«صنعت انرژی بادی» در گردباد قوانین متناقض

0
۱۷۶ بازدید

هنگامی که از انرژی بادی صحبت می‌شود تنها منظور استفاده از این انرژی نیست بلکه هنگامی که کشوری، استراتژی صنعتی را تعریف می‌کند باید روند صنعت در دهه‌های آتی را مورد توجه قرار دهد یعنی تنها نباید برای تامین برق به دنبال نیروگاه بادی بود بلکه باید در کشور به دنبال استراتژی برای راه اندازی و توسعه صنعت انرژی بادی بود.

فریده خدادادی-در سال‌های اخیر به علت به وجود آمدن مشکلات زیست محیطی و مسائل مربوط به تغییر آب و هوای کرۀ زمین به دلیل استفاده از منابع انرژی فسیلی بر شدت استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر افزوده شده‌است .

به گزارش جهان اقتصاد؛ انرژی بادی مانند سایر منابع انرژی تجدیدپذیر، از نظر جغرافیایی گسترده و در عین حال به صورت پراکنده تقریباً همیشه در دسترس است.یکی از مهم‌ترین کاربردهای انرژی باد تولید برق است و برای کشورهایی همانند ایران نیاز به الکتریسیته و تولید برق به منظور دستیابی به توسعه اقتصادی ضرورتی اجتناب ناپذیر است.بهره برداری اقتصادی از انرژی باد در تولید برق از جمله روش‌های نوین تولیدی در صنعت برق دنیا به شمار می‌رود. الکتریسیته حاصل از انرژی باد هیچ گونه آلودگی زیست محیطی نداشته وهمین عامل باعث حفظ طبیعت شده و انرژی حاصل آن به توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی می‌انجامد.

خبرنگار جهان اقتصاد به منظور بررسی توجیه اقتصادی استفاده از انرژی باد، با دکتر هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف و رییس انجمن علمی انرژی بادی ایران به گفت وگو پرداخته است که در ادامه می‌خوانید.

این استاد دانشگاه اظهار کرد: کشور ایران از نظر برخورداری از منابع انرژی بادی بسیار غنی است. در دنیا مزارع بادی با سرعت متوسط باد می‌سنجند و برای آن نوع یک،نوع دو و نوع سه را تعریف می کنند. نقاطی که سرعت باد از ۸ متر بر ثانیه بالاتر باشد به‌عنوان مناطق بسیار خوب انرژی بادی تلقی می‌شود.

رییس انجمن علمی انرژی بادی ایران بیان کرد: در ایران منطقه خواف در استان خراسان رضوی و منجیل درمرز استان‌های گیلان و زنجان جزو بهترین نقاط برای انرژی بادی محسوب می شوند، بنابراین ایران جزو کشورهایی است که از ظرفیت قابل توجهی برای تولید انرژی الکتریکی از باد برخوردار می‌باشد.

اورعی بیان کرد: به موجب افزایش سرعت باد در دریا ،برخی کشورها به نصب توربین های بادی در دریا اقدام می‌کنند اما خوشبختانه در نواحی خشکی ایران نیز باد از سرعت بالایی برخوردار است بلکه مناطق گسترده بسیاری نیز وجود دارد . از شرق کشور ،از شمال تا جنوب که مسافت بسیار طولانی است مناطقی مانند استان سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی و خراسان شمالی باد ازسرعت بالایی برخوردار است.

**ظرفیت قابل استفاده در حوزه انرژی باد بلااستفاده باقی مانده است

وی افزود: در نزدیکی زابل استان سیستان و بلوچستان منطقه ای به نام «میل نادر» وجود دارد که باد از سرعت خیلی خوبی برخوردار است و اگر در این منطقه اقدامات لازم به منظور بهره‌مندی از انرژی باد صورت پذیرد، با صرفه اقتصادی همراه خواهد بود اما متاسفانه ظرفیت قابل استفاده در باد مانند خورشید، معادن و… بلا استفاده باقی مانده است.

رییس انجمن علمی انرژی بادی ایران گفت: امروز در جهان بشر از استفاده از سوخت‌های فسیلی فاصله گرفته و به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر سوق پیدا کرده است که به آن « گذار انرژی» گفته می شود که تا سه دهه آتی و تا میانه‌ی قرن جاری میلادی یعنی تا سال ۲۰۵۰ ادامه این فرآیند پیش بینی می شود و سهم انرژی برق از سبد انرژی مصرفی جهان دایما افزایش پیدا خواهد کرد.

اورعی یکی از دلایل افزایش سهم انرژی برق از سبد انرژی مصرفی جهان را حمل و نقل جاده ای و استفاده از خودروهای برقی عنوان کرد و افزود: حمل ونقل جاده ای نیز از استفاده سوخت های فسیلی و بنزین فاصله گرفته است و پیش بینی‌ها حاکی از این مسأله است که تا اواسط قرن جاری میلادی یعنی ۳۰سال دیگر، بیش از ۵۰ درصد از کل انرژی مصرفی کشور از برق تامین می‌شود که به عنوان یکی از ویژگی‌های گذار انرژی یعنی به آن افزایش عمق نفوذ برق گفته می‌شود.

