جهان اقتصاد بررسی میکند:
ورود هوش مصنوعی به دنیای ورزش
زهرا عسگری - روزنامهنگار
تاثیر هوش مصنوعی بر زندگی انسان ها را نمی توان نادیده گرفت. هوش مصنوعی به توانایی ماشین ها برای انجام کارهایی گفته می شود که به طور معمول به هوش و تفکر انسانی نیاز دارند در واقع این سیستم ها با استفاده از الگوریتم ها، مدل های ریاضی و داده های ورودی می توانند تصمیم گیری ها و پردازش های پیچیده را انجام دهند. هوش مصنوعی و تاثیر آن در تحولات ورزشی در دنیای ورزش بسیار مهم است تا جایی که میتوان به کمک آن مانع بسیاری از آسیب دیدگیهای احتمالی شد.
استفاده از هوش مصنوعی در دنیای ورزش رقابتهای ورزشی را برای تماشاگران و طرفداران جذاب کرده و همچنین در بخش داوری نیز موجب رفع بسیاری از اشتباهات میشود. با پیشرفت هوش مصنوعی کمکم تحولات آن در حوزه ورزش نمود پیدا کرده و دنیای ورزش را دچار تحولات اساسی نموده است.
ورزش الکترونیکی در واقع حاصل پیشرفت علم هوش مصنوعی در دنیای ورزش است و در حال حاضر چیزی حدود نیم میلیارد بیننده دارد. هوش مصنوعی در واقع به صورت یک نرم افزار نوشته شده است و میتواند نتیجهگیریهای خود را در مورد روشهای رسیدن به یک هدف ارائه دهد. تمام فعالیتهای انسانی که قابلیت جایگزینی با فناوری را داشته باشند را میتوان در آینده با فناوری هوش مصنوعی به صورت کامل انجام داد. کاربرد هوش مصنوعی و تاثیر آن در تحولات ورزشی
ترکیبی از فناوری حسگر و هوش مصنوعی به مربیان کمک میکند تا تکنیک بازیکنان را بهبود بخشند به عنوان مثال، در تمرینات با وزنه که اکنون تقریباً در کل ورزشها جهانی است هوش مصنوعی میتواند بازخورد در زمان واقعی داشته باشد تا نتایج یک تمرین را به حداکثر برساند و رژیمهای تمرینی شخصی را ایجاد کند که ممکن است مربیان مشغول نتوانند ارائه دهند.
اکثر ما می دانیم که تمام ورزشها دارای یک الگوریتم هندسی و تحلیلی هستند که به ورزشکار کمک میکند تا بتواند به اهداف ورزشی خود راحتتر دست یابد.
البته که هر ورزشکار و قهرمانی باید علم چگونگی رسیدن به هدف ورزشی خود را بداند به طور مثال یک فوتبالیست باید نحوه ضربه زدن به توپ و میزان قدرت وارد بر توپ را برآورد و آنالیز کند. اگر یک بازیکن بتوان سطح تمرینات خود را با پارامترهای ابتدایی ارتقا دهد قطعا میتواند در سطح بینالملل نیز بدرخشد، درست در همین لحظه هوش مصنوعی وارد عمل میشود.
کاربرد هوش مصنوعی در صنعت ورزش و همینطور کاربرد یادگیری ماشین در آن با سرعتی سریع در حال رشد است و هر سال پیشرفتها و برنامههای کاربردی جدیدی در حال ظهور است. بسیاری از محدودیتها و مشکلاتی که در این حوزه وجود دارد، بهراحتی با کمک هوش مصنوعی حلشدنی است. میتوان گفت آینده فناوری ورزشی بدون شک به هوش مصنوعی بستگی دارد اما مطمئناً هنوز در مرز نهایی قرار نداریم درواقع، احتمالا فقط در آغاز راه هستیم و دانستن اینکه چه چیزهایی انتظارمان را میکشد هیجانانگیز است.
تاثیر هوش مصنوعی بر بهبود تجربه ورزشی
همکاری هوش مصنوعی و واقعیت مجازی افراد می تواند تجربه بازی خود را تولید کرده و در اختیار دیگران قرار دهند. این در حالی است که طرفداران یک ورزش خاص میتوانند از چند زاویه دید دوربین را انتخاب کرده و خود را در عمل و جایگاه ورزشکار قرار دهند. با استفاده از این تکنولوژی بسیاری از مربیان میتوانند افراد مستعد و توانا را گزینش کنند.
