تمرکز ذخایر پلتفرمهای آنلاین در یک بانک؛ تهدیدی برای اعتماد عمومی
رضا پورحسین ـ روزنامه نگار
جهان اقتصاد: انتقادها از انحصار ایجادشده در نگهداری ذخایر طلای پلتفرمهای آنلاین، ادامه دارد زیرا این روند میتواند اعتماد عمومی به اقتصاد دیجیتال را با آسیب جدی مواجه کند. در تایید این صحبت حسینعلی حاجیدلیگانی گفت بانک مرکزی باید هرچه سریعتر زمینه توزیع ذخایر میان چند بانک دارای صلاحیت را فراهم کند تا ریسکهای زیرساختی، امنیتی و اقتصادی کاهش یابد.
حسینعلی حاجی دلیگانی، نائب رییس اول کمیسیون اصل نود قانون اساسی مجلس در گفت وگو با روزنامه جهان اقتصاد، درباره نگرانی های به وجود آمده درباره نگهداری ذخایر طلای طلا فروشی های آنلاین در یک بانک گفت: با گسترش خرید و فروش آنلاین طلا در سالهای اخیر، میلیونها نفر از مردم بهویژه اقشار متوسط و کمدرآمد، بخشی از سرمایههای خرد خود را از طریق پلتفرمهای اینترنتی وارد بازار طلا کردهاند.
این بازار در شرایط تورمی، به یکی از مهمترین ابزارهای حفظ ارزش دارایی مردم تبدیل شده است. اما در کنار توسعه این فضا، نحوه نگهداری ذخایر طلای پلتفرمها به یک نگرانی جدی برای مردم تبدیل شده است.
وی ادامه داد: طبق سیاست فعلی بانک مرکزی، ذخایر فیزیکی طلای پلتفرمهای آنلاین صرفاً در بانک کارگشایی نگهداری میشود؛ موضوعی که نوعی تمرکز خطرناک در زیرساخت مالی کشور ایجاد کرده است.
نایبرئیس اول کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، با اشاره به تبعات این تمرکز گفت: اصل نظارت بر ذخایر طلا و جلوگیری از خالی فروشی اقدام درستی است و مجلس نیز از شفافیت بازار حمایت میکند اما اینکه همه ذخایر مردم در یک نقطه متمرکز شود، با اصول مدیریت ریسک و حتی عقل اقتصادی سازگار نیست.
وی افزود: اقتصاد دیجیتال بر پایه اعتماد مردم شکل میگیرد. اگر مردم احساس کنند که داراییهایشان در معرض خطر قرار دارد یا زیرساختهای پشتیبان این بازار از تاب آوری کافی برخوردار نیست، طبیعی است که اعتماد عمومی آسیب خواهد دید. وقتی اعتماد از بین برود، کل اکوسیستم اقتصاد دیجیتال دچار مشکل میشود.
این نماینده مجلس با اشاره به نامه ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز برای معرفی چند خزانه بانکی دیگر اظهار کرد: این مطالبه کاملاً منطقی است. ما نباید اجازه دهیم یک انحصار در چنین حوزه حساسی شکل بگیرد.
اگر چند بانک معتبر تحت نظارت بانک مرکزی امکان نگهداری ذخایر را داشته باشند، هم رقابت ایجاد میشود و هم امنیت داراییهای مردم افزایش پیدا میکند.
حاجیدلیگانی با تامید بر توزیع زیساخت های مالی ادامه داد: «در بسیاری از کشورها، توزیع زیرساختهای مالی یکی از اصول مهم پایداری اقتصادی است. وقتی همه چیز در یک نقطه جمع شود، با کوچکترین اختلال، کل سیستم آسیب میبیند. این اختلال میتواند ناشی از حمله سایبری، مشکلات فنی، بحران امنیتی یا حتی حوادث غیرمترقبه باشد.»
وی همچنین به مشکلات برخی کاربران در تحویل فیزیکی طلا اشاره کرد و گفت: گزارشهایی که از کندی تحویل یا نارضایتی کاربران منتشر میشود، نشان میدهد که نبود رقابت میتواند به کاهش کیفیت خدمات منجر شود. انحصار همیشه زمینهساز ناکارآمدی است و باید از آن جلوگیری کرد.
نایبرئیس اول کمیسیون اصل ۹۰ تأکید کرد: «بانک مرکزی باید نگاه تسهیلگر و رقابتی داشته باشد. اگر بانکهای دیگر دارای زیرساخت مناسب، امنیت کافی و امکان ارائه ضمانتهای لازم هستند، دلیلی برای محدود کردن این حوزه به یک بانک وجود ندارد.»
وی خاطرنشان کرد: «کمیسیون اصل ۹۰ این موضوع را با جدیت دنبال میکند، زیرا مسئله فقط نگهداری طلا نیست؛ مسئله، امنیت اقتصادی مردم و حفظ اعتماد عمومی به سازوکارها و زیرساخت های رسمی کشور است. هر تصمیمی که منجر به افزایش تمرکز و کاهش رقابت شود، در بلندمدت به ضرر اقتصاد دیجیتال کشور خواهد بود.»
آینده بازار آنلاین طلا نیازمند زیرساخت و ساختاری امن، رقابتی و توزیع شده است. اگر امروز برای کاهش ریسک ها تصمیم درستی گرفته نشود، ممکن است در آینده بحران ساز شود.
