغاز اقدامات اجرایی کوچک، سریع و قابل سنجش تأکید نمود و گفت: اقداماتی که بتوانند در کوتاهمدت اعتماد ایجاد کرده و زمینه را برای اجرای طرحهای بزرگتر فراهم کنند.
حاضران همچنین بر این باور بودند که اصفهان نهتنها یک مقصد گردشگری در داخل ایران، بلکه ظرفیتی برای ایفای نقش در سطح منطقهای و بینالمللی دارد و احیای این جایگاه نیازمند نگاه فرابخشی، استمرار برنامهها و همکاری واقعی میان دولت، مدیریت شهری، بخش خصوصی، دانشگاهها، آموختن مهارت گردشگری و فعالان گردشگری است.
در ادامه رییس بنیاد ملی توسعه و تعالی گردشگری کشور و مشاور عالی مناطق آزاد تجاری کل کشورافزود: اصفهان اگرچه یکی از شناختهشدهترین مقاصد فرهنگی ایران به شمار میرود، اما ظرفیت گردشگری استان بسیار فراتر از چند بنای تاریخی شاخص است و برای تبدیل این ظرفیت به یک صنعت پویا، باید نگاه به گردشگری از «ساخت چند پروژه» به مدیریت مقصد، خلق تجربه، برندسازی و ایجاد زنجیره ارزش گردشگری تغییر کند.
گردشگری؛ صنعتی فراتر از بناهای تاریخی
طالع ماسوله گفت: اصفهان نباید صرفاً با میدان نقشجهان، سیوسهپل و چند اثر تاریخی شناخته شود. ظرفیتهایی همچون طبیعت، روستاها، کشاورزی، قناتها، کویر، گردشگری نجوم، گردشگری سلامت، صنایعدستی، ادبیات و فرهنگ میتوانند در کنار میراث تاریخی، سبد متنوعی از محصولات گردشگری استان را شکل دهند.
بر همین اساس، پیشنهاد شد برای هر یک از ظرفیتهای استان، بسته مشخص گردشگری و سرمایهگذاری تهیه و به زبان قابل فهم برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی ارائه شود.
میمه؛ یک فرصت متفاوت برای گردشگری استان
بخش قابل توجهی از نشست به ظرفیتهای شمال استان اصفهان و بهویژه میمه اختصاص یافت.
در این بخش، از ظرفیتهای طبیعی، روستایی، کشاورزی، تاریخی و نجومی منطقه سخن گفته شد و وجود ظرفیتهای قابل توجه برای گردشگری نجوم و آسمان شب مورد تأکید قرار گرفت.
همچنین ظرفیت قنات منطقه بهعنوان یکی از جاذبههای منحصربهفرد گردشگری مطرح شد و بر ضرورت تبدیل این ظرفیتها به یک محصول گردشگری استاندارد و قابل عرضه تأکید شد.
مثلث طلایی؛ همکاری به جای همجواری
همکاری میان اصفهان، یزد و شیراز نیز از دیگر موضوعات مطرحشده بود.
در این نشست تأکید شد که ظرفیت «مثلث طلایی» زمانی معنا پیدا میکند که سه مقصد بزرگ گردشگری کشور از مرحله نامگذاری و تفاهمنامه عبور کرده و در حوزههایی مانند بازاریابی مشترک، طراحی مسیرهای گردشگری، تبلیغات خارجی، حملونقل و بستههای سفر مشترک همکاری عملی داشته باشند.
سفر ارزان؛ راهی برای فعالکردن گردشگری داخلی
با اشاره به کاهش توان اقتصادی بخشی از جامعه، موضوع سفر ارزان و تأمین مالی سفر نیز مورد توجه قرار گرفت.
پیشنهادهایی مانند طراحی بستههای اعتباری سفر، همکاری سازمانها و تشکلها با بخش گردشگری و ایجاد سازوکارهای مناسب برای تسهیل سفر خانوارها، از جمله راهکارهایی بود که میتواند به رونق گردشگری داخلی کمک کند.
سرمایهگذاری؛ از ایده تا بسته آماده
یکی از تأکیدات اصلی نشست این بود که طرحهای گردشگری نباید صرفاً در حد ایده باقی بمانند.
بر این اساس، پیشنهاد شد برای پروژههای اولویتدار، مطالعات، مدل اقتصادی، زمین، مجوزها، برآورد سرمایه، بازار هدف، زمانبندی و مدل بازگشت سرمایه مشخص شود تا طرح به یک بسته واقعی و قابل ارائه به سرمایهگذار تبدیل شود.
پروژههای کوچک، نتایج بزرگ
در پایان نیز بر ضرورت پرهیز از گرفتارشدن در پروژههای بزرگ و طولانیمدت تأکید شد.
حاضران معتقد بودند که میتوان با اجرای چند پروژه کوچک اما هوشمندانه و قابل مشاهده، اعتماد عمومی و سرمایهگذاران را جلب کرد و سپس به سمت پروژههای بزرگتر حرکت کرد.
جمعبندی این نشست نشان داد که توسعه گردشگری اصفهان نیازمند یک پروژه منفرد نیست؛ بلکه مجموعهای از اقدامات هماهنگ در حوزه مدیریت مقصد، شناخت ظرفیتها، رفع موانع، آموزش، سرمایهگذاری، برندینگ، گردشگری روستایی، دیپلماسی گردشگری، فناوری، رسانه و حفظ استمرار برنامهها است.
در نهایت، پیشنهاد شد محورهای مطرحشده در قالب یک برنامه پیگیری مشخص، با تعیین مسئول، زمانبندی، خروجی مورد انتظار و سازوکار ارزیابی دنبال شود تا ایدههای مطرحشده در جلسه به اقدامات عملی تبدیل شوند.
