چرا مجلس بررسی طرح تشکیل و فعالیت احزاب را مسکوت گذاشت؟

0
۳۰۲ بازدید

 پس از آن که بسیاری از فعالان سیاسی و حزبی از مفاد طرح تشکیل و فعالیت احزاب انتقادهای شدیدی مطرح کردند و آن را نافی فعالیت آزادانه ی احزاب دانستند، نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفتند بررسی این طرح را سه ماه مسکوت بگذارند.
  33 سال پس از تصویب قانون فعالیت احزاب در شهریور ۱۳۶۰، نمایندگان مجلس چندی پیش به این نتیجه رسیدند که باید قانون جدیدی در این زمینه تدوین شود.
طرح نحوه ی تشکیل و فعالیت احزاب و گروه های سیاسی از هفته ی گذشته در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت و کلیات آن نیز به تصویب رسید. اما در جلسه ی علنی  روز یکشنبه ۲۹ تیرماه مجلس، این طرح به پیشنهاد برخی از نمایندگان برای بررسی بیشتر به مدت سه ماه مسکوت ماند.
طی روزهای اخیر، بررسی طرح تشکیل و فعالیت احزاب واکنش های مختلفی را در محافل سیاسی و رسانه یی در پی داشت. موافقان این طرح در مجلس اعتقاد دارند اصلاح قانون احزاب، فعالیت قانونی احزاب در نظام جمهوری اسلامی را تقویت و شفاف می کند و در عین حال مخالفان معتقدند بخش های مهمی از این طرح بویژه در مواردی که شرایط فعالیت های حزبی را تعیین می کند، باعث محدودیت بیشتر احزاب می شود.
در ماده ی ۲۶ قانون اساسی کشورمان آمده است که “احزاب‏، جمعیت‏ ها، انجمن‏ های‏ سیاسی‏ و صنفی‏ و انجمن های‏ اسلامی‏ یا اقلیت های دینی‏ شناخته‏ شده‏ آزادند، مشروط به‏ این‏ که‏ اصول‏ استقلال‏، آزادی‏، وحدت‏ ملی‏، موازین‏ اسلامی‏ و اساس‏ جمهوری اسلامی‏ را نقض‏ نکنند. هیچکس‏ را نمی‏ توان‏ از شرکت‏ در آنها منع کرد یا به‏ شرکت‏ در یکی از آنها مجبور ساخت‏.”
بر اساس یکی از مواد مورد تصویب نمایندگان در این طرح، افراد دارای سوء پیشینه ی کیفری موثر از حضور در هیات موسس یا عضویت در احزاب منع شدند. بر اساس ماده ی ۴ این طرح، تاسیس حزب و عضویت در آن در سطح هیات موسس باید دارای اعتقاد و التزام عملی به قانون اساسی و ولایت مطلقه فقیه، تابعیت ایرانی، حداقل ۲۵سال تمام، حداقل مدرک کارشناسی یا معادل آن و عدم سوء پیشینه کیفری موثر باشند.طبق مصوبه ی مجلس سایر اعضای حزب نیز باید اعتقاد و التزام عملی به قانون اساسی و ولایت مطلقه فقیه، تابعیت ایرانی، حداقل ۱۸سال تمام و عدم سوء پیشینه کیفری موثر داشته باشند.
بر اساس تبصره ی یک ماده ی ۲ این طرح، تقاضای صدور مجوز اولیه باید حاوی مرامنامه، اساسنامه و اسامی و امضای حداقل ۱۵ نفر از اعضای هیات موسس باشد. تبصره ی ۲ این ماده نیز تاکید دارد که مرامنامه حزب باید متضمن جهان بینی، مبانی فکری و عقیدتی، اهداف و راهبردهای کلان و سیاست ها و برنامه ها در راستای رسیدن به اهداف تعیین شده، رویکردهای کلی به مسایل فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و اجرایی و حقوقی کشور باشد.
طبق تبصره ی ۳ همین ماده احزاب مکلف شدند در اساسنامه ی خود مواردی چون “نام کامل حزب و عنوان اختصاری آن”، “نشانی مرکز اصلی و محدوده جغرافیایی فعالیت”، “ساختار و ارکان حزب و به همراه وظایف، نحوه فعالیت و حدود اختیارات ومسوولیت هر رکن به تفکیک به نحوه تعیین و عزل شورای مرکزی، دبیر کل و سایر ارکان به استثنای مجمع عمومی”، “نحوه تامین منابع مالی” و موارد دیگری از این دست را مشخص کنند.
