دلارهای چین به پروژههای انرژی سبز سرازیر شد
چین تحت برنامه زیرساختی «ابتکار کمربند و جاده»، تامین مالی قراردادهای انرژی سبز را در نیمه اول سال ۲۰۲۶، به رکورد ۲۰.۱ میلیارد دلار افزایش داد که با افزایش تقاضا برای انرژی تجدیدپذیر ارزانتر همزمان شد.
تحقیقات دانشگاه کوئینزلند استرالیا و مرکز تامین مالی و توسعه سبز در شانگهای نشان داد ارزش قراردادهای انرژی سبز «ابتکار کمربند و جاده» چین در شش ماه اول امسال از رقم ثبت شده برای کل سال ۲۰۲۵ فراتر رفت. این رقم شامل ۱۱.۸ میلیارد دلار پروژههای ساختمانی و ۸.۳ میلیارد دلار سرمایهگذاری بود.
کریستوف ندوپیل وانگ، متخصص انرژی و مالی چین در دانشگاه و نویسنده این مطالعه، گفت: «هزینه پایینتر انرژی سبز، با وجود جنگ تجاری، به طور مداوم سرمایهگذاری چین را هدایت کرده است و اکنون کشورهایی که با چین در زمینه انرژی سبز همکاری کردهاند، ممکن است از نوسانات کمتر قیمت انرژی ناشی از جنگ علیه ایران بهرهمند شوند.»
کل قراردادهای «ابتکار کمربند و جاده» در نیمه اول سال ۲۰۲۶ به رکورد ۱۲۶.۳ میلیارد دلار رسید که نسبت به ۱۲۳.۳ میلیارد دلار در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. رقم سال ۲۰۲۶ شامل ۴۹.۸ میلیارد دلار سرمایهگذاری و ۷۶.۵ میلیارد دلار پروژههای ساختمانی بود.
علاوه بر افزایش حمایت از بخش انرژی، افزایش بودجه برای تولید و فناوری و همچنین فلزات و معادن نیز وجود داشت.
سرمایهگذاری در «ابتکار کمربند و جاده» به دلیل افزایش قیمت نفت و گاز پس از تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران، در حالی که جهان برای تقویت زیرساختهای برق و مراکز داده برای پشتیبانی از تقاضا برای هوش مصنوعی تلاش میکرد، شتاب گرفت.
دادههای رسمی گمرک چین، نشاندهنده افزایش صادرات فناوری پاک در ماههای اخیر است.
طرح «ابتکار کمربند و جاده» ماهها پس از به قدرت رسیدن شی جینپینگ، رئیسجمهور چین در سال ۲۰۱۲ راهاندازی شد و به طور گسترده به عنوان ستون اصلی رهبر چین برای تعمیق نفوذ اقتصادی و روابط تجاری پکن با کشورهای در حال توسعه تلقی میشود.
هفته گذشته او جاهطلبیهای چین برای رقابت با آمریکا به عنوان رهبر جهانی در هوش مصنوعی را تشریح کرد و از ائتلاف جدیدی خبر داد که هدف آن گسترش کنترل پکن بر توسعه این فناوری است.
کارشناسان گفتند دادههای اخیر نشان میدهد که چگونه «ابتکار کمربند و جاده» در درجه اول توسط شرکتهای خصوصی به جای شرکتهای دولتی چین هدایت میشود. طبق دادههای دانشگاه کوئینزلند، سهم مشارکت بخش خصوصی، برخلاف شرکتهای دولتی، در نیمه اول به ۴۸ درصد رسیده است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲، حدود ۱۳ درصد بود.
لی شو، مدیر مرکز آب و هوای چین در موسسه سیاستگذاری انجمن آسیا، گفت: «آنچه این موج [«ابتکار کمربند و جاده»] را از موج قبلی متمایز میکند این است که تصمیمات سرمایهگذاری به طور فزایندهای بر اساس ملاحظات تجاری به جای راهنماییهای دولتی اتخاذ میشوند.»
او افزود: افزایش سرمایهگذاریهای بخش خصوصی همچنین بر رقابتپذیری جهانی صنعت فناوری پاک چین و بلوغ رو به رشد فناوریهای آن تاکید دارد.
«ابتکار کمربند و جاده» به دلیل مجموعهای از مسائل از جمله ایجاد بدهیهای ناپایدار، به ویژه در آفریقا و سایر نقاط جهان در حال توسعه و همچنین نگرانیها در مورد شرایط مبهم اعتبار و وام و عدم دسترسی متقابل شرکای چین به بازار، هدف انتقاد قرار گرفته است.
با وجود چنین انتقاداتی، دادههای نیمه اول امسال نشان داد که کشورهای آفریقایی علاقه زیادی به «ابتکار کمربند و جاده» دارند و سرمایهگذاریهای چین در این منطقه، تقریبا سه برابر بر مبنای سال به سال افزایش یافته و به ۳۳.۵ میلیارد دلار رسیده است.
هیچ پروژه کمربند و جادهای در پاکستان یا روسیه اعلام نشد که نشاندهنده کاهش سرمایهگذاری چین پس از سالها رشد است.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، ندوپیل وانگ خاطرنشان کرد: مشارکت در «ابتکار کمربند و جاده» در روسیه از زمان آغاز جنگ مسکو در اوکراین ضعیف بوده است و هر دو طرف برای گذار از پروژههای دولتی به معاملات تجاری خصوصی تلاش کردهاند. او افزود: به نظر میرسد پاکستان، که مدتها شریک کلیدی پکن در «ابتکار کمربند و جاده» بود، همزمان با تثبیت روابط چین با رقیب اسلام آباد، هند، بیشتر با آمریکا تعامل میکند.
