جهان اقتصاد گزارش می دهد؛
افزایش ترافیک تهران در غفلت شهرداری
رضا پورحسین - روزنامه نگار
جهان اقتصاد: دو هفته از مهرماه گذشته است و در این مدت کوتاه ضعف شهرداری تهران در کنترل ترافیک و فراهم کردن دسترسی بیشتر مردم به حمل‌ونقل عمومی بیش از پیش آشکار شده است.
خیابان‌های پایتخت همچنان مملو از خودروهای شخصی است و شهروندان هر روز با ساعت‌ها معطلی در مسیرهای پرترافیک روبه‌رو می‌شوند.
این وضعیت نه یک پدیده ناگهانی بلکه نتیجه سال‌ها غفلت از وظایف اصلی شهرداری در حوزه مدیریت شهری است که در چند سال اخیر بیشتر شده است.
شهرداری تهران که باید تمرکز خود را بر ساماندهی ترافیک، توسعه شبکه مترو، افزایش خطوط اتوبوسرانی و بهبود کیفیت خدمات حمل‌ونقل عمومی بگذارد، به جای آن درگیر طرح‌های جانبی و نمایشی شده است؛ طرح‌هایی که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند و تأثیر محسوسی بر زندگی روزمره شهروندان نمی‌گذارند.
در حالی که مردم هر روز با مشکل کمبود ناوگان عمومی، فاصله زیاد بین ایستگاه‌ها، ازدحام بیش از حد در مترو و اتوبوس و زمان‌بندی نامنظم سرویس‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند، شهرداری انرژی و منابع خود را صرف پروژه‌هایی می‌کند که اولویت واقعی شهر نیستند.
نتیجه این رویکرد آن است که شهروندان ناچارند بیشتر از خودروهای شخصی استفاده کنند و همین امر چرخه معیوب ترافیک را تشدید می‌کند.
هرچه تعداد خودروهای شخصی در خیابان‌ها بیشتر شود، سرعت حرکت کاهش می‌یابد، زمان سفر طولانی‌تر می‌شود و هزینه‌های پنهان و آشکار بر دوش خانواده‌ها سنگینی می‌کند.
استهلاک خودروها یکی از این هزینه‌هاست. توقف‌های مکرر، حرکت در دنده‌های پایین و رانندگی در ترافیک سنگین باعث افزایش مصرف سوخت، فرسایش قطعات مکانیکی و کاهش عمر مفید خودرو می‌شود.
خانواده‌هایی که با درآمد محدود زندگی می‌کنند، مجبورند هزینه تعمیرات مکرر و تعویض قطعات را بپردازند؛ هزینه‌ای که در شرایط اقتصادی کنونی فشار مضاعفی بر آن‌ها وارد می‌کند.
آلودگی هوا نیز بخش دیگری از پیامدهای این ناکارآمدی است. ترافیک سنگین به معنای افزایش انتشار آلاینده‌هاست.
ذرات معلق، گازهای سمی و دود اگزوزها هر روز کیفیت هوا را پایین‌تر می‌آورند و سلامت شهروندان را تهدید می‌کنند.
کودکان، سالمندان و بیماران تنفسی بیش از دیگران آسیب می‌بینند و هزینه‌های درمانی مرتبط با بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا بر سیستم بهداشت و درمان و خانواده‌ها تحمیل می‌شود.
شهرداری به جای آنکه با گسترش شبکه حمل‌ونقل عمومی و ایجاد مشوق‌های واقعی برای استفاده از مترو و اتوبوس، این چرخه را بشکند، همچنان درگیر برنامه‌هایی است که بیشتر جنبه نمایشی دارند و کمتر به حل ریشه‌ای مشکل می‌پردازند.
دو هفته از آغاز مهر گذشته و مدارس و دانشگاه‌ها فعالیت خود را آغاز کرده‌اند. این دوره معمولاً با افزایش چشمگیر حجم ترافیک همراه است، اما آمادگی لازم از سوی مدیریت شهری مشاهده نمی‌شود.
کمبود اتوبوس در خطوط پرتقاضا، تأخیرهای طولانی در مترو و نبود مسیرهای جایگزین مناسب باعث شده است که بسیاری از والدین ترجیح دهند فرزندان خود را با خودروی شخصی به مدرسه ببرند. این انتخاب منطقی نیست اما در شرایط فعلی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. اگر شهرداری به وظایف ذاتی خود بازمی‌گشت و منابع را به توسعه ناوگان عمومی، افزایش تعداد سرویس‌ها، ایجاد خطوط ویژه کارشناسی شده و بهبود دسترسی به ایستگاه‌ها اختصاص می‌داد، بخش قابل توجهی از این فشار کاهش می‌یافت.
مشکل تنها کمبود زیرساخت نیست؛ مسئله مدیریت اولویت‌هاست.
وقتی شهرداری به جای تمرکز بر حل ترافیک و آلودگی، انرژی خود را صرف پروژه‌های ظاهری می‌کند، اعتماد عمومی به مدیریت شهری کاهش می‌یابد.
شهروندان انتظار دارند که مدیران شهری مشکلات ملموس زندگی روزمره را حل کنند، نه آنکه با طرح‌های پر سر و صدا توجه را از ناکارآمدی‌های اساسی منحرف سازند.
ترافیک امروز تهران نتیجه سال‌ها تصمیم‌گیری نادرست و غفلت از حمل‌ونقل عمومی است که در ۲ سال اخیر بدتر شده است.
دو هفته از مهر گذشته و این ضعف همچنان مشهود است. تا زمانی که شهرداری وظایف اصلی خود را در اولویت قرار ندهد و به جای طرح‌های جانبی به توسعه واقعی دسترسی مردم به حمل‌ونقل عمومی نپردازد، مردم همچنان در ترافیک گرفتار خواهند ماند و هزینه‌های استهلاک خودرو و آلودگی بیشتر بر دوش آن‌ها سنگینی خواهد کرد.
