جهان اقتصاد گزارش می دهد؛
پنجشنبه فاجعهبار مدیریت شهری تهران
رضا پورحسین ـ روزنامه نگار
جهان اقتصاد: در ظهر روز پنجشنبه، خیابان ولیعصر در مسیر شمال به جنوب، دقیقاً داخل خط ویژه اتوبوسرانی و مقابل پارک ساعی، شاهد یک حادثه تلخ تصادف زنجیرهای بود که جان چندین شهروند را به خطر انداخت.
طبق بررسیهای اولیه نیروهای پلیس راهور و اورژانس، یک دستگاه اتوبوس شرکت واحد که به دلیل نقص فنی در حاشیه مسیر متوقف شده بود، ناگهان و به علتی نامشخص به حرکت درآمد.
اتوبوس پس از طی مسافتی، کنترل خود را از دست داد و با پنج دستگاه موتورسیکلت و دو دستگاه خودروی سواری که در همان محدوده در حال عبور بودند، برخورد شدید کرد.
تصادف با شدت زیاد رخ داد و صحنهای آشفته از خودروهای آسیبدیده و موتورسیکلتهای واژگون ایجاد کرد. یکی از موتورسیکلتهای درگیر در حادثه بلافاصله دچار آتشسوزی شد و دود غلیظی منطقه را پوشاند. شهروندان حاضر در محل با ترس و نگرانی سعی کردند به مصدومین کمک کنند، اما حرارت آتش و خطر انفجار، شرایط را بسیار پیچیده کرده بود.
در این حادثه دلخراش، ۶ شهروند مصدوم شدند که شامل رانندگان و سرنشینان موتورسیکلتها و خودروهای سواری بودند که همگی مرد بودند. شاهدان عینی در گفتگو با خبرنگاران از لحظه برخورد سخن گفتند و تأکید کردند که اتوبوس ناگهان شتاب گرفته و هیچ فرصتی برای واکنش رانندگان دیگر باقی نمانده بود. یکی از شاهدان گفت: «اتوبوس مثل یک غول فلزی آمد و همه چیز را زیر گرفت. صدای برخورد وحشتناک بود و بلافاصله آتش زبانه کشید.»
این حادثه نه تنها یک اتفاق ساده ترافیکی نبود، بلکه بار دیگر زنگ خطری برای وضعیت اسفبار حمل و نقل عمومی تهران به صدا درآورد.
ناوگان اتوبوسرانی پایتخت سالهاست که با مشکلات فنی متعدد دست و پنجه نرم میکند. بسیاری از اتوبوسها فرسوده، قدیمی و فاقد استانداردهای ایمنی لازم هستند.
نقص فنی که منجر به حرکت ناگهانی این اتوبوس شد، تنها نمونهای از مشکلات عمیق ساختاری در سیستم حمل و نقل شهری است. کارشناسان حمل و نقل بارها هشدار دادهاند که ادامه استفاده از وسایل نقلیه فرسوده، ریسک حوادث مشابه را به شدت افزایش میدهد.
در ماههای اخیر موارد مشابهی از توقف ناگهانی یا حرکت غیرارادی اتوبوسها گزارش شده که نشاندهنده عدم نظارت کافی و نبود برنامهریزی جدی برای نوسازی ناوگان است.
شهرداری تهران به عنوان متولی اصلی مدیریت شهری، مسئولیت مستقیم در این زمینه دارد. به جای صرف بودجههای کلان برای نصب بنرهای تبلیغاتی، اجرای پروژههای نمایشی و اقدامات بیهوده شهری که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند، باید اولویت را به بازسازی و مدرنسازی حمل و نقل عمومی بدهد.
فرسودگی اتوبوسها، عدم سرویسدهی منظم، کمبود رانندگان آموزشدیده و نبود سیستمهای ایمنی پیشرفته مانند ترمزهای هوشمند، همه و همه از مشکلات ریشهای هستند که جان شهروندان را تهدید میکنند.
این حادثه نشان داد که هزینههای بیهوده در حوزههای غیرضروری، مستقیماً به قیمت امنیت و سلامت مردم تمام میشود. اگر شهرداری به جای تمرکز بر ظاهر شهر، به فکر زیرساختهای حیاتی مانند ناوگان حمل و نقل باشد، میتوانست از وقوع چنین حوادثی جلوگیری کند.
علاوه بر این، عدم پاسخگویی سریع مسئولان مربوطه، نارضایتی عمومی را بیشتر کرده است. شهروندان انتظار دارند شهرداری تهران به عنوان مقصر اصلی این حادثه، سریعاً توضیحات شفاف ارائه دهد و اقدامات جبرانی انجام دهد.
پرداخت غرامت به مصدومین، بررسی دقیق علل فنی حادثه توسط کارشناسان مستقل و برنامهریزی فوری برای خروج اتوبوسهای فرسوده از خطوط، از حداقل انتظارهای جامعه است. متأسفانه، سابقه نشان میدهد که چنین حوادثی اغلب با وعدههای تکراری همراه بوده و به نتیجه ملموسی نرسیده است.
این رویداد بار دیگر ثابت کرد که حمل و نقل عمومی تهران فرسوده و پرخطر است. هر روز هزاران شهروند با اتوبوسها و وسایل نقلیه عمومی جابهجا میشوند و حق دارند در محیطی ایمن سفر کنند.
شهرداری باید بداند که ادامه این وضعیت، نه تنها اعتماد عمومی را خدشهدار میکند، بلکه مسئولیت مستقیم هر حادثه بر عهده مدیران شهری خواهد بود. امیدواریم این حادثه تلخ، نقطه عطفی برای تغییر جدی در سیاستها و مدیریت شهرداری باشد تا دیگر شاهد چنین فجایعی در خیابانهای تهران نباشیم. جان مردم امانت است و نباید به خطر بیفتد.
نباید فراموش کرد که رئیس شورای شهر تهران نیز به فرسودگی ناوگان و کمبود شدید تعداد وسایل حملونقل عمومی پایتخت اعتراف کرده است. او با اشاره به آمارهای نگرانکننده، از وضعیت اتوبوسها، مترو و تاکسیهای فرسوده سخن گفت و تأکید کرد که این مشکلات، کیفیت زندگی شهروندان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
با این وجود اما شهرداری تهران همچنان سرگرم پروژههای حاشیهای و اولویتهای دیگری است که ظاهراً بیشتر به جنبههای تبلیغاتی و سیاسی مربوط میشود تا حل ریشهای معضل ترافیک و حملونقل. این بیتوجهی در حالی ادامه دارد که هر روز هزاران شهروند تهرانی در ایستگاهها معطل میمانند و از فرسودگی وسایل نقلیه عمومی آسیب میبینند.
