فرصت پنهان اقتصادی در شمال
یادداشت علیرضا بنایی فر فعال اقتصادی
اتحادیه اقتصادی اوراسیا با عضویت روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان، یکی از مهمترین مقاصد بالقوه صادراتی ایران محسوب میشود. این منطقه با برخورداری از بازار مصرف گسترده، نیازهای متنوع وارداتی و دسترسی مناسب لجستیکی، ظرفیت بالایی برای جذب محصولات تولیدی ایران دارد؛ ظرفیتی که بخش قابل توجهی از آن میتواند از مسیر تعاونیها فعال شود.
تعاونیها بهواسطه ساختار جمعمحور، تجمیع توان تولیدی و ارتباط مستقیم با بدنه تولید و اشتغال، جایگاهی ویژه در زنجیره ارزش صادرات دارند. بسیاری از تعاونیهای تولیدی کشور در حوزههایی همچون کشاورزی، صنایع غذایی، مصالح ساختمانی، صنایع دستی و پوشاک، از توان رقابتی قابل توجهی برخوردارند؛ اما نبود ارتباط مستقیم با بازارهای هدف و کمبود بسترهای معرفی و مذاکره، همواره یکی از موانع اصلی توسعه صادرات آنها بوده است.
نمایشگاه بینالمللی تجارت با اوراسیا میتواند این خلأ را تا حد زیادی پوشش دهد. حضور نمایندگان دولتی و تجار و نیز فعالان اقتصادی از هر پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در این رویداد، شرایطی را فراهم میکند که تعاونیها بتوانند بدون واسطه، توانمندیهای خود را معرفی کرده، نیازهای بازارهای هدف را از نزدیک بشناسند و زمینه همکاریهای مستقیم و پایدار را فراهم کنند. تجربه نشان داده است که برای تعاونیها، چنین ارتباطات مستقیمی نقش تعیینکنندهای در تبدیل ظرفیت بالقوه به قراردادهای واقعی دارد.
نکته مهم آن است که حضور تعاونیها در این نمایشگاه نباید صرفاً به بازدید تشریفاتی محدود شود. حضور فعال، برنامهریزیشده و هدفمند—از برگزاری نشستهای تخصصی و مذاکرات B2B گرفته تا معرفی حرفهای محصولات و خدمات—میتواند جایگاه بخش تعاون را در معادلات تجاری منطقه ارتقا دهد. این رویداد فرصت مناسبی است تا تعاونیها ضمن آشنایی با الزامات صادراتی، استانداردها و شیوههای همکاری در بازار اوراسیا، مسیر ورود منسجمتری به تجارت منطقهای ترسیم کنند.
از سوی دیگر، همزمانی حضور بخش دولتی، تشکلهای اقتصادی و فعالان بخش خصوصی در نمایشگاه، این امکان را فراهم میسازد که چالشهای پیشروی صادرات تعاونیها—از مسائل گمرکی و حملونقل گرفته تا تأمین مالی و نقلوانتقال پول—بهصورت مستقیم و کاربردی مطرح و پیگیری شود. چنین فضایی میتواند به همافزایی میان سیاستگذاری و اجرا و تقویت نقش اتاق تعاون و تشکلهای وابسته در حمایت از صادرات تعاونیمحور منجر شود.
در مجموع، چهارمین دوره نمایشگاه بینالمللی تجارت با اوراسیا را میتوان فرصتی راهبردی برای بازتعریف نقش تعاونیها در تجارت خارجی کشور دانست. استفاده هوشمندانه و فعال از این رویداد، نهتنها به توسعه صادرات تعاونیها کمک میکند، بلکه میتواند به تقویت اشتغال، افزایش ارزش افزوده تولید و تثبیت جایگاه بخش تعاون در اقتصاد منطقهای منجر شود؛ مسیری که با برنامهریزی دقیق و حضور مؤثر، دستیافتنی خواهد بود.
