دو چالش صنعت دام و طیور
امیر میران آملی - فعال اقتصادی
مهمترین گلوگاه صنعت دام و طیور کشور در مدیریت زنجیره تامین و عدم هماهنگی در تنظیم حجم تولید است.
ایران با برخورداری از ظرفیت تولید مرغ باکیفیت، کشتارگاههای صنعتی و کارخانههای تولید خوراک دام، امکان صادرات به کشورهای منطقه، از جمله اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا را دارد؛ ظرفیتی که بهرهبرداری از آن مستلزم ثبات در تولید، بازاریابی هدفمند و رفع موانع تجاری است.
تغییر در حجم جوجهریزی موجب نوسان مداوم قیمت جوجه و مرغ شده و فعالان صنعت را با چالشهای فراوانی مواجه میکند. این مسئله، تمام حلقههای این زنجیره را دچار بحران میکند.
شرایط اقتصادی صاحبان بنگاههای اقتصادی در یک سال گذشته دشوار بوده و سرمایهگذاران نیز به دلیل نوسانات قیمتی تمایلی به مشارکت در این حوزه ندارند.
کمبود نهاده و پس از آن، تورم بالای قیمت نهاده باعث کاهش نقدینگی و سرمایه در گردش واحدهای تولیدی شد.
هرچند این صنعت خودکفاست اما قیمتگذاری دستوری و برخی تصمیمگیریهای خلقالساعه، رقابتپذیری کسبوکارهای این حوزه را کاهش میدهد. این صنعت به عرضه و تقاضا وابسته است و اگر مشکل قیمتگذاری دستوری برطرف شود، صاحبان بنگاههای اقتصادی قادر خواهند بود مسائل پیرامون این صنعت را مدیریت کنند.
تولید خوراک دام و محصولات این صنعت در ماههای مختلف سال از روندی باثبات و قابل پیشبینی برخوردار نیست؛ بهگونهای که گاه حجم تولید به اندازهای افزایش مییابد که امکان صادرات فراهم میشود و گاه کاهش تولید، تأمین نیاز مصرفکنندگان داخلی را نیز با دشواری مواجه میکند. این نوسانات و ناهماهنگی در روند تولید، ضمن ایجاد اختلال در تامین بازار داخلی، مانعی جدی در مسیر توسعه و تداوم صادرات محصولات این صنعت به شمار میرود.
با نگاهی کلان به وضعیت تولید مرغ در کشور، میتوان دریافت که ایران علاوه بر برخورداری از کشتارگاههای بزرگ، صنعتی و حرفهای، توان تولید مرغ باکیفیت و صادرات آن به بازارهای خارجی را نیز دارد. این ظرفیت در صنعت تولید خوراک دام نیز وجود دارد و امکان صادرات محصولات این بخش به کشورهای منطقه، از جمله اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا، فراهم است. با این حال، بهرهگیری از این توانمندیها مستلزم انجام بازاریابی تخصصی صادراتی و رفع موانع موجود در مسیر دسترسی به بازارهای هدف است.