زلهزرد؛ شاهرگ نوظهور پیوند تجاری و زیارتی ایران و عراق
پروژه جاده ترانزیتی «زلهزرد - سومار» در شهرستان گیلانغرب، فراتر از یک طرح عمرانی، شاهرگ حیاتی جدیدی برای پیوند اقتصاد ایران به عراق و تسهیل زیارت عتبات عالیات است که تکمیل آن میتواند بنبست جغرافیایی دومین شهر مقاوم غرب کشور را در هم بشکند.
پروژه جاده ترانزیتی «زلهزرد - سومار» در شهرستان گیلانغرب، فراتر از یک طرح عمرانی، شاهرگ حیاتی جدیدی برای پیوند اقتصاد ایران به عراق و تسهیل زیارت عتبات عالیات است که تکمیل آن میتواند بنبست جغرافیایی دومین شهر مقاوم غرب کشور را در هم بشکند.
نگاهی به جزئیات فنی و مزایای راهبردی طرح جاده زلهزرد نشان میدهد که تکمیل این مسیر ۷۸ کیلومتری، امروز به مطالبه اول مردم، فعالان اقتصادی و مسوولان منطقه تبدیل شده، محوری که قرار است میراث جادههای جنگی را به یک کریدور بینالمللی مدرن تبدیل کند.
میراث دهه ۶۰ در ترازوی نوسازی
باید پذیرفت که جاده فعلی گیلانغرب به مرز سومار، میراث دوران دفاع مقدس است که در شرایط اضطراری جنگ و با فوریتهای آن زمان ساخته شده و امروز با گذشت دههها، همچنان ۶۰ درصد این راه و ابنیه فنی آن متعلق به دهه ۶۰ است.
عرض کم مسیر (حدود ۶.۵ متر) و وجود قوسهای هندسی خطرناک در کنار این واقعیت که بیش از نیمی از مسیر در مناطق کوهستانی و سختگذر واقع شده، نوسازی آن را از یک پروژه عمرانی به یک ضرورت انسانی برای حفظ جان مسافران و رانندگان ترانزیت بدل کرده است.
اهمیت ملی جاده زلهزرد به سومار زمانی آشکار میشود که بدانیم تکمیل این کریدور، مسافت زمینی گیلانغرب تا بغداد پایتخت را ۷۰ کیلومتر و تا کربلای معلی ۵۰ کیلومتر کاهش میدهد و این یعنی مرز سومار عملاً به نزدیکترین و امنترین مرز زمینی ایران به مرکز عراق تبدیل خواهد شد، این کاهش مسافت، علاوه بر راحتی زائران، هزینههای سوخت و استهلاک ناوگان حملونقل را به شدت کاهش داده و قدرت رقابت صادرات ایران در بازار رقیب را ۲چندان میکند.
جاده زله زرد - سومار ؛ از اشتغالزایی تا پدافند غیرعامل
فرماندار گیلانغرب با تشریح ابعاد مختلف پروژه جاده ترانزیتی زله زرد - سومار بر لزوم نگاه ملی به تخصیص اعتبارات تأکید کرد و گفت که این پروژه بزرگ در هفت فاز عملیاتی تعریف شده است که تنها یک کارگاه راهسازی نیست، بلکه بستری برای اشتغالزایی وسیع در منطقه است.
«حشمت رضایی» افزود: با تبدیل گیلانغرب به مسیر اصلی تردد زوار و کاروانهای تجاری، شاهد رونق کسبوکارهای محلی، توسعه گردشگری مذهبی و جذب توریست خواهیم بود و هدف ما این است که نتیجه مستقیم این سرمایهگذاری، سر سفرههای خانوادههای این شهرستان مقاوم دیده شود و معیشت مردم بهبود یابد.
جایگاه جاده زله زرد- سومار از منظر امنیتی و استراتژیک در غرب کشور
فرماندار گیلان غرب ادامه داد که از منظر حاکمیتی، محور زلهزرد نقش کلیدی در حوزه پدافند غیرعامل ایفا میکند،ایجاد دسترسی سریع و ایمن به جبهه غرب کشور و به وجود آوردن یک مسیر جایگزین و مطمئن برای جابجاییهای استراتژیک، امنیت پایدار منطقه را تضمین میکند، در واقع این جاده هم در زمان صلح برای توسعه تجارت و هم در شرایط خاص برای پشتیبانی استراتژیک، یک دارایی ملی محسوب میشود.
