جهان اقتصاد گزارش می دهد؛ چشم اقتصاد به سوغات ترانزیتی چین
گروه زیربنایی رضا پورحسین
جهان اقتصاد: وزیر امور اقتصادی و دارایی در اظهاراتی مهم اعلام کرد که در جریان سفر اخیر هیئت عالیرتبه ایران به جمهوری خلق چین، موضوع کریدور شرق به غرب در چارچوب ابتکار بزرگ «جاده ابریشم نوین» یا همان «یک کمربند، یک جاده» با جدیت کامل مورد پیگیری و تأکید قرار گرفت.
وی افزود که در دیدار سطح عالی با رئیسجمهور شی جینپنگ، طرف ایرانی به صراحت بر لزوم عبور این کریدور مهم و استراتژیک از خاک ایران تأکید ورزید و این موضع با استقبال جدی مقامات عالیرتبه چینی مواجه شد.
این ابتکار عظیم چین که اکنون به یکی از بزرگترین پروژههای زیرساختی و ژئوپلیتیکی قرن تبدیل شده است، فرصتی بینظیر برای اتصال مستقیم شرق آسیا به غرب اروپا از طریق کوتاهترین، امنترین و اقتصادیترین مسیر ممکن فراهم میآورد.
در این میان، موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد ایران به عنوان پل طبیعی میان شرق و غرب، آسیای مرکزی و خلیج فارس، قفقاز و مدیترانه، ایران را به یکی از کانونهای اصلی این کریدور تبدیل کرده است.
مسیر شرق به غرب پیشنهادی ایران، نه تنها از نظر مسافت کوتاهتر از برخی مسیرهای رقیب است، بلکه از امنیت بالاتری برخوردار بوده و از مناطق پرتنش ژئوپلیتیکی تا حد زیادی دوری میجوید.
در این راستا، منطقه ویژه اقتصادی سرخس به عنوان یکی از نقاط کلیدی و طلایی این کریدور مورد توجه ویژه قرار گرفته است. سرخس که در شمال شرقی کشور و در مجاورت مرز ترکمنستان واقع شده، دروازه ورود به آسیای مرکزی و در امتداد مسیر تاریخی جاده ابریشم قرار دارد.
این منطقه با برخورداری از زیرساختهای ریلی پیشرفته، از جمله خط آهن مشترک ایران-ترکمنستان-قزاقستان و اتصال مستقیم به شبکه ریلی چین، قابلیت تبدیل شدن به یک هاب لجستیکی بزرگ را داراست.
سرخس میتواند به عنوان نقطه اتصال شرقی ایران به کریدور شرق-غرب عمل کند؛ جایی که کالاها از چین و شرق آسیا وارد خاک ایران شده، از طریق شبکه ریلی سراسری به سمت غرب کشور و سپس به سمت ترکیه، عراق، سوریه و نهایتاً اروپا حرکت کنند.
عبور این کریدور از ایران نه تنها منافع اقتصادی هنگفتی برای کشور به همراه خواهد داشت، بلکه میتواند جایگاه ایران را در زنجیره تأمین جهانی به طور اساسی ارتقا دهد.
تخمین زده میشود که با تکمیل و فعالسازی کامل این مسیر، حجم ترانزیت کالا از خاک ایران چندین برابر شود و درآمدهای ارزی قابل توجهی نصیب کشور گردد. علاوه بر این، ایجاد اشتغال گسترده در مناطق مرزی، توسعه زیرساختها، افزایش سرمایهگذاری خارجی و تقویت پیوندهای اقتصادی با کشورهای همسایه و قدرتهای بزرگ آسیایی از دیگر دستاوردهای مهم این پروژه خواهد بود.
وزیر اقتصاد با اشاره به مذاکرات انجامشده در پکن تأکید کرد که طرف چینی آمادگی خود را برای سرمایهگذاری در بخشهای مختلف این کریدور، از جمله تکمیل خطوط ریلی، توسعه بنادر خشک، ایجاد مراکز لجستیکی و حتی مشارکت در پروژههای انرژی و صنعتی مرتبط اعلام کرده است.
او افزود که در این دیدارها، نقشه راه مشخصی برای تسریع اجرای پروژههای مشترک ترسیم شد و کمیتههای فنی مشترک میان دو کشور تشکیل خواهد شد تا جزئیات فنی، مالی و زمانی این همکاری هرچه سریعتر نهایی گردد.
علی بیگدلی، کارشناس بین الملل در این رابطه به جهان اقتصاد گفت: این فرصت طلایی که اکنون پیش روی ایران قرار گرفته، نتیجه سالها دیپلماسی اقتصادی فعال، تقویت روابط راهبردی با چین و همچنین تکیه بر مزیتهای ژئوپلیتیکی و تاریخی کشور است.
وی افزود: منطقه سرخس به عنوان نماد این مزیت، میتواند به قلب تپنده کریدور شرق-غرب تبدیل شود؛ جایی که شرق و غرب نه تنها به هم متصل میشوند، بلکه از طریق همکاریهای اقتصادی و تجاری به یکدیگر نزدیکتر میگردند.
درچنین شرایطی دولت مصمم است با تمام ظرفیت از این پنجره تاریخی استفاده کند و با برنامهریزی دقیق، رفع موانع اداری و جذب سرمایهگذاریهای لازم، ایران را به یکی از بازیگران اصلی و تعیینکننده در ابتکار «جاده ابریشم نوین» تبدیل نماید.
این مسیر، آیندهای روشنتر برای اقتصاد ایران، مناطق مرزی و به ویژه منطقه سرخس رقم خواهد زد؛ آیندهای که در آن ترانزیت، تجارت و توسعه به جای یکدیگر قرار گرفته و به موتور محرک پیشرفت پایدار کشور تبدیل میشوند