هوش مصنوعی با تغییر و تحولات عظیم در زمینه ورزش میتواند پیشرفتهای چشمگیری برای تیمهای ورزشی به ارمغان بیاورید و موجب ارتقاء سطح مسابقات، بازیکنان، مربیان و حتی داوران نیز شود. امروزه استفاده از اپلیکیشنهایی که از هوش مصنوعی پشتیبانی میکنند در سطح مسابقات جهانی بسیار مرسوم بوده و موجب ارتقاء سطح رقابتها خواهد شد.
مهدی حاجیوند، کارشناس اقتصاد ورزش گفت: هوش مصنوعی در ورزش پیش از آنکه به الگوریتمهای پیچیده و مدلهای پیشبینی وابسته باشد، به یک ماده اولیه مهم نیاز دارد که آن داده باکیفیت است.
در ورزش مدرن، تصاویر، ویدئوها، اطلاعات مسابقات، دادههای ردیابی بازیکنان، اطلاعات فیزیولوژیک و حتی رفتار هواداران به منابعی برای تولید داده تبدیل شدهاند و هوش مصنوعی وظیفه دارد این دادههای خام را به الگو، پیشبینی و در نهایت اطلاعات قابل استفاده برای تصمیمگیری تبدیل کند.
یک مرور علمی منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در نشریه Intelligent Sports and Health نشان میدهد کاربردهای هوش مصنوعی در ورزش، حوزههایی مانند بینایی ماشین، بازسازی سهبعدی صحنه، تشخیص اشیا، یادگیری عمیق، تحلیل دادههای زمانی و مدلهای زبانی بزرگ را دربرمیگیرد. بنابراین، هوش مصنوعی ورزشی را نمیتوان صرفا یک ابزار برای تحلیل آمار مسابقه دانست بلکه مجموعهای از فناوریهاست که میتواند از مرحله دریافت داده تا پشتیبانی از تصمیمگیری را پوشش دهد.
از تصویر مسابقه تا داده قابل تحلیل که از مهمترین مسیرهای تولید داده در ورزش حرفهای، بینایی ماشین (Computer Vision) است. دوربینهای مستقر در ورزشگاه میتوانند حجم بزرگی از تصاویر را ثبت کنند و الگوریتمهای هوش مصنوعی با پردازش این تصاویر، اشیا و افراد مختلف را شناسایی کنند. در فوتبال، سیستم میتواند بازیکنان، توپ و داور را تشخیص دهد، هویت بازیکنان را در فریمهای متوالی دنبال کند و موقعیت آنها را در طول مسابقه ثبت کند. نتیجه این فرآیند، تولید دادههای ساختاریافتهای است که میتوان آنها را برای تحلیل تاکتیکی، فنی و آماری به کار گرفت. پژوهشی در سال ۲۰۲۵ در Procedia Computer Science، استفاده از مدلهای YOLO را برای تشخیص و ردیابی بازیکنان، داوران و توپ در تحلیل بلادرنگ مسابقات فوتبال بررسی کرده است. این مطالعه همچنین از فیلتر کالمن برای بهبود تشخیص توپ استفاده کرده و امکان محاسبه مالکیت توپ بر اساس فاصله بازیکن تا توپ را مورد توجه قرار داده است.
تقریباً همه سازمانهای ورزشی قصد دارند در سالهای آینده استفاده از هوش مصنوعی را گسترش دهند؛ تحقیقی تازه نشان میدهد موج فناوری نهتنها فروکش نکرده بلکه وارد مرحلهای تازه از تحول شده است.
مطالعهای که از سوی SportsPro و شرکت Sportradar Group AG منتشر شده، نشان میدهد بیش از ۸۰ درصد سازمانهای ورزشی در حال حاضر از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود عملیات خود استفاده میکنند با این حال، نزدیک به دو سوم آنها معتقدند برای دستیابی به اهداف تجاریشان به فناوریهای تخصصیتر در حوزه ورزش نیاز دارند.
بر همین اساس ۹۸ درصد پاسخدهندگان اعلام کردهاند طی ۱۲ ماه آینده میزان استفاده از هوش مصنوعی را افزایش خواهند داد همچنین ۷۲ درصد، AI را فناوریای میدانند که بیشترین ظرفیت تحول را برای سازمان آنها در پنج سال آینده دارد.