تعرفههای معکوس
یادداشت محمد موحد تحلیلگر اقتصادی

پکن در دسامبر گذشته تعرفههای وارداتی خود بر کالاهای ۳۳ کشور آفریقایی را به طور کامل حذف کرده و در مسیر تعمیق روابط اقتصادی با قاره آفریقا گام برداشته است. میشل گوین، عضو ارشد مطالعات سیاستهای آفریقا در شورای روابط خارجی در واشنگتن، در گفتگو با بیبیسی اعلام کرد: در حال حاضر بهسختی میتوان هرگونه راهبرد مشخص در حوزه اقتصاد جهانی مشاهده کرد. گوین هشدار داد که چین، بهعنوان بزرگترین شریک تجاری آفریقا، میتواند از این خلأ تجاری بهخوبی به نفع خود بهرهبرداری کند. او گفت: این اقدامات بیشتر شبیه به نادیده گرفتن یک منطقه عظیم از جهان است.
همواره از AGOA به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی قدرت نرم ایالات متحده یاد شده است؛ به ویژه در برابر نفوذ روزافزون چین و روسیه در قاره آفریقا. این قانون در گذشته از پشتیبانی دو حزبی گستردهای در میان قانونگذاران آمریکایی برخوردار بوده است. در حالیکه تعرفههای جدید باعث تلاطم در نظم اقتصادی جهانی شدهاند؛ بعید است که نیازهای خاص قاره آفریقا در اولویت قدرتهای جهانی قرار گیرد. در صورت بیاثر یا منقضی شدن AGOA، آفریقا ناگزیر خواهد بود بر ظرفیتهای درونی خود تکیه کند و وعده ایجاد منطقه تجارت آزاد قارهای را به طور واقعی محقق سازد. در کنار آن، کشورهای آفریقایی باید تلاش بیشتری برای یافتن شرکای تجاری جدید یا توسعه بازارهای موجود خود بهکار برده و بازارهای جدیدی را فعال نمایند. به گزارش گلد نیوز به نقل از سایت جهان الماس ، انتظار میرود این اقدام به طور قابل توجهی به کشور کوچک آفریقایی محصور در خشکی که اقتصاد آن به شدت به صادرات، به ویژه منسوجات و الماس وابسته است، آسیب برساند. همانطور که ذکر شد؛ لسوتو، با جمعیتی حدود دومیلیون نفر و تولید ناخالص داخلی دو میلیارد دلار، درمیان چندین کشور آفریقایی است که تحت سیاست جدید تعرفههای متقابل ایالات متحده بیشترین آسیب را دیده است. لسوتو که یکی از فقیرترین کشورهای جهان به شمار میرود، بهشدت نیازمند صادرات به ایالات متحده است تا بتواند اقتصاد شکننده خود را سرپا نگه دارد. صادرات به بازار آمریکا، برای این کشور کوچک آفریقایی فرصتی حیاتی فراهم آورده بود تا با ایجاد اشتغال، جذب ارز خارجی، و تقویت صنایع نوپا، اندکی از فشارهای اقتصادی بکاهد و مسیر توسعه را هموارتر سازد. این کشور در سال 2024 به ارزش 237 میلیون دلار کالا به ایالات متحده صادرکرد. بیش از ده درصد از تولید ناخالص داخلی آن، عمدتآ از طریق تولید نساجی، از جمله عرضه مارکهایی مانند لی وایز. این تعرفه سنگین هزاران شغل را در پخش پوشاک لسوتوکه بزرگترین کارفرمای خصوصی آن است، تهدید میکند. این اقدام همچنین نشاندهنده سقوط عملی قانون رشد و فرصت آفریقا AGOA است. یک برنامه تجاری طولانی مدت ایالات متحده با هدف تقویت اقتصادهای آفریقا از طریق دسترسی بدون تعرفه به بازارهای آمریکا، این تعرفه به همراه کاهش قبلی بودجه USAID ، فشار را بر اقتصاد و سیستم بهداشتی شکننده لسوتو عمیقتر میکند.