با توجه به افزایش انتقادها، در حالی که ۱۲ ماده از این طرح در هفته ی گذشته بررسی شده بود، نمایندگان تصمیم گرفتند به منظور رفع ابهامات و کاستی ها، این طرح به مدت ۳ ماه مسکوت بماند تا کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور به عنوان کمیسیون تخصصی، برخی ابهام ها و اشکال های موجود در این طرح را اصلاح کند.
در روزهای ابتدایی بررسی مواد این طرح برخی نمایندگان مجلس موافق طرح به ویژه اعضای کمیسیون شوراهای مجلس که از طراحان آن بوده اند، تاکید کردند که فعالیت احزاب برای تقویت نظام جمهوری اسلامی ایران لازم است و طرح جدید می تواند این هدف را برآورده سازد.
به گزارش خبرگزاری “خانه ملت”، “امیر خجسته” رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس، تصویب کلیات طرح نحوه ی فعالیت احزاب در صحن علنی مجلس را مثبت ارزیابی کرد و آن را نقطه ی عطفی برای آینده ی احزاب دانست و گفت: فرهنگ فعالیت احزاب کاملا در مردم ایجاد شده است و ۷۷ درصد آرایی که نمایندگان در تصویب کلیات این قانون دادند نشان می دهد در آینده تشکیلات مردمی، کشور را اداره می کنند … با فعال شدن احزاب، خلق الساعه بودن و زور و تزویر در مسایل سیاسی حذف می شود و مردم با فعالیت در احزاب برای رشد و تعالی کشور تلاش می کنند.
نماینده ی مردم همدان در مجلس شورای اسلامی نکات مثبت طرح را این گونه بر شمرد: نکته ی اساسی این است که اکنون پس از آنکه زمان مسوولیت یک شخص در مناصب سیاسی به پایان می رسد دیگر کسی پاسخگوی اعمالش نیست اما اگر افراد از طریق احزاب رشد کنند اینجا احزاب هستند که پاسخگوی عملکرد فرد هستند. رقابت پذیری سالم سیاسی و پاسخگویی دو ویژگی احزاب است و با توجه به آن که فعالیت احزاب در ایران به خوبی فرهنگ سازی شده است با رفع مشکلات قانونی می توانیم از مزایای احزاب درآینده ی نزدیک استفاده کنیم. از ۲۴۰ حزبی که در کشور وجود دارند تنها۳۰ حزب به صورت محدود فعال هستند؛ در حالی که احزاب از پتانسیل بالایی برخوردارند.


 پس از آن که بسیاری از فعالان سیاسی و حزبی از مفاد طرح تشکیل و فعالیت احزاب انتقادهای شدیدی مطرح کردند و آن را نافی فعالیت آزادانه ی احزاب دانستند، نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفتند بررسی این طرح را سه ماه مسکوت بگذارند.
  33 سال پس از تصویب قانون فعالیت احزاب در شهریور ۱۳۶۰، نمایندگان مجلس چندی پیش به این نتیجه رسیدند که باید قانون جدیدی در این زمینه تدوین شود.
طرح نحوه ی تشکیل و فعالیت احزاب و گروه های سیاسی از هفته ی گذشته در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت و کلیات آن نیز به تصویب رسید. اما در جلسه ی علنی  روز یکشنبه ۲۹ تیرماه مجلس، این طرح به پیشنهاد برخی از نمایندگان برای بررسی بیشتر به مدت سه ماه مسکوت ماند.
طی روزهای اخیر، بررسی طرح تشکیل و فعالیت احزاب واکنش های مختلفی را در محافل سیاسی و رسانه یی در پی داشت. موافقان این طرح در مجلس اعتقاد دارند اصلاح قانون احزاب، فعالیت قانونی احزاب در نظام جمهوری اسلامی را تقویت و شفاف می کند و در عین حال مخالفان معتقدند بخش های مهمی از این طرح بویژه در مواردی که شرایط فعالیت های حزبی را تعیین می کند، باعث محدودیت بیشتر احزاب می شود.
در ماده ی ۲۶ قانون اساسی کشورمان آمده است که “احزاب‏، جمعیت‏ ها، انجمن‏ های‏ سیاسی‏ و صنفی‏ و انجمن های‏ اسلامی‏ یا اقلیت های دینی‏ شناخته‏ شده‏ آزادند، مشروط به‏ این‏ که‏ اصول‏ استقلال‏، آزادی‏، وحدت‏ ملی‏، موازین‏ اسلامی‏ و اساس‏ جمهوری اسلامی‏ را نقض‏ نکنند. هیچکس‏ را نمی‏ توان‏ از شرکت‏ در آنها منع کرد یا به‏ شرکت‏ در یکی از آنها مجبور ساخت‏.”
