گزارش «جهان اقتصاد» از نقش نیروگاههای خورشیدی و بادی در تامین انرژی کشور خورشید و باد در مدار قدرت ایران
گلناز پرتوی مهر
در گامی مهم برای توسعه انرژیهای پاک و کاهش وابستگی به منابع فسیلی، ظرفیت تولید برق از نیروگاههای تجدیدپذیر کشور به رقم چشمگیر ۱۱ هزار مگاوات خواهد رسید. سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) با اعلام این خبر، جزئیات برنامههای در دست اجرا و پروژههای در حال بهرهبرداری را منتشر کرده است. این خبر میتواند نقطه عطفی در مسیر تحول انرژی در ایران باشد و نشاندهنده تلاشهای دولت و بخش خصوصی برای استفاده از ظرفیتهای خورشیدی و بادی در سبد انرژی ملی است.
طبق گزارش ساتبا، هماکنون ساخت و توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در ۲۸۵ ساختگاه مختلف در سراسر کشور در حال پیگیری است. این پروژهها ترکیبی از نیروگاههای بادی و خورشیدی هستند که سهم عمده آن به نیروگاههای خورشیدی اختصاص دارد. از ظرفیتهایی که در آستانه بهرهبرداری قرار دارند، حدود هزار مگاوات مربوط به نیروگاههای بادی است، و بخش قابل توجهی از ظرفیت نیز به نیروگاههای خورشیدی تعلق دارد.
یکی از نکات برجسته این برنامه، توجه به نیروگاههای کوچک مقیاس است؛ از جمله پروژههای پشتبامی در بخش کشاورزی و شهرکهای صنعتی خورشیدی. براساس برآوردها، حداقل هزار مگاوات از ظرفیت جدید از طریق این نیروگاههای کوچک تامین خواهد شد. این اقدام نه تنها باعث افزایش تولید انرژی پاک میشود، بلکه بهرهوری و مشارکت مردم در تولید برق را نیز ارتقا میدهد.
ساتبا اعلام کرده است که با بهرهبرداری تدریجی این پروژهها تا پایان تابستان، ظرفیت تجدیدپذیر نصبشده در کشور به سطح ۱۱ هزار مگاوات خواهد رسید. این عدد نشاندهنده رشد قابل توجه نسبت به سالهای گذشته است و ایران را در مسیر دستیابی به اهداف بلندپروازانه خود در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر قرار میدهد.
ایران با دارا بودن موقعیت جغرافیایی مناسب، تابش شدید آفتاب و پهنههای بادی گسترده، ظرفیت بالایی برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر دارد. طبق گزارشها، بیش از ۲۸۵ پروژه در نقاط مختلف کشور در حال اجرا است که بخش عمده آنها خورشیدی و بخشی دیگر بادی هستند. نیروگاههای خورشیدی، با بهرهگیری از تابش مستقیم خورشید در مناطق کویری و نیمهکویری، سهم بزرگی در تولید برق پاک دارند. از سوی دیگر، نیروگاههای بادی که عمدتاً در شمال و جنوب کشور مستقر هستند، با استفاده از سرعت مطلوب باد، به تنوع منابع انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی کمک میکنند.
این ترکیب از انرژی خورشیدی و بادی باعث میشود شبکه برق کشور در برابر نوسانات مصرف مقاومتر شود و توازن بین تولید و تقاضا برقرار شود. علاوه بر این، با استفاده از نیروگاههای کوچک و پشتبامی، امکان تولید پراکنده و نزدیک به محل مصرف