آشفتگی بازار جهانی اوراق قرضه در ماه مه به دلیل جنگ با ایران

بازارهای جهانی اوراق قرضه در ماه مه بار دیگر ماهی پرتلاطم را پشت سر گذاشتند، به‌طوری‌که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران باعث نوسان شدید هزینه استقراض دولت‌ها شد و نگرانی سرمایه‌گذاران درباره تورم و فشارهای فزاینده مالی را برجسته کرد.

بر اساس گزارش رویترز، بازدهی اوراق قرضه دولتی در طول این ماه به بالاترین سطح چند دهه اخیر رسید چرا که معامله‌گران با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، چشم‌انداز تورم و سیاست‌های بانک‌های مرکزی را بازنگری کردند.

با این حال، نشانه‌های پیشرفت در مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا، همراه با انتشار داده‌های اقتصادی ضعیف‌تر از انتظار، در ادامه ماه می باعث رشد قابل توجه بازارهای اوراق قرضه شد.

این چرخش سریع نشان داد که سرمایه‌گذاران همچنان نسبت به خطرات تورمی و افزایش سطح بدهی دولت‌ها بسیار حساس هستند، هرچند امیدها به دستیابی به یک راه‌حل دیپلماتیک به طور موقت از فشارها کاست.

بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا در مرکز بحران

فروش گسترده اوراق به‌ویژه در آمریکا شدید بود؛ جایی که بازدهی اوراق خزانه‌داری 30 ساله این کشور در 20 مه به حدود 5.2 درصد رسید که بالاترین سطح از سال 2007 محسوب می‌شود.

نگرانی‌ها درباره توقف مذاکرات صلح و بازگشت قیمت نفت به بالای 110 دلار در هر بشکه، این هراس را تقویت کرد که تورم برای مدت طولانی‌تری در سطوح بالا باقی بماند.

این آشفتگی فراتر از مرزهای آمریکا نیز گسترش یافت و بازدهی اوراق قرضه دولتی بریتانیا را به بالاترین سطوح چند دهه اخیر رساند، برخی نرخ‌های بازدهی اوراق ژاپن را نیز به رکوردهای تاریخی نزدیک کرد و بازدهی اوراق 10 ساله آلمان را به سطوحی رساند که آخرین بار در سال 2011 مشاهده شده بود.

رشد ضعیف اقتصادها تقاضا برای اوراق قرضه را احیا کرد

در ادامه ماه می، با کاهش قیمت نفت و تحولات دیپلماتیکی که از پیشرفت در کاهش تنش‌ها حکایت داشت، بازارهای اوراق قرضه بخشی از ثبات خود را بازیافتند. شاخص‌های اقتصادی ضعیف‌تر، به‌ویژه در اروپا، نیز انتظارات برای سیاست‌های پولی سختگیرانه‌تر را کاهش داد.

داده‌های اخیر نشان می‌دهد که فعالیت تجاری منطقه یورو در ماه مه با سریع‌ترین نرخ در دو سال و نیم گذشته کاهش یافته است؛ موضوعی که فشار ناشی از هزینه‌های بالای انرژی و افت تقاضا را منعکس می‌کند.

تضعیف چشم‌انداز رشد اقتصادی سرمایه‌گذاران را به بازگشت به دارایی‌های با درآمد ثابت تشویق کرد؛ به‌ویژه آن‌که بازدهی بالاتر اوراق قرضه، بدهی دولت‌ها را از منظر ارزش‌گذاری جذاب‌تر کرده بود.

آمریکا برخلاف روند جهانی حرکت کرد

در حالی که بیشتر بازارهای بزرگ اوراق قرضه تا پایان ماه مه بهبود یافتند، آمریکا یک استثنا بود. اقتصاد آمریکا همچنان نشانه‌های مقاومت از خود نشان داد که بخشی از آن ناشی از سرمایه‌گذاری‌های گسترده مرتبط با فناوری‌های هوش مصنوعی بود.

بین 30 آوریل تا 29 مه، بازدهی اوراق خزانه‌داری 10 ساله آمریکا 6 واحد پایه افزایش یافت، در حالی که بازدهی اوراق مشابه آلمان به همین میزان کاهش پیدا کرد.

داده‌های قوی اقتصادی باعث شد معامله‌گران انتظار کاهش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا در سال جاری را کنار بگذارند و بازارها حتی برای مدتی احتمال افزایش نرخ بهره تا پایان سال را نیز در قیمت‌ها لحاظ کنند.

داده‌های تورمی نیز این نگرانی‌ها را تقویت کرد. رویترز گزارش داد شاخص تورم مورد ترجیح بانک مرکزی آمریکا در ماه آوریل نسبت به مدت مشابه سال قبل 3.8 درصد افزایش یافت که سریع‌ترین رشد آن در سه سال گذشته بود.

بازار اوراق قرضه انگلیس بار دیگر تحت فشار قرار گرفت

بازار اوراق قرضه دولت انگلیس نیز در ماه مه نوسانات شدیدی را تجربه کرد. بازدهی اوراق بلندمدت این کشور در پی فروش گسترده جهانی اوراق و نگرانی‌ها درباره احتمال افزایش هزینه‌های مالی دولت پس از تحولات سیاسی در بریتانیا، به بالاترین سطح از سال 1998 رسید.

با این حال، رویترز گزارش داد که در ادامه، اوراق بریتانیا با بهبود امیدها به صلح در خاورمیانه، انتشار داده‌های اقتصادی ضعیف‌تر و تأکید چهره‌های سیاسی برجسته بر پایبندی به قواعد مالی موجود، با رشد قیمت مواجه شدند.

با وجود این بهبود، بازدهی اوراق بریتانیا همچنان به‌مراتب بالاتر از سطوح پیش از آغاز جنگ علیه ایران باقی مانده است؛ موضوعی که نگرانی‌های پایدار درباره تورم و پایداری مالی را نشان می‌دهد.

بیشترین فشار بر اوراق بلندمدت

طبق گزارش رویترز، شدیدترین فشار فروش بر اوراق با سررسیدهای بلندمدت وارد شد؛ اوراقی که نسبت به نگرانی‌ها درباره وضعیت مالی دولت‌ها و چشم‌انداز بلندمدت اقتصاد حساسیت بیشتری دارند.

افزایش بازدهی واقعی، یعنی بازدهی تعدیل‌شده با تورم، در آمریکا و اروپا نشان داد نگرانی سرمایه‌گذاران تنها به تورم محدود نمی‌شود. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای وخامت شرایط مالی دولت‌ها، به‌ویژه در آمریکا، را عامل اصلی ضعف بازار اوراق خزانه‌داری این کشور می‌دانند.

ابهامات بیشتری نیز درباره اعتبار سیاست پولی مطرح شده است. برخی سرمایه‌گذاران نسبت به استقلال بانک مرکزی آمریکا تحت مدیریت جدید ابراز نگرانی کرده‌اند و این پرسش را مطرح می‌کنند که اگر تورم در سطوح بالا باقی بماند و در عین حال رشد اقتصادی کاهش یابد، سیاستگذاران چگونه واکنش نشان خواهند داد.

در حالی که بازارهای اوراق قرضه با ترکیبی از تنش‌های ژئوپلیتیکی، فشارهای تورمی و افزایش بار بدهی دولت‌ها روبه‌رو هستند، نوسانات شدید ماه مه نشان‌دهنده دشواری ارزیابی مسیر آینده نرخ‌های بهره و رشد اقتصاد جهانی برای سرمایه‌گذاران است.