**کاهش سهم سوخت‌های‌فسیلی در تولید انرژی الکتریکی

وی ادامه داد: در این صورت برای انرژی الکتریکی نیز اتفاقاتی رخ می دهد به طوری که در تولید انرژی الکتریکی به شدت و به سرعت سهم سوخت‌های فسیلی از قبیل زغال، گاز و نفت کاهش پیدا می کند و جایگزین آن از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می شود.

به گفته‌ رییس انجمن علمی انرژی بادی ایران، در میانه قرن جاری میلادی، دوسوم از کل برق مصرفی جهان توسط کل مزارع بادی و نیروگاه‌های خورشیدی تامین خواهد شد.

**لزوم تدوین استراتژی توسعه صنعت انرژی بادی

اورعی بیان کرد: هنگامی که از انرژی بادی صحبت می‌شود تنها منظور استفاده از این انرژی نیست بلکه هنگامی که کشوری، استراتژی صنعتی را تعریف می‌کند باید روند صنعت در دهه‌های آتی را مورد توجه قرار دهد یعنی تنها نباید برای تامین برق به دنبال نیروگاه بادی بود بلکه باید در کشور به دنبال استراتژی برای راه اندازی و توسعه صنعت انرژی بادی بود. از این منظر که کشور از جمعیت جوان و تحصیلکرده برخوردار است به طوری که هر سال ۲۵۰ هزار مهندس در کشور تربیت می‌شوند و حال این پرسش مطرح می‌شود شود که آن‌ها باید چه فعالیتی را دنبال کنند؟ در پاسخ باید تاکید کرد وزارت صمت و افرادی که استراتژی کشور را تدوین می‌کنند، از هم‌اکنون برای راه‌اندازی صنعت انرژی بادی برنامه‌ریزی کنند تا ایجاد اشتغال را به دنبال داشته باشد تا با توسعه این انرژی بتوان سهم قابل توجهی در تولید ناخالص داخلی داشته باشیم.

وی تصریح کرد: نکته‌ای که امروز نسبت به آن غافل هستیم از این قرار است که انرژی تجدید پذیر از جمله انرژی بادی تنها در تولید برق خلاصه نمی‌شود بلکه به نقش آن در اقتصاد ملی باید توجه شود.

رییس انجمن علمی انرژی بادی ایران با اشاره به ظرفیت بالای انرژی بادی و خورشیدی در مناطق شرقی کشور عنوان کرد: این مناطق نه تنها به‌لحاظ اقتصادی پیشرفت نکرده است بلکه از مابقی مناطق کشور عقب‌تر است، درحالی که به خوبی و به آسانی می‌توان با برنامه‌ریزی، این منطقه را به مهد انرژی بادی تبدیل کرد و با این کار، توسعه و رشد اقتصادی آن فراهم می‌شود و می‌توان از مهاجرت منفی جلوگیری کرد.

اورعی گفت: در مناطق جنوب شرق کشور به‌دلیل این که به آب دسترسی ندارند می توان اقتصاد را از مبتدی بودن در کشاورزی به سمت انرژی تجدیدپذیر هدایت کرد به طوری که به آن«اقتصاد اقلیمی» گفته می‌شود. این بخش از کشور می‌تواند به علت مناسب بودن اقلیم به عنوان مهد انرژی بادی قلمداد شود و از این طریق انرژی بادی منافع اقتصادی را برای کشور به همراه می آورد.

وی گفت: منطقه جنوب شرق کشور در نزدیکی دو کشور همسایه یعنی افغانستان و پاکستان قرار دارد. در خواف که کمتر از یکصد کیلومتر با هرات و مناطق غربی افغانستان فاصله دارد، به جای خام فروشی می‌توان برق را به این کشورها صادر کرد به طوری که از ظرفیت صادراتی در این حوزه برخوردار هستیم.

**عدم توجه کافی به ظرفیت تولید انرژی الکتریکی از باد در کشور

رییس انجمن علمی انرژی بادی ایران تصریح کرد: کشور ایران از ظرفیت قابل توجهی در تولید انرژی الکتریکی از باد، برخوردار است که به دلیل عدم برنامه ریزی و سرمایه گذاری لازم نسبت به آن غافل است.

اورعی توسعه اقتصادی در کشور را منوط به برنامه بلند مدت دانست و تاکید کرد: در ارتباط با توسعه انرژی بادی می‌توان به طور مثال برنامه ۱۰ساله ای را برای آن پیش بینی کرد و اهدافی را همانندکشورهای حاشیه خلیج فارس که نسبت به توسعه انرژی خورشیدی و کشور ترکیه که توسعه انرژی بادی را انجام دادند، در نظر گرفت.

