موج ترافیک
نیما گلیاری - پژوهشگر
با شروع سال تحصیلی جدید، سیستم حمل و نقل عمومی تهران بار دیگر نمره مردودی گرفت و نشان داد که مشکلات مزمن این حوزه همچنان پابرجاست.
همزمان با بازگشت دانش‌آموزان و دانشجویان به مدارس و دانشگاه‌ها، فشار بر شبکه اتوبوسرانی و مترو به شکل چشمگیری افزایش یافت و وضعیت ساعات اوج ترافیک به مرز غیرقابل تحمل رسید.
اتوبوس‌ها که قرار است ستون فقرات جابه‌جایی روزانه میلیون‌ها نفر باشند، در ساعات صبح و عصر با ازدحام شدید مواجه شده‌اند؛ مسافران پشت درهای بسته می‌مانند، فاصله زمانی بین اتوبوس‌ها طولانی است و کیفیت سرویس‌دهی به‌هیچ‌وجه پاسخگوی نیاز جمعیت شهری نیست.
بسیاری از خطوط پرتقاضا با ناوگان فرسوده و تعداد ناکافی خودرو فعالیت می‌کنند و همین امر باعث شده زمان انتظار به شکل غیرمنطقی بالا برود.
مترو نیز وضعیت بهتری ندارد. ایستگاه‌ها در ساعات شلوغی مملو از جمعیت می‌شوند، واگن‌ها بیش از ظرفیت پر می‌شوند و تهویه مناسب وجود ندارد.
این شرایط نه تنها آسایش مسافران را سلب کرده، بلکه خطرات ایمنی و بهداشتی را نیز افزایش داده است. دانش‌آموزان و دانشجویانی که مجبورند هر روز این مسیر را طی کنند، با خستگی و تأخیرهای مکرر به مقصد می‌رسند و این موضوع مستقیماً بر کیفیت آموزش و تمرکز آن‌ها اثر منفی گذاشته است.
در کنار ضعف حمل و نقل عمومی، ترافیک شهری نیز به‌طور محسوسی افزایش یافته است. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل بی‌اعتمادی به اتوبوس و مترو، ترجیح می‌دهند با خودروی شخصی فرزندان خود را جابه‌جا کنند و همین امر حجم خودروها را در معابر اصلی پایتخت بالا برده است.
خیابان‌ها و بزرگراه‌ها در ساعات شروع و پایان مدارس به پارکینگ متحرک تبدیل شده‌اند و زمان سفرهای شهری به شکل نگران‌کننده‌ای طولانی شده است.
این وضعیت نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی‌های اعلام‌شده برای بهبود ناوگان و افزایش ظرفیت، هنوز به مرحله اجرا نرسیده یا اثر ملموسی نداشته است.
نبود هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، تأخیر در نوسازی ناوگان و عدم توجه کافی به مدیریت تقاضای سفر در ایام شروع سال تحصیلی و تحریم ها، همگی در شکل‌گیری این بحران نقش داشته‌اند.
شهروندان تهرانی که هر سال همین مشکلات را تجربه می‌کنند، اکنون بیش از پیش احساس می‌کنند که وعده‌های بهبود حمل و نقل عمومی صرفاً شعار باقی مانده است. در نهایت، عملکرد سیستم حمل و نقل عمومی تهران در آغاز سال تحصیلی جدید را می‌توان با نمره مردودی ارزیابی کرد؛ نمره‌ای که حاصل سال‌ها انباشت مشکلات حل‌نشده و ناتوانی در پاسخگویی به نیازهای واقعی مردم است.
