برق صنعت؛ میان برخورد با متخلفان و ضرورت حمایت از تولید
آرمان خالقی ـ دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت
تأمین پایدار برق برای صنایع، دیگر صرفاً یک مطالبه تولیدکنندگان نیست؛ بلکه به یکی از پیششرطهای حفظ رشد اقتصادی، اشتغال و رقابتپذیری کشور تبدیل شده است. در چنین شرایطی، برخورد با هرگونه سوءاستفاده از برق صنعتی، از جمله استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز، اقدامی ضروری و قابل دفاع به شمار میرود. زمانی که بخشی از ظرفیت شبکه برق به فعالیتهای غیرمجاز اختصاص پیدا میکند، هزینه آن را واحدهای تولیدی، کارگران و در نهایت مصرفکنندگان پرداخت میکنند.
اعلام سیاست برخورد مرحلهای با واحدهایی که از برق صنعتی برای فعالیتهای غیرقانونی استفاده میکنند، میتواند نقش بازدارندهای در جلوگیری از تکرار این تخلفات داشته باشد. حفظ عدالت در توزیع انرژی ایجاب میکند منابعی که با هدف حمایت از تولید اختصاص یافتهاند، در همان مسیر مصرف شوند و هرگونه انحراف از این هدف با واکنش قانونی همراه باشد.
با این حال، مقابله با تخلفات تنها بخشی از راهحل است. مسئله اصلی، ناترازی میان تولید و مصرف برق و وابستگی گسترده صنایع به شبکه سراسری است. در سالهای اخیر، خاموشیها و محدودیتهای برق، خسارتهای قابل توجهی به واحدهای صنعتی وارد کرده و کاهش تولید، افزایش هزینهها و تأخیر در انجام تعهدات را به دنبال داشته است. از این رو، سیاستهای تنبیهی باید همزمان با سیاستهای حمایتی اجرا شوند تا صنایع بتوانند مسیر پایدارتری برای تأمین انرژی خود انتخاب کنند.
یکی از مهمترین راهکارها، توسعه نیروگاههای خودتأمین و بهویژه نیروگاههای تجدیدپذیر است. بسیاری از واحدهای صنعتی تمایل دارند بخشی از برق مورد نیاز خود را از طریق نیروگاههای خورشیدی یا بادی تأمین کنند، اما هزینه بالای سرمایهگذاری اولیه، دشواری تأمین تجهیزات و محدودیتهای مالی، سرعت اجرای این طرحها را کاهش داده است. اگر دولت بتواند با ارائه تسهیلات مناسب، تسریع در فرآیندهای اداری و حمایت از واردات یا تولید تجهیزات مورد نیاز، مسیر سرمایهگذاری در این حوزه را هموار کند، بخشی از فشار موجود بر شبکه برق نیز کاهش خواهد یافت.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر علاوه بر افزایش امنیت انرژی صنایع، مزایای دیگری نیز به همراه دارد؛ از کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی گرفته تا کاهش آلایندههای زیستمحیطی و افزایش تابآوری بخش تولید در برابر بحرانهای احتمالی. بسیاری از کشورهای صنعتی نیز با تکیه بر همین رویکرد، سهم قابل توجهی از برق صنایع را از منابع پاک تأمین میکنند.
مدیریت بحران برق نیازمند نگاهی متوازن است. برخورد قاطع با متخلفان، ضرورتی انکارناپذیر برای صیانت از منابع عمومی است، اما این رویکرد زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار آن، سیاستهای حمایتی برای توسعه زیرساختهای تولید برق نیز دنبال شود. ترکیب نظارت، قانونمداری و حمایت از سرمایهگذاری در حوزه انرژی میتواند هم به کاهش ناترازی برق کمک کند و هم مسیر فعالیت پایدار صنایع را هموار سازد. صنعت برای عبور از چالش انرژی، بیش از هر زمان دیگری به سیاستهایی نیاز دارد که هم مانع سوءاستفاده شوند و هم زمینه خودکفایی و پایداری در تأمین برق را فراهم کنند.