جهان اقتصاد گزارش می دهد؛
چرخه باطل وام مسکن و اقساط سنگین
رضا پورحسین ـ روزنامه نگار
جهان اقتصاد: سقف تسهیلات خرید و ساخت مسکن در شهر تهران برای زوجین به دو میلیارد تومان افزایش یافت. این تصمیم که به منظور حمایت از متقاضیان مسکن و تسهیل دسترسی به تسهیلات بانکی اتخاذ شده، شرایط دریافت وام را در مناطق مختلف کشور نیز تغییر داده است.
بر اساس ضوابط جدید، در مراکز استانها و شهرهای دارای جمعیت بالای دویست هزار نفر، سقف وام به صورت انفرادی هشتصد میلیون تومان و برای زوجین یک میلیارد و ششصد میلیون تومان تعیین شده است. در سایر مناطق کشور نیز این ارقام به ترتیب برای افراد مجرد ششصد میلیون تومان و برای زوجین یک میلیارد و دویست میلیون تومان در نظر گرفته شده است.
این افزایش سقفها نسبت به دورههای گذشته نشاندهنده تلاش برای انطباق تسهیلات با شرایط فعلی بازار مسکن و هزینههای ساخت و خرید واحدهای مسکونی است اما به اقساط سنگین آن توجهی نشده است.
همزمان با این تغییرات، سقف جعاله یا همان وام تعمیر واحد مسکونی از محل اوراق گواهی حق تقدم نیز به چهارصد میلیون تومان افزایش پیدا کرده است.
پیش از این، مبلغ این وام در سراسر کشور دویست و هشتاد میلیون تومان بود و بازپرداخت آن در قالب دوره پنجساله انجام میشد.
افزایش سقف جعاله به متقاضیان امکان میدهد تا برای نوسازی، تعمیرات اساسی یا بهبود وضعیت واحدهای مسکونی خود از منابع مالی بیشتری برخوردار شوند. این وام نیز مانند تسهیلات خرید و ساخت، از محل اوراق تسهیلات مسکن تأمین میشود و شرایط خاصی برای دریافت آن وجود دارد.
نرخ سود این تسهیلات، اعم از وام خرید، ساخت و جعاله مسکن که از محل اوراق تسهیلات پرداخت میشود، برابر با بیست و دو و نیم درصد اعلام شده است.
این نرخ سود که در مقایسه با برخی تسهیلات دیگر بانکی رقم قابل توجهی محسوب میشود، تأثیر مستقیمی بر مبلغ اقساط ماهانه و مجموع بازپرداخت وامگیرندگان دارد. به عنوان نمونه، برای وام دو میلیارد تومانی خرید یا ساخت مسکن با دوره بازپرداخت دوازدهساله، مبلغ قسط ماهانه حدود چهل میلیون و دویست و هفتاد و پنج هزار تومان محاسبه میشود.
بر اساس این رقم، کل سود تسهیلات مذکور به حدود سه میلیارد و هشتصد میلیون تومان میرسد و مجموع بازپرداخت وامگیرنده تا پایان دوره دوازدهساله نزدیک به پنج میلیارد و هشتصد میلیون تومان خواهد بود. این ارقام نشان میدهد که وامگیرنده علاوه بر اصل وام، مبلغ قابل توجهی را به عنوان سود به بانک پرداخت خواهد کرد.
در مورد وام تعمیر چهارصد میلیون تومانی نیز شرایط مشابهی حاکم است. قسط ماهانه این وام حدود یازده میلیون و صد و شصت هزار تومان برآورد شده و سود کل آن نزدیک به دویست و هفتاد میلیون تومان است.
در نتیجه، مجموع بازپرداخت وام تعمیر با احتساب سود به حدود ششصد و هفتاد میلیون تومان میرسد. این محاسبات بر پایه نرخ سود بیست و دو و نیم درصد و دوره بازپرداخت مشخص انجام شده و ممکن است بسته به شرایط دقیق قرارداد و نحوه بازپرداخت اندکی متفاوت باشد.
اگر متقاضی همزمان از تسهیلات خرید یا ساخت مسکن به مبلغ دو میلیارد تومان و وام جعاله چهارصد میلیون تومانی استفاده کند، مجموع اصل وام به دو میلیارد و چهارصد میلیون تومان خواهد رسید.
در این حالت، سود کل تسهیلات حدود چهار میلیارد و چهارصد و هفتاد میلیون تومان برآورد میشود. این رقم نشاندهنده بار مالی قابل توجه این تسهیلات برای وامگیرندگان است و اهمیت برنامهریزی دقیق مالی را پیش از دریافت وام برجسته میسازد.
بسیاری از متقاضیان ممکن است ترجیح دهند ابتدا توان بازپرداخت اقساط ماهانه را بر اساس درآمد خود ارزیابی کنند و سپس نسبت به دریافت تسهیلات اقدام نمایند.
افزایش سقف تسهیلات مسکن در شرایطی صورت گرفته که بازار مسکن همچنان با چالشهایی مانند رشد قیمتها و کاهش قدرت خرید خانوارها مواجه است. این تغییرات میتواند به بخشی از متقاضیان کمک کند تا بخشی از هزینههای خرید یا ساخت مسکن را از طریق منابع بانکی تأمین کنند، هرچند نرخ سود بالا و مبلغ اقساط سنگین برای اغلب خانوارها محدودیت ایجاد کند.
از سوی دیگر، افزایش سقف جعاله نیز فرصتی برای بهبود کیفیت واحدهای مسکونی موجود فراهم میآورد و میتواند به حفظ و ارتقای ارزش داراییهای مسکن کمک کند.
در مجموع، این سیاستها بخشی از تلاشهای صورتگرفته برای تنظیم بازار مسکن و حمایت از بخش تقاضا محسوب میشود.
با این حال، موفقیت نهایی این تسهیلات به عوامل متعددی از جمله وضعیت کلی اقتصاد، نرخ تورم، توان بازپرداخت وامگیرندگان و عملکرد بانکها در تخصیص منابع بستگی دارد.
متقاضیان باید پیش از اقدام، جزئیات دقیق شرایط دریافت وام، مدارک مورد نیاز و نحوه محاسبه اقساط را از شعب بانکهای عامل یا سامانههای مربوطه استعلام کنند تا از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری شود. این اطلاعات میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر کمک کرده و از ایجاد تعهدات مالی خارج از توان جلوگیری کند.