کد خبر: 6806
تاریخ انتشار: ۲۳ آبان ۱۳۹۳

تهران ؛ میزبان دومین نشست بین المللی بورس های کالایی منطقه ‏CIS

تهران ؛ میزبان دومین نشست بین المللی بورس های کالایی منطقه ‏CIS

دومين نشست بين المللي بورس هاي کالايي کشورهاي مستقل مشترک المنافع (‏CIS‏) و اروپاي شرقي در قالب اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) از امروز (شنبه) با حضور رييس سازمان بورس و اوراق بهادار در تهران آغاز مي شود.

در اين نشست دو روزه، اعضا علاوه بر تشريح فعاليت ها و برنامه هاي خود، موضوع عضويت بورس کالاي ايران را در گروه را بررسي خواهند کرد.اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) سازماني بين المللي است که 7 بورس کالايي را از 5 کشور دنيا به عضويت خود در آورده است: بورس يرکومکس (‏YERCOMEX‏) ارمنستان، بورس بوککس (‏BUCEX‏) بلاروس، بورس هاي آي ککس (‏ICEX‏) و ککس (‏CEX‏) قزاقستان، بورس کوککس (‏KUCEX‏) قرقيزستان، بورس يوککس (‏UCEX‏) و بورس کالاي کشاورزي از اوکراين و دو سيستم توزيع کالايي از ارمنستان و بلاروس.‏

اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏)، اتحاديه اي است متشکل از اشخاص حقوقي بورس ها که در يک بستر مجازي الکترونيکي فعاليت مي نمايد و سازماني غير تجاري است؛ همچنين اين سازمان در بازار بين بورسي کالايي کشورهاي عضو فعاليت نموده و کشورهاي علاقمند را به صورت داوطلبانه به عضويت خود در مي آورد و محدوديتي در مدت زمان عضويت در اين سازمان وجود ندارد.‏

وظايف اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏)‏

‏- ارتقاء سطح تجارت کشورهاي ذي نفع از طريق معرفي و توسعه بسترها و روش هاي الکترونيکي بورس هاي کالايي عضو

‏- کمک به توسعه همکاري و برقراري ارتباط مستقيم بين فعالان بازار و مديران و تصميم گيران بورس هاي عضو

‏-کمک به ايجاد سيستم توزيع کالايي در جهت ارتقاي سطح کارايي در انتقال کالاها از توليدکنندگان به مصرف کنندگان

‏- همياري با هدف شکل گيري بازار بين المللي قراردادهاي آتي و ساير قراردادهاي مشتق کالايي بر روي محصولات کشاورزي، مواد اوليه و مواد غذايي

‏- ارايه خدمات مشاوره اي و حمايت حقوقي از اعضا

يکي از اولويت هاي توسعه فعاليت هاي بين المللي اتحاديه، ادغام فعاليت هاي آن با اتحاديه اوراسيا است. اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) در سامانه هاي الکترونيکي خود طيف گسترده اي از کالاها را به گروه هاي مختلف تقسيم نموده است. اين گروه ها عبارتند از محصولات کشاورزي، محصولات حوزه صنايع سبک و سنگين، فلزات، چوب، تجهيزات الکترونيکي، فرآورده هاي نفتي، تجهيزات و وسايل تخصصي، کالاهاي مورد استفاده در ساخت و ساز، مواد شيميايي، فلزات گرانبها، سنگ هاي قيمتي، و ...اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) آماده عضوگيري از بورس هاي کشورهاي مستقل مشترک المنافع (‏CIS‏) و ساير کشورها است.تفاهم نامه همکاري بورس هاي کالاي ايران و بلاروس: در شهريور ماه سال 1391 تفاهم نامه اي بين بورس کالاي ايران و بورس کالاي بلاروس (‏BUCEX‏) به امضاء رسيد. با توجه به اين که بورس بلاروس يکي از اعضاي اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) مي باشد، بررسي مفاد تفاهم نامه مورد اشاره، مي تواند در تعيين چارچوب همکاري بورس و اتحاديه مفيد واقع شود.بر اساس تفاهم نامه مذکور، مقرر شده است که دو بورس در 7 زمينه با يکديگر همکاري يا مشارکت داشته باشند؛ موارد توافق شده عبارتند از:‏

‏1. مبادله دانش و تجربيات فني، فنآوري معاملات و سامانه هاي الکترونيکي قابل کاربرد در فضاي وب

‏2. شناسايي فعالان اصلي بازارهاي کالايي و آشنا ساختن آنها با فرايندهاي معاملاتي بورس ها از طريق برگزاري سمينارها، همايش ها و دوره هاي آموزشي

‏3. بررسي امکان عرضه کالاها در دو بورس و شناسايي گروه هاي کالايي مستعد براي اين منظور

‏4. بررسي امکان انتقال اطلاعات و تحليل هاي قابل انتشار بين دو بورس

‏5. امکان بهره گيري از سامانه ها و فرايندهاي نظارتي بر بازار براي هر دو بورس

‏6. امکان سنجي يکپارچه سازي بازارهاي دو بورس از طريق معاملات متقاطع کالاها

‏7. برگزاري دوره هاي آموزشي براي کارکنان و فعالان بازار از طرف دو بورس.‏

با بررسي مفاد تفاهم نامه روشن مي شود که بسياري از اهداف اين تفاهم نامه با رويکردهاي اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) همسان مي باشند. اما بديهي است که عملياتي نمودن بندهاي مذکور، نيازمند بررسي دقيق تر و تدوين فرايندهاي اجرايي مورد نياز است.به عنوان مثال بند 3 تفاهم نامه از "بررسي امکان عرضه کالاها در دو بورس" سخن مي گويد که نيازمند بررسي موضوع از جنبه هاي مختلف حقوقي، ‏ICT‏ و ... مي باشد که بايستي هر چه سريع تر در دستور کار قرار گيرد. چرا که با عضويت بورس کالاي ايران در اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) لازم است اين موضوعات در سطحي وسيع تر و نه با يک بورس بلکه با 7 بورس کالايي پيگيري شود؛ در غير اين صورت عضويت بورس کالاي ايران در اين اتحاديه صرفاً يک اعتبار و شهرت بين المللي به شمار خواهد رفت که با وجود ارزش بالاي آن، فاصله بسياري با بهره گيري کارامد از فرصت هاي موجود دارد.‏

