کد خبر: 11393
تاریخ انتشار: ۱۷ فروردین ۱۳۹۴

وضعیت بازارهای سرمایه گذاری پس از توافق هسته ای

وضعیت بازارهای سرمایه گذاری پس از توافق هسته ای

بازار سرمايه، ارز، طلا، سکه و مسکن از جمله مهم ترين بازارهاي کشورمان محسوب مي شود که بيشترين نقدينگي ها در اين بازارها متمرکز شده اند و پس از قرائت متن بيانيه لوزان، واکنش هاي متفاوتي به اين رويداد سياسي و اقتصادي نشان دادند.

توافق جامع هسته يي ميان ايران و گروه 1+5 که قرار است تا تيرماه بين 2 طرف امضا شود، تاثيرها و گشايش هاي بسياري را در اقتصاد ايران در پي خواهد داشت. لغو کامل تحريم هاي اقتصادي و آسان شدن تبادلات پولي و مالي و تجاري، فضاي کسب و کار و زمينه براي رشد سرمايه گذاري را فراهم خواهد ساخت هرچند نبايد انتظار داشت که اين تحولات با سرعت اتفاق بيافتد.‏ پس از اجرايي شدن برنامه جامع اقدام مشترک، تمامي قطعنامه هاي شوراي امنيت لغو خواهد شد و همه تحريم هاي اقتصادي و مالي چندجانبه اروپا و يک جانبه آمريکا از جمله تحريم هاي مالي، بانکي، بيمه، سرمايه گذاري و تمامي خدمات مرتبط با آنها در حوزه هاي مختلف از جمله نفت، گاز، پتروشيمي و خودرو سازي فورا لغو خواهند شد. ‏

هر چند که عده يي معتقدند اقتصاد کشور نبايد به مذاکرات گره زده شود اما واقعيت اين است که لغو بخشي از تحريم ها به ويژه تحريم هاي بانکي و انتقال آسان پول، ارتباط مستقيم با اقتصاد کشورمان دارد و نمي توان تشعشعات نتايج مذاکرات را بر اقتصاد به ويژه بازارهاي تحريک پذير ناديده گرفت و لغو تحريم ها گسترش مناسبات اقتصادي خارجي ايران را به دنبال خواهد داشت و اين به معناي بسته شدن پرونده تهاتر اجباري با هندي ها و چيني ها است.‏ بازار سرمايه، ارز، طلا، سکه و مسکن از جمله مهم ترين بازارهاي کشورمان محسوب مي شود که بيشترين نقدينگي ها در اين بازارها متمرکز شده اند و پس از قرائت متن بيانيه لوزان، واکنش هاي متفاوتي به اين رويداد سياسي و اقتصادي نشان دادند. تاثير آني تفاهمات بر روي ارز و طلا کاهش قيمت و افزايش قيمت دوباره بود در حالي که بازار سرمايه سير صعودي در پيش گرفته است و مسکن و خودرو هم بدون تغيير در حالت انتظار قرار گرفتند اما تاثير تفاهم لوزان بر نفت که مهم ترين منبع درآمد کشورمان محسوب مي شود، کاهش قيمت بود.‏ ‏

الف- اقتصاد جهان تحت تاثير مذاکرات: با تشديد تحريم ها در يک دهه گذشته و صدور پي در پي قطعنامه هاي شوراي امنيت عليه ايران، همزمان با کاهش حجم مبادلات تجاري کشورمان با اروپا، حجم مبادلات تجاري با کشورهايي چون چين افزايش يافت، بنابراين لغو تحريم ها و ادامه مذاکرات تا توافق جامع و نهايي نه تنها بر اقتصاد کشورمان بلکه در اقتصاد جهان و بازارهاي جهاني تاثيرگذار خواهد بود. چيني ها در حالي که نگران کاهش مناسبات تجاري با ايران هستند به احتمال افزايش واردات نفت و گاز از ايران اميدوارند و از سوي ديگر ايران بازاري با کشش بالا براي شرکت هاي خارجي به خصوص اروپايي ها است. ‏

ب- تاثير رفتارهاي هيجاني بر ارز و طلا: افزايش ناگهاني سه برابري قيمت ارز در سال 91، بسياري از صنايعي را که به واردات وابسته بود به مرز ورشکستگي کشاند و مي توان گفت يکي از تاثيرگذارترين موضوعات اقتصادي در 3 سال گذشته بود. ارز و طلا از بازارهايي بودند که به سرعت به تفاهم لوزان واکنش نشان دادند. ارز و طلا پس از قرائت بيانيه لوزان دچار کاهش قيمت شدند که اين کاهش قيمت در اثر رفتارهاي هيجاني مردم رخ داد که البته رييس کل بانک مرکزي هم اعلام کرد در صورت کاهش نرخ ارز جلوي آن را نخواهيم گرفت اما قيمت ارز پس از يک روز دوباره افزايش يافت. بازار طلا هم تحت تاثير از اين شوک رواني بازار کاهش و مجددا با افزايش قيمت روبه رو شد.

