مراکزی که در حال بلعیدن آب و برق دنیا هستند
با اوجگیری هوش مصنوعی، مراکز داده به غولهایی تبدیل شدهاند که همزمان آینده دیجیتال را میسازند و فشار بیسابقهای بر آب، برق و محیطزیست جهان وارد میکنند.
به گزارش جهان اقتصاد به نقل از رویترز، پژوهشگران دانشگاه سازمان ملل هشدار دادهاند که با گسترش سریع هوش مصنوعی، مراکز داده تا سال ۱۴۰۸ (۲۰۳۰ میلادی) حدود دو برابر بیشتر از امروز برق و آب مصرف خواهند کرد. این گزارش همچنین هشدار میدهد که اگر دولتها برای مدیریت پیامدهای زیستمحیطی هوش مصنوعی برنامهریزی نکنند، علاوه بر افزایش مصرف انرژی و آب، فشار بر زمین، منابع طبیعی و حجم زبالههای الکترونیکی نیز بهشدت افزایش خواهد یافت.طبق این گزارش، مراکز داده در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۴۸ تراواتساعت برق در جهان مصرف کردهاند؛ رقمی که از کل مصرف برق عربستان سعودی نیز بیشتر است. حدود یکپنجم این مصرف به فعالیتهای مرتبط با هوش مصنوعی اختصاص داشته است. این مراکز همچنین حدود ۴.۵ تریلیون لیتر آب مصرف کردهاند؛ حجمی که برای تأمین نیاز آبی بیش از ۶۰۰ میلیون نفر در کشورهای جنوب صحرای آفریقا کافی است. علاوه بر این، فعالیت مراکز داده در همین مدت حدود ۱۸۹ میلیون تن دیاکسیدکربن وارد جو کرده است.«کاوه مدنی»، مدیر مؤسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل و نویسنده اصلی گزارش، میگوید بسیاری از مردم هنوز هوش مصنوعی را صرفاً یک نرمافزار میدانند، در حالی که این فناوری به زیرساختهای فیزیکی عظیمی شامل مراکز داده، نیروگاهها، سامانههای خنککننده، شبکههای انتقال برق، تراشهها، مواد معدنی، زمین و آب وابسته است. به گفته او، بخش مهمی از هزینه واقعی هوش مصنوعی در همین زیرساختهای پنهان نهفته است.
پیشبینیها نشان میدهد مصرف سالانه برق مراکز داده تا سال ۱۴۰۸ به ۹۴۵ تراواتساعت خواهد رسید؛ رقمی نزدیک به کل مصرف سالانه برق ژاپن. در همین دوره، مصرف آب به ۹.۳ تریلیون لیتر و انتشار دیاکسیدکربن به ۳۹۹ میلیون تن افزایش خواهد یافت. همچنین مساحت اشغالشده توسط مراکز داده از حدود ۶ هزار و ۹۰۰ کیلومتر مربع در سال گذشته به بیش از ۱۴ هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع خواهد رسید.در این گزارش تأکید شده که هوش مصنوعی میتواند با بهینهسازی شبکههای برق و کاهش اتلاف منابع، بهرهوری را افزایش دهد، اما رقابت کشورها و شرکتها برای توسعه سریعتر زیرساختهای هوش مصنوعی باعث خواهد شد تقاضا برای آب و انرژی همچنان رشد کند. کاوه مدنی هشدار داده است که جهان در سطح کلی با اتمام آب یا برق روبهرو نخواهد شد، اما در برخی مناطق، توسعه بیبرنامه مراکز داده میتواند با کمبودهای موجود برخورد کرده و فشار جدی بر منابع محلی وارد کند؛ به همین دلیل برنامهریزی مسئولانه باید پیش از تثبیت این وابستگیها انجام شود.