معضل سوخت در ایستگاه معادن

جهان اقتصاد: در روزهای اخیر دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران، کاهش سهمیه سوخت را چالش اساسی معادن کشور اعلام کرد و هشدار داد که این موضوع می‌تواند ایمنی و تداوم فعالیت معادن زغال‌سنگ را به خطر بیندازد.  

بررسی ها نشان می دهد که سهمیه سوخت معادن زغال‌سنگ نسبت به سال گذشته حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد کاهش یافته است. 
 این کاهش برای معادن زغال‌سنگ بسیار جدی و حتی خطرناک است، زیرا سیستم تهویه معادن باید به‌صورت ۲۴ ساعته فعال باشد و امکان خاموش کردن آن حتی برای مدت کوتاه وجود ندارد. 
صمدی توضیح داد که بخش قابل‌توجهی از سهمیه گازوئیل اختصاص‌یافته به معادن صرف تأمین برق ژنراتورهای سیستم تهویه می‌شود. 
 استمرار فعالیت این سیستم برای ایمنی معدن ضروری است. در نتیجه، با کاهش سهمیه سوخت، سوخت کافی برای سایر تجهیزات و ماشین‌آلات تولیدی از جمله کمپرسورها که هوای فشرده مورد نیاز عملیات معدن را تأمین می‌کنند، باقی نمی‌ماند.  
وی افزود که قیمت گازوئیل مورد استفاده معادن حدود ۳۰ برابر شده است و این افزایش قیمت، فشار مضاعفی بر هزینه‌های عملیاتی معادن وارد کرده است. 
معادن زغال‌سنگ به دلیل ماهیت زیرزمینی خود، وابستگی شدیدی به سیستم‌های تهویه مداوم دارند.  
گازهای خطرناکی مانند متان در محیط معدن تجمع می‌یابند و بدون تهویه مستمر، خطر انفجار و مسمومیت کارگران به شدت افزایش می‌یابد.  
خاموش شدن حتی چندساعته سیستم تهویه می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد. به همین دلیل، اولویت مطلق معادن، تأمین سوخت لازم برای ژنراتورهای تهویه است. 
 وقتی سهمیه سوخت کاهش می‌یابد، مدیریت معدن ناچار می‌شود بخش عمده سوخت موجود را به این بخش حیاتی اختصاص دهد و در نتیجه تجهیزات تولیدی مانند بیل‌های مکانیکی، لودرها، نوارنقاله‌ها و به‌ویژه کمپرسورهای هوای فشرده با کمبود سوخت مواجه می‌شوند. 
کمپرسورها نقش کلیدی در عملیات استخراج دارند. هوای فشرده برای راه‌اندازی ابزارهای حفاری، چکش‌های پنوماتیک و برخی سیستم‌های ایمنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.  
کمبود سوخت برای این تجهیزات به معنای کاهش ظرفیت تولید، توقف موقت یا طولانی‌مدت برخی جبهه‌های کاری و در نهایت افت قابل توجه خروجی معدن است.  
این موضوع نه تنها بر اقتصاد واحد معدنی اثر منفی می‌گذارد، بلکه می‌تواند زنجیره تأمین زغال‌سنگ برای صنایع پایین‌دستی از جمله فولاد و نیروگاه‌ها را مختل کند. 
افزایش حدود ۳۰ برابری قیمت گازوئیل نیز بار مالی سنگینی بر دوش معادن گذاشته است.  
معادن زغال‌سنگ که بسیاری از آن‌ها در مناطق دورافتاده قرار دارند و دسترسی محدودی به شبکه سراسری برق دارند، ناگزیر به استفاده از ژنراتورهای دیزلی هستند. با افزایش شدید قیمت سوخت، هزینه‌های جاری معادن به شکل چشمگیری بالا رفته و حاشیه سود آن‌ها کاهش یافته است.  
این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که معادن با چالش‌های دیگری همچون فرسودگی ماشین‌آلات، کمبود قطعات یدکی و مشکلات تأمین نیروی انسانی ماهر نیز روبه‌رو هستند. 
صمدی تأکید کرد که کاهش سهمیه سوخت در عمل به معنای تهدید ایمنی کارگران و کاهش تولید است.  
معادن نمی‌توانند سیستم تهویه را حتی برای مدت کوتاه خاموش کنند، زیرا هرگونه وقفه می‌تواند منجر به تجمع گازهای خطرناک و وقوع حوادث شود.  
از سوی دیگر، کمبود سوخت برای ماشین‌آلات تولیدی، برنامه‌ریزی استخراج را مختل می‌کند و بهره‌وری را پایین می‌آورد. 
 این دوگانگی بین حفظ ایمنی و حفظ تولید، مدیران معادن را در موقعیت دشواری قرار داده است. 
برای حل این مشکل، نیاز به بازنگری در سیاست‌های تخصیص سوخت به معادن وجود دارد. 
 سهمیه سوخت باید متناسب با نیاز واقعی معادن و با در نظر گرفتن اولویت ایمنی تعیین شود. 
 همچنین، حمایت از تبدیل تدریجی معادن به استفاده از برق شبکه‌ای یا منابع انرژی جایگزین می‌تواند در میان‌مدت به کاهش وابستگی به گازوئیل کمک کند. 
 تا آن زمان، تأمین سهمیه کافی سوخت برای تداوم فعالیت ایمن و اقتصادی معادن زغال‌سنگ ضروری است. 
کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی سهمیه سوخت، افزایش ۳۰ برابری قیمت گازوئیل و اولویت اجباری سیستم تهویه، سه عاملی هستند که همزمان بر معادن زغال‌سنگ فشار وارد کرده‌اند. 
 اگر این وضعیت ادامه یابد، نه تنها تولید زغال‌سنگ کشور تحت تأثیر قرار می‌گیرد، بلکه ایمنی هزاران کارگر معدن نیز در معرض خطر قرار خواهد گرفت.  
فعالان زغال‌سنگ خواستار توجه فوری مسئولان به این چالش اساسی هستند تا از بروز پیامدهای منفی جلوگیری شود.