آسیب به کابلهای کف هرمز، چه تأثیری روی اینترنت جهانی میگذارد؟
کابلهای فیبر نوری که زیر تنگه هرمز خوابیده است، شاهرگ حیاتی اینترنت جهان هستند؛ بهگونهای که آسیب به هر بخش از آنها میتواند باعث اختلال گسترده، کندی شدید و قطعی بخشی از ارتباطات اینترنتی در سطح جهانی شود.
کابلهای فیبر نوری کف دریا در واقع شاهرگ اصلی اینترنت جهانی هستند. این کابلهای نازک اما بسیار پیشرفته، از لیزر و فیبرهای شیشهای ساخته شدهاند و در عمق اقیانوسها روی بستر دریا قرار میگیرند. تقریباً ۹۹ درصد از ترافیک اینترنتی بینالمللی (از جمله تماسهای تلفنی، ویدیوهای نتفلیکس، تراکنشهای بانکی، ایمیلها و دادههای ابری) از طریق همین کابلها منتقل میشود، چون سرعت، ظرفیت و تأخیر خیلی کمتری نسبت به اینترنت ماهوارهای دارند. هر کابل میتواند صدها ترابیت در ثانیه داده جابهجا کند و از چندین جفت فیبر تشکیل شده که با لایههای محافظ فلزی، پلیمری و حتی ژل ضدآب پوشانده شده تا در برابر فشار آب، زلزله، لنگر کشتیها و حیوانات دریایی مقاوم باشد. شرکتهایی مثل گوگل، متا، مایکروسافت و اپراتورهای بزرگ مخابراتی، این کابلها را با هزینههای چند صد میلیون دلاری میگذارند تا قارهها را به هم متصل کنند. بدون این کابلها، اینترنت مدرن جهانی عملاً فلج میشود.در برنامه «به وقت ایران» درباره کابلهای فیبر نوری تنگه هرمز و نحوه عبور آنها از دریا صحبت شده است و به این موضوع پرداخته شد که وقتی گفته میشود یک کابل از دریا عبور میکند، منظور این نیست که کابل روی آب قرار دارد؛ بلکه کابلهای ارتباطی در واقع در بستر دریا نصب میشوند. نوع کابلی که استفاده میشود به عمق دریا بستگی دارد. در مناطقی با عمق تا حدود ۱۰۰ متر مانند تنگه هرمز، از نوعی کابل با نام «دی ال ای» استفاده میشود. عمق تنگه هرمز نیز حدود ۶۰ تا ۱۰۰ متر بیان میشود؛ بخش عمیقتر نزدیک عمان و بخش کمعمقتر نزدیک سواحل ایران قرار دارد.
برای نصب این کابلها، آنها را مستقیماً روی کف دریا رها نمیکنند. ابتدا در بستر دریا حدود سه متر حفاری انجام میشود و کابل داخل آن قرار میگیرد، سپس روی آن پوشش محافظ کشیده میشود تا از کابل محافظت شود. این پوشش به این دلیل استفاده میشود که تورهای ماهیگیری یا لنگر کشتیها به کابل گیر نکنند و به آن آسیب نرسانند.همچنین اگر لنگر یک کشتی به هر دلیلی در دریا رها شود و کشتی متوجه نشود و به حرکت ادامه دهد، لنگر میتواند روی کف دریا کشیده شود. در چنین حالتی لنگر بستر دریا را میتراشد و حتی ممکن است به کابلهایی که چند متر زیر بستر دریا دفن شدهاند برسد و باعث آسیب دیدن یا پاره شدن آنها شود. برای توضیح اهمیت این موضوع میتوان به نمونهای اشاره کرد که در سال ۲۰۲۴ در منطقه بابالمندب رخ داده است. در آن حادثه، لنگر یک کشتی روی بستر دریا کشیده شد و پنج جفت کابل زیردریایی آسیب دیدند. بازگرداندن چهار کابل به مدار حدود شش ماه زمان برد و تا سال ۲۰۲۵ یکی از این کابلها هنوز بازیابی نشده بود. اگر اتفاق مشابهی در خلیج فارس یا تنگه هرمز رخ دهد، میتواند تأثیر بزرگی بر ارتباطات اینترنتی داشته باشد و حتی تا حدود ۷۰ درصد اینترنت جهان را دچار اختلال کند. البته منظور از اختلال قطع کامل اینترنت نیست، بلکه میتواند به صورت کاهش ترافیک، افزایش پینگ و مشکلات ارتباطی در برخی کشورها ظاهر شود.
