سیمان و یک تجربه
یادداشت نسرین پابرجا فعال اقتصادی
صنعت سیمان یکی از مهم ترین ارکان بخش ساخت و ساز در قزاقستان بشمار میرود و نقش مهمی را در توسعه شهری و پروژه های زیربنایی این کشور دارد در دهه اخیر، دولت قزاقستان برنامه های گستردهای برای نوسازی زیرساخت ها، توسعه شهرهای جدید، گسترش شبکه حمل ونقل، ساخت فرودگاه ها و جاده های بین شهری و همچنین اجرای پروژه های مسکن ملی و اجتماعی آغاز کرده است. این روند، تقاضا برای سیمان را در سطحی پایدار و رو به رشد نگه داشته و باعث شده صنعت سیمان نقش راهبردی در اقتصاد ملی پیدا کند.
براساس گزارشات منتشره توسط انجمن تولیدکنندگان سیمان و بتن قزاقستان 16 کارخانه سیمان با ظرفیت نصب شده مجموع ۱۸ میلیون تن در سال فعال است. بدلیل کمبود بازارمصرف، صنعت سیمان با بحران تولید بیش از حد مواجه میباشد. ظرفیت موجود یک و نیم برابر بیشتر از نیاز کشور است و به زودی دو برابر خواهد شد. درحال حاضر سه کارخانه سیمان جدید دیگر در قزاقستان در حال ساخت است، این کارخانجات درقالب سرمایه گذاری های مستقیم خارجی اجرا خواهند شد؛ دو کارخانه در منطقه آکتوبه و یکی در غرب قزاقستان در حالی که برخی از کارخانه های موجود همچنان غیرفعال هستند. مشکلات دیگری را که صنعت سیمان با آن مواجه است، واردات سیمان خاکستری و دستور دولت ازبکستان برای اخذ تعرفه ۳۰۰ دلاری بابت هرتن سیمان وارداتی میباشد. دولت پیش بینی میکند که تقاضا برای مصالح ساختمانی افزایش یابد، با توجه به اینکه خودش از طریق برنامه های وام مسکن ترجیحی، ساخت و ساز را تشویق میکند وکارخانه های سیمان موجود میتوانند تقاضا را برآورده کنند، ساخت و سازهای فعال در کشور به مصالح ساختمانی بیشتری نیاز دارد.
درسال،۲۰۲۵ رشد تقاضا تقریباً ۱۵ تا ۲۰ درصد سالانه حدود ۲ میلیون تن بوده است. این بدان معناست که تقاضا در آینده قابل پیش بینی ۱۳ تا ۱۴ میلیون تن خواهد بود. ظرفیت فنی هنوز به طور قابل توجهی بالاتر از نیازبازار است.
مقدار سیمان حدود ۱۲ میلیون تن در داخل قزاقستان تولید شده است. همین مقدار سیمان قزاقستان از طریق بورس عبور کرده است. واردات رسمی ۱ میلیون تن بوده، اما کمتر از آن از طریق بورس فروخته شده است ، اما همچنان همه واردکنندگان بدین صورت اقدام به واردات قانونی نمی کنند. قزاقستان میتواند سالانه ۲۲ میلیون تن تولید کند،
این رقم شامل کارخانه های در حال ساخت نیز میشود، اما در حال حاضر فقط سهمیه انتشار دی اکسید کربن برای ۱۰ تا ۱۱ میلیون تن داده شده است و این سقف هر ساله در حال کاهش است. گزینه دیگر خرید سهمیه های اضافی انتشار دی اکسید کربن از بورس است. این یک گزینه دشوار است، زیرا هزینه ها در قیمت سیمان لحاظ میشوند و آن را در مقایسه با تولیدکنندگانی که ملزم به رعایت تعهدات سبز یا پرداخت جریمه نیستند، غیررقابتی نموده، که این امر نیز بر قیمت تأثیر می گذارد.