غفلت بزرگ شهرداری از ترافیک و آلودگی

جهان اقتصاد: با شروع دوباره فصل پاییز، آلودگی هوا و ترافیک سنگین در حال خفه کردن تهران است. دو ویروسی که عملا از سوی شهرداری دیده نمی شوند و نسبت به آن ها بی تفاوتی وجود دارد.

شهرداری تهران باید هر چه سریع‌تر فکری اساسی به حال آلودگی شدید هوا و ترافیک سنگین پایتخت بکند. وضعیت فعلی تهران به نقطه‌ای رسیده که زندگی روزمره میلیون‌ها شهروند را مختل کرده و هزینه‌های پنهان و آشکار سنگینی بر دوش خانواده‌ها گذاشته است.
هر روز صبح و عصر، خیابان‌ها به پارکینگ متحرک تبدیل می‌شوند، خودروها ساعت‌ها در ترافیک می‌مانند و مردم زمان ارزشمند زندگی خود را در دود و صدای موتورها تلف می‌کنند. همزمان، شاخص آلودگی هوا بارها از حد خطرناک فراتر می‌رود و کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و ریوی بیش از دیگران آسیب می‌بینند.
این وضعیت نه یک مشکل مقطعی، بلکه بحران ساختاری است که سال‌هاست حل نشده باقی مانده و هر روز سنگین‌تر می‌شود. 
هزینه‌هایی که آلودگی و ترافیک به مردم تحمیل می‌کند، به مراتب فراتر از تورم محصولات غذایی است.
وقتی فردی روزانه دو تا سه ساعت از عمر خود را در ترافیک از دست می‌دهد، این زمان معادل از دست رفتن فرصت کار، استراحت، بودن با خانواده یا حتی مطالعه است. 
هزینه‌های درمانی ناشی از بیماری‌های تنفسی، قلبی و عصبی که آلودگی هوا ایجاد می‌کند، هر سال میلیاردها تومان به جیب شهروندان و نظام سلامت فشار می‌آورد.  
مصرف سوخت بیشتر در ترافیک، استهلاک خودروها، و حتی کاهش بهره‌وری نیروی کار، همگی بار اقتصادی سنگینی ایجاد می‌کنند که در مقایسه با افزایش قیمت چند قلم مواد غذایی، بسیار بزرگ‌تر و ماندگارتر است.
شهرداری در تلاشی نمایشی اعلام کرده که قصد دارد هزینه برخی محصولات غذایی را برای ۶ ماه ثابت نگه دارد. این اقدام هرچند ممکن است در ظاهر برای بخشی از مردم تسکین‌بخش به نظر برسد، اما در برابر هزینه‌های واقعی زندگی در تهران که از آلودگی و ترافیک ناشی می‌شود، بسیار ناچیز و سطحی است.
ثابت نگه داشتن قیمت چند کالا در حالی که مردم هر روز جان و زمان خود را در خیابان‌های آلوده و شلوغ از دست می‌دهند، بیشتر شبیه یک حرکت تبلیغاتی است تا راه‌حل واقعی. 
شهرداری باید هر چه سریع‌تر منابع مالی خود را از طرح‌های تبلیغاتی، بنرهای رنگارنگ و اموری که اساساً به وظایف اصلی این نهاد مربوط نیست، به سمت حل معضل ترافیک و آلودگی هدایت کند.
سال‌هاست که بودجه قابل توجهی صرف نصب بنرهای مناسبتی، تبلیغات شهری، رویدادهای نمایشی و پروژه‌هایی می‌شود که تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی روزمره شهروندان ندارند.  
این هزینه‌ها در حالی صورت می‌گیرد که شبکه حمل‌ونقل عمومی تهران همچنان ناکافی است. خطوط مترو با فاصله‌های طولانی بین ایستگاه‌ها، قطارهای شلوغ و ظرفیت محدود، و ناوگان اتوبوسرانی فرسوده و کم‌تعداد، پاسخگوی نیاز جمعیت چندمیلیونی شهر نیستند.
اگر شهرداری به جای صرف بودجه در تبلیغات و برنامه‌های حاشیه‌ای، همان منابع را برای توسعه خطوط مترو، افزایش تعداد اتوبوس‌های برقی و گازسوز، ایجاد خطوط ویژه اتوبوس و بهبود سیستم‌های هوشمند ترافیک اختصاص دهد، نتیجه بسیار ملموس‌تری برای مردم خواهد داشت.
تقویت خطوط مترو و اتوبوس‌ها نه تنها ترافیک را کاهش می‌دهد، بلکه مستقیماً بر کاهش آلودگی هوا تأثیر می‌گذارد.
هر مسافری که از خودروی شخصی به مترو یا اتوبوس روی آورد، به معنای حذف یک منبع آلودگی متحرک از خیابان‌هاست. توسعه حمل‌ونقل عمومی سریع، ارزان و مطمئن، مردم را تشویق می‌کند تا کمتر از خودروهای شخصی استفاده کنند و در نتیجه هم ترافیک سبک‌تر می‌شود و هم کیفیت هوا بهبود می‌یابد. 
این سرمایه‌گذاری بلندمدت، برخلاف اقدامات کوتاه‌مدت و نمایشی، می‌تواند هزینه‌های پنهان زندگی در تهران را به شکل واقعی کاهش دهد. 
شهرداری اگر واقعاً دغدغه معیشت مردم را دارد، باید بداند که هزینه تورم قیمت چند ماده غذایی برای چند ماه، در برابر ساعت‌ها ترافیک روزانه و تنفس هوای آلوده، برای شهروندان بسیار ناچیز است. مردم به جای وعده‌های موقت، به زیرساخت‌های پایدار نیاز دارند. 
زمان برای تعارف و اقدامات سطحی گذشته است. تهران هر روز بیشتر در دود و شلوغی فرو می‌رود و شهروندان هر روز بیشتر از کیفیت زندگی خود فاصله می‌گیرند.
شهرداری باید اولویت‌ها را بازتعریف کند، بودجه‌های غیرضروری را قطع کند و تمام توان خود را بر توسعه حمل‌ونقل عمومی و کاهش آلودگی متمرکز سازد.  
تنها در این صورت است که می‌توان امیدوار بود هزینه‌های واقعی زندگی در پایتخت کاهش یابد و شهر به جای محلی برای تحمل رنج روزانه، به مکانی قابل زندگی تبدیل شود.