د- کاهش قيمت نفت و بازارهاي جديد: واکنش بازار جهاني نفت به بيانيه لوزان و احتمال توافق نهايي با کاهش قيمت 5 دلاري در هر بشکه نفت همراه بود. گفته مي شود در حالي که در شرايط حاضر، صادرات نفت کشورمان روزانه يک ميليون و 300 هزار بشکه است پس از لغو تحريم ها اين آمار ممکن است افزايش يابد. بنابراين احتمال افزايش عرضه به بازارهاي جهاني واکنش کاهش قيمت را در برداشت. در اين صورت هر چند قيمت نفت کاهش مي يابد اما ايران مي تواند با افزايش صادرات اين کاهش نرخ را جبران کند و به بازارهاي جديدي دست يابد بازارهايي در چند سال گذشته به واسطه تحريم ها از دست رفته بود.

ج- سکون بازار مسکن :مي توان گفت در ميان بازارها، مسکن کمترين تاثير را از بيانيه لوزان خواهد داشت؛ بازاري که نه به ارز و نه به تحريم ها به طور مستقيم ارتباطي نداشت اما تشعشعات مذاکرات مي تواند مانند يک کاتاليزور در اين حوزه عمل کند و مدت زمان رسيدن به دوره رونق راکوتاه تر کند. کارشناسان اين حوزه معتقدند روند مذاکرات و حتي توافق نهايي نمي تواند به کاهش قيمت ها در اين حوزه منجر شود چراکه بازار مسکن پس از طي دوره 2 سال رکود سير نزولي کاهش قيمت را سير کرده و ظرفيت کاهش قيمت دوباره را ندارد اما تاثير رواني مذاکرات اين است که رونق به اين حوزه بر مي گردد که افزايش قيمت به دنبال اين رونق و افزايش حجم معاملات کمتر از ميانگين نرخ تورم خواهد بود.

ه- صعود شاخص بورس: هر چند که بازار سرمايه سال پر فراز و نشيبي را پشت سر گذاشت اما بلافاصله پس از بيانيه لوزان با اقبال مواجه شد و شاخص سير صعودي در پيش گرفت به طوري که در 48 ساعت گذشته با رشد 4 هزار واحدي مواجه شد. گفته مي شود بانک ها و شرکت هاي خودروساز بيشترين نقش را در اين افزايش شاخص داشتند و البته رييس سازمان بورس، لايحه خروج از رکود، سياست هاي دولتي در افزايش رونق بازار، کاهش تورم، ابهام زدايي از نمادها و صنايع بورسي و نيز کاهش ريسک بورس را از جمله موارد رشد شاخص بورس و قيمت ها عنوان کرد. بسياري از صنايع بورسي که در طول سال گذشته با ريزش ارزش سهام و با مشکلاتي ازجمله تامين مواد اوليه و فروش محصولات خود مواجه شدند از اين پس با حل مساله هسته اي، اين دست از مشکلاتشان بر طرف خواهد شد و با لغو تحريم ها مشکلات نقل و انتقال وجوه و بازگشايي اعتبار اسنادي نيز مرتفع مي شود که در اين صورت نقدينگي بيشتري وارد اين بازار مي شود.

و- تاثير لغو تحريم ها در حوزه مالي: بي شک يکي از تاثيرگذارترين موضوعات اقتصادي پس از رسيدن به توافق جامع ايران با گروه 1+5 در اقتصاد کلان و خرد کشورمان لغو تحريم هاي بانکي و نقل و انتقالات وجوه و سوييفت است. قطعا پس از لغو تحريم ها با تسهيل تبادلات بانکي مناسبات اقتصادي و تجاري با کشورهاي مختلف افزايش مي يابد. تحريم چند ساله به شدت بر عملکرد موسسات پولي و مالي کشورمان تاثير گذاشت و به تضعيف و انزواي بانک هاي کشورمان منجر شد به طوري که گفته مي شود از بين تقريبا 30 بانک فعال در کشور، 15 بانک فعاليت بين المللي ندارند، 10بانک هم که در تحريم هستند و 5 بانک باقيمانده هم با تحريم هاي سوييفت عملکرد قابل توجهي در حوزه بين الملل ندارند. ‏