رضایی ادامه داد که انتظار داریم با نگاهی ملی و پرهیز از تخصیص اعتبارات قطرهچکانی، به انتظار چندینساله مردم غیور گیلانغرب پایان داده شود چرا که محور زلهزرد نه تنها بنبست جغرافیایی را میشکند، بلکه تراز تجاری و رفاه عمومی را در سطح ملی ارتقا میدهد.
تکمیل این کریدور، کمترین ادای دین به مرزبانانی است که در دوران جنگ ایستادگی کردند و امروز تشنه توسعه و آبادانی هستند.
اختصاص ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای شتاببخشی به جاده زلهزرد
معاون وزیر راه و شهرسازی در نشست اخیر با فرماندار گیلانغرب در سفر به این شهرستان با اشاره به اینکه اولویت دولت، خروج پروژه جاده زلزله زرد - سومار از وضعیت فعلی است، اعلام کرد: در سال ۱۴۰۴ شاهد رشد ۲۴ درصدی در روند اجرایی بودیم که نشاندهنده تغییر نگاه به این محور است.
«هوشنگ بازوند» افزود: اما برای حل ریشهای مشکلات، طی ۱۰ روز آینده مشاور پروژه موظف است تغییر نرخ پیمان تعدیل قرارداد را نهایی کند تا با ارسال به سازمان برنامه و بودجه، موانع مالی پیشروی پیمانکار بهطور کامل برطرف شود.
بر اساس صورتجلسه این نشست و با هدف شتاببخشی به فازهای اجرایی، بیش از سه هزار میلیارد ریال از محل ردیف اختصاصی بودجه سال ۱۴۰۵ پیشبینی و تثبیت شد، همچنین مقرر شد که سه هزار میلیارد ریال دیگر نیز از محل منابع ماده ۵۶ تسهیلات بانکی با تضمین دولت جهت تکمیل این کریدور ترانزیتی تخصیص یابد.
«منوچهر حبیبی» استاندار کرمانشاه نیز در دیدار با معاون وزیر راه تاکید کرد که تکمیل جاده زله زرد در محور گیلانغرب به سومار نیز باید با اولویت ویژه دنبال شود تا رفاه و امنیت تردد مردم حفظ شود.
استان کرمانشاه افزون بر ۳۷۱ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق دارد و تردد زائران اربعین و عتبات عالیات از مرز خسروی در شهرستان قصرشیرین انجام میشود.
مرز سومار در فاصله پنج کیلومتری شهر نفت شهر قرار دارد و فاصله این شهر با گیلانغرب ۶۷ کیلومتر است و فاصله آن در نوار مرزی جمهوری اسلامی ایران با شهر مندلی عراق ۱۵ کیلومتر است.
بخش سومار در فاصله ۹۰ کیلومتری شهر قصرشیرین واقع شده است و با عراق ۸۶ کیلومتر مرز مشترک دارد. این بخش دارای ۲ شهر سومار و نفت شهر و ۱۳ روستا است.
در آن سوی مرز و در عراق، نزدیک ترین شهر به سومار، شهر مندلی از توابع فرمانداری بلدروز است. بازارچه مرزی سومار فاصله حمل کالا را به بغداد کوتاهتر کرده است و اکنون عمده کالا از این معبر به استانهای شرقی عراق صادر میشود.
مرز سومار نیز به شهرهای اصلی عراق مخصوصا بغداد نزدیک است اما به سبب تخریب کامل آن در جریان جنگ ۸ ساله هنوز تا کامل شدن زیرساخت ها فاصله دارد.
استان کرمانشاه با ۲ میلیون نفر جمعیت و ۲۵ هزار و ۴۵ کیلومتر مربع مساحت، حدود یک و نیم درصد از مساحت کشور را به خود اختصاص داده است.
این استان دارای هشت هزار و ۵۰ کیلومتر راه اصلی، فرعی، روستایی و بزرگراهی است که از این مقدار، ۴۶۷ کیلومتر بزرگراه، ۴۷۳ کیلومتر راه اصلی، هزار و ۸۹۱ کیلومتر راه فرعی و پنج هزار و ۲۲۰ کیلومتر راه روستایی میباشد.
همچنین ۹۲ درصد حملونقل در استان کرمانشاه از طریق جاده، پنج درصد از طریق هواپیما و سه درصد با قطار انجام میشود.
