جهان اقتصاد بررسی میکند؛ بازار فلزات و انرژی در آستانه انفجار یا سکوت؟ رکود، نرخ ارز و سیاستهای جهانی چشمانداز قیمتها را در هالهای از ابهام قرار داد
راضیه احمدوند
بازار جهانی و داخلی فلزات و انرژی در هفتههای پایانی سال جاری همچنان با رکود، کمنوسانی قیمتها و فشار هزینههای تولید مواجه است. با بازگشت نسبی برق و گاز به واحدهای تولیدی، بخشی از نگرانیها کاهش یافته، اما کارشناسان هشدار میدهند که فرمولهای قیمتگذاری بورس کالا و وابستگی به نرخ ارز، مسیر بازار را همچنان پیچیده کرده است.
هفته گذشته بازار جهانی فلزات و انرژی با ثبات نسبی و تغییرات محدود همراه بود، اما تحلیلگران هشدار میدهند که رکود همچنان ادامه دارد و تعطیلات سال نو چین به سکوت بازار دامن زده است. قبل از آغاز تعطیلات، سنگ آهن آفریقا وارد چین شد، اما تعطیلات طولانی باعث شد قیمتها سقوط نکنند و فشار تقاضا کاهش یابد. در حال حاضر، انتظار میرود که در ماههای آینده، قیمتها تحت تأثیر تغییرات عرضه و تقاضای جهانی و سیاستهای اقتصادی آمریکا نوسانات بیشتری داشته باشند.
در بخش نفت، قیمت سبد اوپک با رشد جزئی به ۶۷.۸۶ دلار رسید. کاهش عرضه از برخی کشورها و برداشت نفت ونزوئلا توسط آمریکا، بازار نفت را در وضعیت نامطمئن نگه داشته است. تحلیلگران پیشبینی میکنند که وجوه حاصل از این فروشها ممکن است مشابه نفت عراق در بانکهای آمریکا نگهداری شود و سپس به ونزوئلا برای خریدهای تحمیلی وام داده شود، امری که بر جریان نقدینگی و قیمت جهانی نفت اثرگذار خواهد بود.
وضعیت فلزات
سنگ آهن: قیمت سنگ آهن سیافآر چین با افت جزئی از ۱۰۰ به ۹۹.۶ دلار هر تن رسید. کمبود فعالیت تجاری پیش از تعطیلات چین و محدودیت تقاضا باعث شد که قیمتها سقوط نکنند، اما در آینده نزدیک احتمال تغییرات شدید وجود دارد.
قراضه: در ترکیه، قیمت قراضه تحویل بنادر ۳۷۶ دلار هر تن ثابت ماند. با اینکه تقاضا ضعیف است، عوامل محدودکننده عرضه از کاهش قیمت بیشتر جلوگیری کردهاند. در شرق آسیا نیز بازار قراضه وارداتی تقریباً بدون تغییر بود.
بیلت: بازار بیلت جهانی عمدتاً آرام بود؛ بیلت صادراتی دریای سیاه ۴۴۰ دلار هر تن فوب و اسلب دریای سیاه ۳۹۵ تا ۴۱۰ دلار هر تن فوب بدون تغییر باقی ماند. در چین، بازار داخلی بیلت با کاهش ۱ دلاری به ۴۲۷ دلار درب کارخانه رسید، اما بیلت صادراتی چین از ۴۳۸ به ۴۴۳ دلار هر تن فوب افزایش یافت. در ترکیه و جنوب شرق آسیا نیز قیمتها به ترتیب ۴۶۰ دلار هر تن سیافآر و ۴۶۰ تا ۵۰۹ دلار هر تن سیافآر گزارش شد. در ایران، افزایش نرخ ارز باعث شده بازار شمش روند صعودی ملایم داشته باشد.
میلگرد: بازار جهانی میلگرد در هفته گذشته کمنوسان بود. قیمت میلگرد صادراتی و داخلی ترکیه ۵۵۵ دلار هر تن ثابت ماند. در چین، میلگرد صادراتی از ۴۶۹ به ۴۶۸ دلار هر تن فوب کاهش یافت، و بازار داخلی اروپا ۶۱۰ یورو هر تن درب کارخانه و بازار آمریکا ۹۴۵ دلار هر شورت تن بدون تغییر باقی ماند. در ایران، آرامش سیاسی و افزایش نرخ ارز باعث بهبود نسبی بازار داخلی شد، اما حجم معاملات همچنان محدود است.
ورق گرم: میانگین قیمت ورق گرم صادراتی چین ۴۷۰ دلار هر تن فوب و دریای سیاه ۴۶۰ دلار هر تن فوب ثابت ماند. در جنوب شرق آسیا، قیمت وارداتی از ۴۸۲ به ۵۰۹ دلار هر تن سیافآر افزایش یافت و بازار داخلی آمریکا نیز با رشد ۱۰ دلاری به ۹۷۵ دلار هر شورت تن رسید. اروپا در این میان با شاخص ۶۵۰ یورو هر تن درب کارخانه بدون تغییر باقی ماند.
شرایط بازار داخلی ایران
بازار فولاد ایران در هفتههای پایانی سال تحت تأثیر چند عامل قرار دارد: نرخ ارز، فرمول نادرست بورس کالا، کمبود نقدینگی و محدودیتهای ساخت و ساز. فرمول فعلی بورس کالا که نرخ صادراتی ضربدر نرخ تالار دوم را مبنای قیمت داخلی قرار میدهد، عملکرد واقعی بازار را منعکس نمیکند و فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
قیمت شمش داخلی حدود ۳۹۰ دلار فوب پیشنهاد شده، گندله کم است و اسفنجی به قیمت ۲۴ هزار تومان رسیده است. با توجه به اینکه ساخت و ساز کاهش یافته و بودجه عمرانی سال آینده نیز محدود است، کارشناسان پیشبینی میکنند که افزایش قیمت برای تمام محصولات بعید و کاهش قیمت نیز غیرممکن است. در نتیجه، احتمال رکود در بازار داخلی بسیار بالاست و حجم معاملات تا پایان سال محدود باقی خواهد ماند.
تحلیلگران تاکید دارند که وضعیت بازار پس از پایان تعطیلات چین به شرایط منطقه خلیج فارس و سیاستهای بینالمللی وابسته است. در صورت تداوم شرایط فعلی، رکود در بازار جهانی و داخلی فلزات ادامه خواهد داشت، اما هرگونه تنش یا درگیری بین ایران و آمریکا میتواند بازار را دچار نوسانات شدید و غیرقابل پیشبینی کند.
در مجموع، هفته گذشته نشان داد که بازار فلزات و انرژی در شرایط رکود، کمنوسانی و فشار هزینهها به سر میبرد و تنها عوامل کلان اقتصادی و ژئوپلیتیکی میتوانند مسیر قیمتها را بهطور جدی تغییر دهند. فعالان بازار و تولیدکنندگان باید آماده مدیریت نقدینگی، هزینههای تولید و نوسانات ارزی باشند تا بتوانند از ادامه رکود و فشارهای اقتصادی عبور کنند