بر اساس یکی از مواد مورد تصویب نمایندگان در این طرح، افراد دارای سوء پیشینه ی کیفری موثر از حضور در هیات موسس یا عضویت در احزاب منع شدند. بر اساس ماده ی ۴ این طرح، تاسیس حزب و عضویت در آن در سطح هیات موسس باید دارای اعتقاد و التزام عملی به قانون اساسی و ولایت مطلقه فقیه، تابعیت ایرانی، حداقل ۲۵سال تمام، حداقل مدرک کارشناسی یا معادل آن و عدم سوء پیشینه کیفری موثر باشند.طبق مصوبه ی مجلس سایر اعضای حزب نیز باید اعتقاد و التزام عملی به قانون اساسی و ولایت مطلقه فقیه، تابعیت ایرانی، حداقل ۱۸سال تمام و عدم سوء پیشینه کیفری موثر داشته باشند.
بر اساس تبصره ی یک ماده ی ۲ این طرح، تقاضای صدور مجوز اولیه باید حاوی مرامنامه، اساسنامه و اسامی و امضای حداقل ۱۵ نفر از اعضای هیات موسس باشد. تبصره ی ۲ این ماده نیز تاکید دارد که مرامنامه حزب باید متضمن جهان بینی، مبانی فکری و عقیدتی، اهداف و راهبردهای کلان و سیاست ها و برنامه ها در راستای رسیدن به اهداف تعیین شده، رویکردهای کلی به مسایل فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و اجرایی و حقوقی کشور باشد.
طبق تبصره ی ۳ همین ماده احزاب مکلف شدند در اساسنامه ی خود مواردی چون “نام کامل حزب و عنوان اختصاری آن”، “نشانی مرکز اصلی و محدوده جغرافیایی فعالیت”، “ساختار و ارکان حزب و به همراه وظایف، نحوه فعالیت و حدود اختیارات ومسوولیت هر رکن به تفکیک به نحوه تعیین و عزل شورای مرکزی، دبیر کل و سایر ارکان به استثنای مجمع عمومی”، “نحوه تامین منابع مالی” و موارد دیگری از این دست را مشخص کنند.
با توجه به افزایش انتقادها، در حالی که ۱۲ ماده از این طرح در هفته ی گذشته بررسی شده بود، نمایندگان تصمیم گرفتند به منظور رفع ابهامات و کاستی ها، این طرح به مدت ۳ ماه مسکوت بماند تا کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور به عنوان کمیسیون تخصصی، برخی ابهام ها و اشکال های موجود در این طرح را اصلاح کند.
در روزهای ابتدایی بررسی مواد این طرح برخی نمایندگان مجلس موافق طرح به ویژه اعضای کمیسیون شوراهای مجلس که از طراحان آن بوده اند، تاکید کردند که فعالیت احزاب برای تقویت نظام جمهوری اسلامی ایران لازم است و طرح جدید می تواند این هدف را برآورده سازد.
به گزارش خبرگزاری “خانه ملت”، “امیر خجسته” رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس، تصویب کلیات طرح نحوه ی فعالیت احزاب در صحن علنی مجلس را مثبت ارزیابی کرد و آن را نقطه ی عطفی برای آینده ی احزاب دانست و گفت: فرهنگ فعالیت احزاب کاملا در مردم ایجاد شده است و ۷۷ درصد آرایی که نمایندگان در تصویب کلیات این قانون دادند نشان می دهد در آینده تشکیلات مردمی، کشور را اداره می کنند … با فعال شدن احزاب، خلق الساعه بودن و زور و تزویر در مسایل سیاسی حذف می شود و مردم با فعالیت در احزاب برای رشد و تعالی کشور تلاش می کنند.
نماینده ی مردم همدان در مجلس شورای اسلامی نکات مثبت طرح را این گونه بر شمرد: نکته ی اساسی این است که اکنون پس از آنکه زمان مسوولیت یک شخص در مناصب سیاسی به پایان می رسد دیگر کسی پاسخگوی اعمالش نیست اما اگر افراد از طریق احزاب رشد کنند اینجا احزاب هستند که پاسخگوی عملکرد فرد هستند. رقابت پذیری سالم سیاسی و پاسخگویی دو ویژگی احزاب است و با توجه به آن که فعالیت احزاب در ایران به خوبی فرهنگ سازی شده است با رفع مشکلات قانونی می توانیم از مزایای احزاب درآینده ی نزدیک استفاده کنیم. از ۲۴۰ حزبی که در کشور وجود دارند تنها۳۰ حزب به صورت محدود فعال هستند؛ در حالی که احزاب از پتانسیل بالایی برخوردارند.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=3648