انقلاب ترانزیتی؛ قطار ایران به دیوار چین رسید

جهان اقتصاد: برای نخستین‌بار یک محموله ترانزیتی به‌صورت مستقیم از چین و بدون تخلیه و بارگیری مجدد در طول مسیر، از طریق شبکه ریلی ایران به افغانستان منتقل شده است.

این محموله شامل تخته‌های MDF به وزن ۵۰۰ تن است که از مبدأ پکن روی شبکه ریلی چین بارگیری شد، پس از عبور از ترکمنستان وارد شبکه ریلی ایران شد و سپس از طریق کریدور ریلی خواف–هرات به ایستگاه روزنک در ولایت هرات رسید.

مدیر کریدور ریلی ایران – افغانستان در این رابطه گفته است که این نخستین ترانزیت مستقیم ریلی در مسیر پکن–هرات از طریق شبکه ریلی ایران به شمار می‌رود.

رضایی با اشاره به مزیت‌های این مسیر گفت: انتقال این محموله با استفاده از حمل‌ونقل ترکیبی دریایی و ریلی، نسبت به مسیرهای متداول گذشته، زمان و هزینه حمل‌ونقل را به‌طور قابل توجهی کاهش داده و موجب افزایش رقابت‌پذیری این کریدور در جابه‌جایی کالا شده است.

راه‌اندازی این قطار نشان می‌دهد کریدور خواف–هرات وارد مرحله توسعه عملیات تجاری و ترانزیتی شده است. هرچه حجم بارهای عبوری از این مسیر افزایش یابد، جایگاه ایران به‌عنوان حلقه اتصال شرق آسیا، آسیای مرکزی و افغانستان در شبکه ترانزیت منطقه تقویت خواهد شد.

 توسعه این کریدور علاوه بر تنوع‌بخشی به کالاهای ترانزیتی، زمینه گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری میان ایران و افغانستان را نیز فراهم می‌کند و با کاهش هزینه‌های لجستیکی، می‌تواند بر قیمت تمام‌شده کالاها و افزایش رفاه مصرف‌کنندگان در دو کشور اثرگذار باشد.

کریدور ریلی خواف–هرات قابلیت جذب انواع بارهای ترانزیتی را دارد و در صورت توسعه همکاری‌های منطقه‌ای، می‌تواند به یکی از مسیرهای مهم اتصال چین، آسیای مرکزی، ایران و افغانستان تبدیل شود.

مصطفی رضایی، مدیر کریدور ریلی ایران–افغانستان، از موفقیت تاریخی در حوزه ترانزیت بین‌المللی خبر داد. به گفته وی، برای نخستین بار یک محموله ترانزیتی به صورت مستقیم و بدون هیچ گونه تخلیه و بارگیری مجدد در طول مسیر، از مبدأ چین از طریق شبکه ریلی جمهوری اسلامی ایران به افغانستان منتقل شده است. این دستاورد مهم، نقطه عطفی در توسعه کریدورهای ترانزیتی منطقه به شمار می‌رود و نشان‌دهنده قابلیت‌های فنی و لجستیکی شبکه ریلی ایران در اتصال شرق آسیا به کشورهای همسایه است.

محموله بار اخیر از مبدأ پکن روی شبکه ریلی چین بارگیری شد و پس از طی مسیر طولانی، وارد شبکه ریلی ایران گردید. در ادامه، با بهره‌گیری از کریدور ریلی خواف–هرات، این محموله به ایستگاه روزنک در ولایت هرات افغانستان رسید. مدیر کریدور ریلی ایران–افغانستان با تأکید بر جنبه تاریخی این رویداد، آن را نخستین ترانزیت مستقیم ریلی در مسیر پکن–هرات از طریق شبکه ریلی جمهوری اسلامی ایران دانست. این موفقیت، حاصل هماهنگی دقیق میان نهادهای مرتبط ریلی، گمرکی و ترانزیتی در کشورهای درگیر مسیر بوده است.

یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این ترانزیت، استفاده از حمل‌ونقل ترکیبی دریایی و ریلی است. رضایی با اشاره به مزیت‌های این مسیر گفت که انتقال این محموله نسبت به مسیرهای متداول گذشته، زمان و هزینه حمل‌ونقل را به طور قابل توجهی کاهش داده است. در مسیرهای سنتی، اغلب نیاز به چندین مرحله تخلیه و بارگیری وجود داشت که علاوه بر افزایش هزینه‌ها، زمان تحویل را طولانی می‌کرد و ریسک آسیب به کالا را بالا می‌برد. اما در این کریدور جدید، با حذف این مراحل، کارایی عملیاتی به شکل چشمگیری ارتقا یافته و رقابت‌پذیری این مسیر در جابه‌جایی کالاهای ترانزیتی افزایش یافته است. این کاهش هزینه‌ها نه تنها برای صادرکنندگان چینی جذاب است، بلکه برای واردکنندگان افغانستانی نیز صرفه اقتصادی قابل ملاحظه‌ای ایجاد می‌کند.

راه‌اندازی این قطار، نشان می‌دهد که کریدور خواف–هرات وارد مرحله جدیدی از توسعه عملیات تجاری و ترانزیتی شده است.

هرچه حجم بارهای عبوری از این مسیر افزایش یابد، جایگاه ایران به عنوان حلقه اتصال کلیدی میان شرق آسیا، آسیای مرکزی و افغانستان در شبکه ترانزیت منطقه‌ای بیش از پیش تقویت خواهد شد. ایران با موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد خود، می‌تواند نقش محوری در تسهیل تجارت منطقه‌ای ایفا کند و از این طریق، به رشد اقتصادی پایدار کمک نماید. این کریدور نه تنها مسیرهای کوتاه‌تر و ایمن‌تری فراهم می‌کند، بلکه با استانداردهای بین‌المللی تطابق دارد و آماده پذیرش حجم بالاتری از ترددهای ریلی است.