يکي از نکات جالب توجه در مورد بورس کالاي بلاروس تنوع بسيار بالاي کالاهاي مورد معامله در آن مي باشد؛ گروه هاي کالايي مورد معامله در اين بورس عبارتند از: مقاطع فولادي، فلزات غير آهني، ضايعات فولادي، ذغال سنگ، کک، تجهيزات الکتروتکنيکي، چوب (گرد، تخت و الوار)، کاغذ، روغن کلزا، دانه هاي روغني (آفتاب گردان، سويا و ...)، کره، گوشت، شير خشک، تجهيزات صنعتي، چرم و ...با بررسي اهدف اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) و نيز مفاد تفاهم نامه منعقد شده بين بورس کالاي ايران و بورس کالاي بلاروس مشخص مي شود که زمينه هاي متعددي براي همکاري بورس کالا با بورس هاي عضو اين اتحاديه وجود دارد.يکي از زمينه هاي مساعد براي اين همکاري، استفاده از ظرفيت هاي اين بورس ها براي تسهيل در صادرات و واردات انواع کالاها بين کشورمان و کشورهايي است که بورس هاي کالايي آنها عضو اتحاديه است. براي اين منظور نگاهي به اقلام صادرات و واردات ايران به/از اين کشورها خواهيم داشت؛ اين آمار و ارقام بيانگر برخي واقعيت ها در حوزه تجارت انواع کالاها مي باشند که به برخي از آنها اشاره خواهد شد.با توجه به اين که در حال حاضر با راه اندازي تالار نمايندگي کارگزاران در منطقه آزاد انزلي، پتانسيل مناسبي براي برقراري ارتباط با اين کشورها با محوريت بندر انزلي وجود دارد، نگاهي به اقلام مبادلات تجاري کشور در سال هاي 1391، 1392 و شش ماهه نخست سال 1393 که از اين منطقه انجام شده است، خواهيم داشت:‏

‏- اقلام صادراتي به کشور بلاروس (به عنوان طرف مورد تفاهم با بورس کالاي ايران) صرفاً در سال 1391 کالاهاي بورسي (کشمش، پسته، خرما) بوده اند. همچنين واردات از اين کشور نيز در تمامي سال هاي مورد بررسي کالاهاي غير بورسي و عمدتاً تجهيزات بوده است. بررسي آمار ساير گمرکات نيز تقريباً همين نتيجه را تأييد مي نمايد و بلاروس صرفاً براي صادرات برخي محصولات کشاورزي (عمدتاً خرما، کشمش و پسته) مي تواند به عنوان کشور و بورس هدف مورد بررسي دقيق تر قرار گيرد.‏

‏- در ميان کشورهاي مورد بررسي کشور قزاقستان پتانسيل بسيار بالاتري براي توسعه تجارت و همکاري هاي بورسي دارد؛ اين کشور صادر کننده انواع مقاطع فولادي (عمدتاً شمش و ورق فولادي) و برخي محصولات کشاورزي به ايران است و در مقابل وارد کننده انواع محصولات کشاورزي (خرما، پسته، کشمش و برخي ميوه جات)، سيمان و ... است که همگي کالاهاي بورسي بوده و حجم مبادلات بالايي نيز دارند. از اين رو، اين کشور در ميان کشورهاي عضو اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) توجه جدي تري را مي طلبد و پتانسيل بالايي براي گسترش روابط با بورس کالاي اين کشور وجود دارد.‏

‏- کشور قرقيزستان نه براي صادرات و نه واردات از منطقه آزاد انزلي، طرف تجاري مناسبي به شمار نمي رود و اقلام صادر يا وارد شده به/از اين کشور از انزلي بسيار محدود است. اما بررسي آمار ساير گمرکات نشان مي دهد که حداقل در شش ماهه نخست سال 1393، قرقيزستان پذيراي برخي محصولات کشاورزي، سيمان و ... از ايران بوده است.‏

‏- کشور ارمنستان نيز، بازار نسبتاً مناسبي براي برخي محصولات پتروشيمي و فرآورده هاي نفتي ايراني بوده است و معمولاً کالاي شاخصي از اين کشور وارد ايران نمي شود. بررسي آمار ساير گمرکات نيز مويد همين مطلب است.‏

عضويت در نهادهاي بين المللي مي تواند مزاياي بسياري را براي بورس کالاي ايران به همراه داشته باشد؛ از جمله اين مزايا مي توان به کسب اعتبار بين المللي، ارتقاء جايگاه بورس در منطقه، جذب فعالان بالقوه به بازار در راستاي توسعه بازار اشاره کرد.اتحاديه الکترونيکي بين بورسي (‏IEU‏) يکي از نهادهاي بين المللي است که پيشنهاد عضويت بورس کالاي ايران در آن نهاد مطرح شده است. ‏