یک مقایسه اقتصادی
یادداشت پژوهشگر سعید خادمی
تجربه های ونزوئلا نشان میدهد که انباشت بحرانهای اقتصادی، فشار خارجی و مدیریت ناکارآمد میتواند به فروپاشی سیاسی و اجتماعی منجر شود. برای ایران، درسها شامل موارد زیر است:
- کاهش وابستگی اقتصادی به نفت و گسترش اقتصاد داخلی: توسعه صنعتی، کشاورزی و فناوریهای نوین باید در اولویت قرار گیرد.
- تقویت نهادهای قانونی و نهادی: تقویت قوه قضائیه و رفع کانونهای احتمالی نفوذ در مجلس و نهادهای نظارتی میتواند جلوی فساد را بگیرد.
- مدیریت فشارهای بینالمللی: ایجاد شبکههای تجاری و دیپلماتیک جایگزین، کاهش آسیبپذیری در برابر تحریمها و جلوگیری از مداخله مستقیم خارجی.
- تقویت انسجام اجتماعی و سیاسی: ایجاد کانالهای شفاف برای بیان اعتراضات و مشارکت اجتماعی به کاهش فشارهای داخلی کمک میکند. حمایت مردم، قطعا مهمترین رکن حفظ نظام جمهوری اسلامی خواهد بود.
بر اساس تحلیل منابع داخلی و خارجی، توصیههای راهبردی برای جلوگیری از تجربه مشابه ونزوئلا عبارتاند از:
- تنوعبخشی به اقتصاد و سرمایهگذاری در فناوریهای جایگزین نفت
- تقویت شبکههای بانکی و تجاری مستقل از غرب
- ایجاد سازوکارهای پاسخ سریع به بحرانهای اقتصادی و اجتماعی
- ارتقای شفافیت در مدیریت منابع عمومی و بودجهای
- تقویت دیپلماسی منطقهای و جهانی با هدف کاهش فشار خارجی
- آموزش و فرهنگسازی عمومی در زمینه اهمیت انسجام ملی و مشارکت اجتماعی
بیتردید ایران، ونزوئلا نیست و باید مسیر متفاوتی را طی کند.