به گفته ی وی، برنامه بلندمدت فراتر از مسایل سیاسی است و به دولت‌ها ارتباطی ندارد بلکه به پایداری اقتصادی نیاز دارد. در این خصوص سرمایه گذاری توسط بخش دولتی منظور نیست زیرا اعتقادی به سرمایه‌گذاری دولتی ندارم زیرا اگر قرار بود، کشور از این طریق توسعه پیدا کند، تاکنون باید توسعه یافتگی را در آن مشاهده می نمودیم. بنابراین سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی منظور است و دولت، نظام و حاکمیت باید شرایطی را فراهم سازند تا ثبات مالکیت و ثبات سیاسی و اقتصادی برای بخش خصوصی فراهم شود. فردی که در بخش خصوصی در حوزه راه‌اندازی نیروگاه بادی سرمایه‌گذاری می‌کند، بیست الی بیست و پنج سال قرار است درآمد خود را از این بخش کسب کند پس چگونه می‌تواند اعتماد کند که چهارسال پس از آن با تغییر دولت در کار وی مانع ایجاد نشود بنابراین حداقل کار ممکن توسط حاکمیت ایجاد شرایط اقتصادی و سیاسی پایدار است، به صورتی که سرمایه‌گذاری بلند مدت، قابلیت اجرا پیدا کند و ریسک آن کاهش یابد. متاسفانه سرمایه‌های کشور به سمت خرید طلا، ملک و امثال این که کوتاه‌مدت هستند، سوق یافته است زیرا احساس مردم عدم ثبات اقتصادی در جامعه است و واقعا نیز همین طور است.

** کاهش اطمینان بخش خصوصی به سیاست‌های دولت

اورعی گفت: دوسال پیش ارز به یک‌باره سه ‌برابر شد و ما اقداماتی بسیاری انجام داده بودیم به طوری که شرایط خوبی برای سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی برای توسعه انرژی بادی در حال فراهم شدن بود یعنی تلاش‌ها پس از پنج سال نزدیک بود با نتایجی همراه شود اما با ماجرای برجام و سه برابر شدن قیمت ارز میزان سرمایه‌گذاری نیز باید حداقل دوبرابر می‌شد اما وزارت نیرو قیمت خرید تضمینی برق را ۱۸ماه اصلا تغییر نداد و پس از ۳۰ درصد افزایش داد یعنی افراد در بخش خصوصی برنامه‌های‌های خود در راستای توسعه انرژی بادی را کنار گذاشته و عملا کار را متوقف کردند،‌ اینجاست که بخش خصوصی نمی تواند به سیاست‌های دولت اعتماد کند .

وی گفت: دولت برای دعوت بخش خصوصی نسبت به سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی بادی باید ثبات مالکیت و ثبات سیاسی و اقتصادی برای بخش خصوصی را فراهم سازد اما دولت این کار را انجام نمی‌دهد. به طور مثال معاونتی در وزارت نیرو به نام ساتبا وجود دارد که در ظاهر و روی کاغذ قرار است که فرآیند توسعه انرژی تجدیدپذیر از جمله باد را تسهیل سازد اما به‌گفته فعالین این صنعت این معاونت نه‌ تنها تسهیل‌کننده نیست بلکه به بزرگ‌ترین مانع در این مسیر تبدیل شده است و افراد باید استعلام‌های بسیاری را اخذ کنند.

اورعی بیان کرد: در فرآیند دولتی، سرمایه گذار بخش خصوصی را آنقدر اذیت می کنند که عطایش را به لقایش می بخشد و این مسایل تنها به ساتبا ختم نمی شود .اگر بخش خصوصی درصدد راه اندازی نیروگاه بادی باشد، باید استعلام های فراوانی از ادارات دولتی اخذ کند. قوانین در این حوزه متناقض است و ادارات چوب لای چرخ می گذارند. ساتبا نیز برای مجوزها محدودیت ایجاد می‌کند و اکنون مجوزها را شش ماهه کرده است و پس از شش ماه مجدد باید افراد پولی را بدهند و به جای تسهیل کردن فرآیند، بخش خصوصی را با مشکل مواجه می کنند و تمامی این موارد به دلیل این است که در دولت برنامه بلند مدت برای توسعه وجود ندارد. حقیقت این مساله با مشاهده رشد اقتصادی درچهل سال اخیر کاملا مشهود است.

وی افزود: سرمایه‌گذاری توسعه پس از انقلاب نسبت به قبل از انقلاب ۸۰درصد کاهش پیدا کرده است وبه عبارتی سرمایه گذاری انجام نمی‌دهیم و به همین دلیل هرساله به رشد اقتصادی منفی دست پیدا می‌کنیم .

**تعریف نشدن اولویت‌ها در توسعه‌اقتصادی

این استاد دانشگاه بیان کرد: اولویت‌ها در توسعه اقتصادی در کشور به درستی تعریف نشده است.

وی گفت: هنگامی که شرایط اقتصاد جهان در بخش انرژی در سه دهه آتی مورد توجه قرار می گیرد، چهار ویژگی بارز از جمله افزایش سهم برق، افزایش بازدهی مصرف انرژی، افزایش سهم انرژی تجدید پذیر و کاهش آلایندگی مشاهده می‌شود.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=140283

دیدگاهتان را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here