«جهان اقتصاد» گزارش می دهد تابآوری انرژی کشور غیرقابل نفوذ
گلناز پرتوی مهر
بازار انرژی ایران در هفتههای اخیر تحت تأثیر تهدیدهای منطقهای و نگرانیهای ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. با این حال، مقامهای مسئول با اطمینان اعلام میکنند که شبکه برق کشور و زیرساختهای انرژی، حتی در صورت بروز حملات احتمالی، توانایی مقابله و مدیریت بحران را دارند. این موضوع نشان میدهد که سرمایهگذاریهای طولانیمدت در تنوع منابع تولید انرژی و توسعه شبکههای برق متصل، نتیجهبخش بوده و کشور آماده مواجهه با تهدیدهای احتمالی است.
رضا سپهوند، عضو هیات رئیسه کمیسیون انرژی مجلس و نماینده مردم خرمآباد، ضمن تاکید بر تابآوری سیستم انرژی کشور اظهار کرد: «خوشبختانه ایران از تنوع بالایی در منابع تولید انرژی برخوردار است؛ از نیروگاههای حرارتی و برقآبی گرفته تا انرژیهای نو مانند بادی و خورشیدی. این تنوع به همراه پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها و اتصال شبکه سراسری برق، امکان مدیریت بحران و پاسخ سریع به هرگونه تهدید احتمالی را فراهم میکند.»
سپهوند افزود: «شبکه برق کشور به گونهای طراحی شده است که نیروگاهها در گستره وسیعی از ایران مستقر شدهاند. به جز چند نیروگاه بزرگ که بیش از دو هزار مگاوات برق تولید میکنند، سایر نیروگاهها کوچک و متراکم هستند. اتصال کامل شبکه برق، قابلیت انتقال انرژی از یک نقطه به نقطه دیگر را فراهم کرده است و بنابراین حتی در صورت آسیب دیدن بخشی از شبکه، قطع کامل برق رخ نخواهد داد.»
وی همچنین با اشاره به واکنشهای بینالمللی گفت: «حمله به زیرساختهای انرژی هر کشوری مصداق جنایت جنگی محسوب میشود، اما متأسفانه شاهد سکوت نهادهای بینالمللی و کشورهایی هستیم که همواره مدعی دفاع از حقوق بشر بودهاند. در حالی که در موارد مشابه مانند جنگ روسیه و اوکراین، سازمان ملل و کشورهای غربی به شدت حملات علیه تأسیسات انرژی را محکوم میکردند، اکنون هیچ صدایی در برابر تهدیدات علیه زیرساختهای انرژی ایران شنیده نمیشود.»
این اطمینانبخشی مقامهای مسئول تنها در سطح تحلیل نیست؛ اقدامات عملیاتی و زیرساختی نیز گواه بر آماده بودن کشور است. مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، طی بازدیدی از شرکت برق منطقهای تهران، بر ضرورت حفظ آمادگی شبکههای انتقال و پستهای برق و استمرار خدمترسانی به مشترکان تأکید کرد. وی ضمن قدردانی از تلاشهای کارکنان عملیاتی شبکه برق گفت: «پایداری جریان برق حتی در شرایط ویژه جنگی، موجب دلگرمی مردم است و غیرت و شجاعت همکاران عملیاتی که با امکانات حداقلی شبکه را پس از حملات احتمالی ایمن و پایدار میکنند، مایه افتخار این صنعت است.»
رجبی مشهدی همچنین از پیشرفت طرحهای هوشمندسازی شبکه برق خبر داد و تاکید کرد: «با نصب تجهیزات پیشرفته برای پایش لحظهای پارامترهای شبکه و استفاده از توان فنی و تخصصی بومی، امکان جلوگیری از ناپایداری در برابر تهدیدهای شبکه برق کلانشهر تهران به بهترین شکل فراهم شده است.»
در همین راستا، احمد مرادی، عضو کمیسیون انرژی و نماینده مردم بندرعباس، با تأکید بر تابآوری زیرساختهای انرژی کشور، گفت: «پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها و تأسیسات انرژی در سراسر کشور، عملاً امکان مدیریت بحران را افزایش داده و غیرممکن است که دشمن بتواند تمامی این زیرساختها را هدف قرار دهد.»
مرادی افزود: «هرگونه حمله به زیرساختهای حیاتی مغایر با منشور سازمان ملل و حقوق بینالملل است. ایران ضمن آمادگی کامل، توان بازدارندگی خود را نیز افزایش داده است و هرگونه اقدام خصمانه علیه زیرساختهای انرژی پاسخ متناسب و متقابل دریافت خواهد کرد.»
کارشناسان حوزه انرژی نیز بر این باورند که شبکه برق ایران با توجه به اتصال سراسری و توزیع متراکم نیروگاهها، یکی از پایدارترین سیستمهای انرژی در منطقه است. آنها تاکید میکنند که حتی در شرایط بحرانی، امکان مدیریت و بازسازی سریع شبکه وجود دارد و مردم نباید نگرانی جدی داشته باشند.
نکته قابل توجه دیگر، سرمایهگذاریهای طولانیمدت در پروژههای برقآبی، حرارتی و انرژیهای نو است که ضمن افزایش ظرفیت تولید، انعطافپذیری شبکه را نیز بالا برده است. این اقدامات باعث شده است که کشور در برابر تهدیدات احتمالی خارجی، نه تنها آسیبپذیر نباشد، بلکه توان مدیریت و جبران سریع هرگونه اختلال احتمالی را داشته باشد.
همچنین، تاکید مقامهای مسئول بر آمادگی عملیاتی و آموزش کارکنان شبکه برق، موجب افزایش تابآوری سیستم شده است. رجبی مشهدی ضمن اشاره به گروههای ضربت عملیاتی گفت: «همکاران ما در
شرایط بحرانی و حتی در فاصله کوتاه پس از حملات، با امکانات حداقلی اما با مهارت و شجاعت، شبکه برق را پایدار و ایمن میکنند. این عملکرد، نشاندهنده آمادگی عملیاتی شبکه برق کشور است.»
به طور خلاصه، وضعیت تابآوری و امنیت شبکه برق ایران نشان میدهد که حتی در صورت تهدیدات احتمالی، کشور قادر است جریان برق را بدون وقفه ادامه دهد. پراکندگی نیروگاهها، تنوع منابع تولید انرژی، اتصال شبکه و آمادگی عملیاتی کارکنان، همگی باعث شده است که ایران در مقابله با حملات دشمن، در موقعیتی مستحکم قرار داشته باشد.
با توجه به این توانمندیها، مسئولان و کارشناسان انرژی تاکید میکنند که نگرانی عمومی در خصوص قطع گسترده برق بیمورد است. شبکه برق ایران توان مدیریت بحران و بازسازی سریع را دارد و مردم میتوانند با اطمینان از پایداری و امنیت سیستم انرژی کشور، به زندگی روزمره خود ادامه دهند.
این شرایط همچنین نشاندهنده یک پیام مهم به دشمنان احتمالی است: هرگونه اقدام خصمانه علیه زیرساختهای انرژی ایران با پاسخ متناسب نیروهای مسلح مواجه خواهد شد و نابودی کامل زیرساختهای انرژی کشور، عملی نخواهد بود. بنابراین امنیت و تابآوری انرژی کشور هم در سطح عملی و هم در سطح بازدارندگی، تضمین شده است.
