بازسازی تولید؛ اولویت روزهای پس از بحران
محمد رستمی - سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی
هر بحرانی علاوه بر خسارتهای مستقیم، آثار اقتصادی عمیقی نیز بر جای میگذارد؛ آثاری که در بسیاری موارد جبران آنها به مراتب دشوارتر از بازسازی زیرساختهای فیزیکی است. واحدهای تولیدی و صنعتی به عنوان موتور محرک اقتصاد، از نخستین بخشهایی هستند که در شرایط تنش و نااطمینانی با آسیب مواجه میشوند و تداوم فعالیت آنها به عاملی تعیینکننده در حفظ اشتغال، تامین نیازهای بازار و جلوگیری از رکود اقتصادی تبدیل میشود.
در چنین شرایطی، حمایت از واحدهای آسیبدیده تنها یک اقدام حمایتی نیست، بلکه بخشی از راهبرد حفظ پایداری اقتصادی کشور محسوب میشود. تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که هرچه فاصله میان وقوع خسارت و آغاز فرآیند بازسازی کوتاهتر باشد، امکان بازگشت بنگاهها به چرخه تولید بیشتر خواهد بود. در مقابل، تاخیر در تامین منابع مالی و سرمایه در گردش میتواند به تعطیلی طولانیمدت واحدها و از دست رفتن فرصتهای شغلی منجر شود.
واقعیت این است که بسیاری از واحدهای صنعتی پس از وقوع بحران، بیش از هر چیز به نقدینگی و سرمایه لازم برای احیای خطوط تولید نیاز دارند. هزینه تعمیر تجهیزات، تامین مواد اولیه، بازگرداندن نیروی انسانی و راهاندازی مجدد فرآیندهای تولیدی، بار مالی سنگینی را بر دوش بنگاهها قرار میدهد. از این رو نقش دولت در طراحی سازوکارهای حمایتی و تامین منابع مورد نیاز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
در این میان، استفاده از ظرفیتهای قانونی و بودجهای نیز موضوعی قابل توجه است. شرایط خاص اقتصادی و ضرورت حفظ توان تولید کشور ایجاب میکند که سیاستگذاران با انعطاف بیشتری به موضوع تامین منابع نگاه کنند. اصلاح برخی ردیفهای بودجهای، ایجاد خطوط اعتباری ویژه یا تخصیص منابع حمایتی میتواند بخشی از نیاز واحدهای آسیبدیده را پوشش دهد و روند بازگشت آنها به فعالیت عادی را تسریع کند.
نکته مهم آن است که حمایت از تولید نباید صرفاً به پرداخت کمکهای مقطعی محدود شود. آنچه اهمیت دارد ایجاد سازوکاری هدفمند و شفاف برای هدایت منابع به سمت واحدهایی است که امکان بازگشت سریع به چرخه تولید را دارند. چنین رویکردی علاوه بر حفظ اشتغال، از کاهش عرضه کالاها و ایجاد فشارهای جدید بر بازار نیز جلوگیری خواهد کرد.
اقتصاد ایران در سالهای اخیر با چالشهای متعددی روبهرو بوده و بخش تولید بار سنگینی از این فشارها را تحمل کرده است. در این شرایط، بازسازی واحدهای آسیبدیده نه تنها یک ضرورت اقتصادی بلکه اقدامی در جهت حفظ ظرفیتهای ملی محسوب میشود. هر واحد تولیدی که سریعتر به مدار فعالیت بازگردد، سهمی در تقویت رشد اقتصادی، حفظ اشتغال و افزایش تابآوری اقتصاد کشور خواهد داشت.
از همین رو، تامین سرمایه لازم برای بازسازی و راهاندازی مجدد واحدهای آسیبدیده باید در اولویت تصمیمگیران اقتصادی قرار گیرد. آینده تولید بیش از هر چیز به سرعت و کیفیت تصمیمهایی وابسته است که امروز برای حمایت از این بنگاهها اتخاذ میشود.