وضعیت بازار خودرو و ضرورت شفافسازی درباره تأمین مواد اولیه
مصطفی طاهری ـ عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی
در ماههای اخیر فضای روانی خاصی بر حوزه صنعت و تولید سایه انداخته که در نتیجه آن، برخی کالاها با استناد به شرایط جنگی یا مشکلات جهانی با افزایش قیمت مواجه شدهاند؛ افزایشهایی که در بسیاری موارد ارتباط مستقیمی با واقعیتهای موجود در زنجیره تولید ندارند. خودرو یکی از مهمترین کالاهایی است که در سبد نیازهای اصلی مردم قرار میگیرد و تغییرات قیمتی آن تأثیر مستقیم و گستردهای بر زندگی خانوار دارد. در این میان، یکی از اصلیترین بهانههایی که برای افزایش قیمت خودرو در بازار مطرح شده، مسئله تأمین مواد اولیه بهویژه ورق فولاد است؛ مادهای که بخش عمده آن در داخل کشور تولید میشود و همواره نقش کلیدی در صنعت خودروسازی داشته است.
پس از حواشی ایجادشده درباره وضعیت یکی از واحدهای بزرگ تولید فولاد، برخی شایعات در فضای عمومی مطرح شد مبنی بر اینکه ممکن است خودروسازان در تامین ورق فولاد یا در تأمین ارز مورد نیاز برای واردات قطعات و نهادههای تولید دچار مشکل شوند. این گمانهزنیها سبب نگرانی مصرفکنندگان و فعالان این حوزه شد و به ایجاد فضای روانی منفی در بازار کمک کرد.
با این حال بررسیهای میدانی و دادههای واقعی بازار نشان میدهد شرایط متفاوت از آن چیزی است که در شایعات مطرح میشود. برای نمونه، ورق گرم فولادی که مدتی تا کیلویی ۱۴۰ هزار تومان معامله میشد، پس از عرضه اخیر در بورس کالا به حدود ۸۵ هزار تومان کاهش یافت؛ یعنی کاهش قیمتی نزدیک به ۴۰ درصد. حتی با وجود این کاهش، بخشی از ورق عرضهشده بدون مشتری ماند و به فروش نرسید که خود نشانهای از نبود کمبود جدی در بازار است.
بررسیهای تکمیلی نیز نشان میدهد که در تأمین ورق فولادی مورد نیاز صنعت خودرو مشکل خاصی وجود ندارد. بسیاری از خودروسازان طی ماههای گذشته تعداد قابلتوجهی خودرو تولید کردهاند که هنوز به بازار عرضه نشده و در انبارها موجود است. از سوی دیگر، میزان ورق فولادی که در اختیار صنایع قرار دارد با تیراژ تولید برنامهریزیشده آنها همخوانی دارد و کمبودی در این بخش گزارش نشده است.
در چنین شرایطی ضرورت دارد مسئولان صنعتی و اقتصادی کشور و بهویژه مجموعههای مرتبط با بخش حملونقل و بازرگانی، با شفافسازی دقیق و رسمی، فضای ابهام موجود را از میان بردارند تا نگرانیهای عمومی کاهش یابد. ایجاد شفافیت نهتنها اعتماد جامعه را افزایش میدهد بلکه مانع از فعالیت سوداگرانی میشود که با سفتهبازی و بزرگنمایی بحرانها بر بازار فشار وارد میکنند.
در نهایت آنچه اهمیت دارد، جلوگیری از موجهای بیاساس گرانی است که میتواند بار اقتصادی و روانی سنگینی بر دوش مردم تحمیل کند. هنگامی که جامعه در شرایط حساس قرار دارد، هرگونه افزایش بیدلیل قیمت میتواند فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها ایجاد کند و لازم است دستگاههای نظارتی با جدیت بیشتری نسبت به تخلفات احتمالی ورود کنند تا از سوءاستفاده در چنین دورههایی جلوگیری شود.
