به بهانه سالمرگ سهراب سپهری اشعار سهراب مانند خودش پاک و بی آلایش است

0
۳۴۰ بازدید

ملیحه مهرآمیز- سهراب فرزند اسد الله سپهری در سال ۱۳۰۷ در روز ۱۵ مهر ماه در کاشان به دنیا آمد.پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و دبیرستان و به پایان رساندن دوره دوساله دانشسرای مقدماتی، در آذر ماه  1325 در اداره فرهنگ کاشان مشغول به کار شد. در شهریور ۱۳۲۷ در امتحانات ششم ادبی شرکت کرد و دیپلم گرفت. سپس به تهران آمد  و در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و همزمان در شرکت نفت تهران استخدام شد و پس از هشت ماه استعفا داد.

سهراب سپهری در سال ۱۳۳۰ نخستین مجموعه شعر نیمایی خود را به نام «مرگ رنگ» منتشر کرد و چندسالی به تحقیق در نقاشی و حکاکی در فرانسه، ایتالیا، ژاپن و هند پرداخت و در سال ۱۳۴۰ مجموعه های « آواز آفتاب» و « شرق اندوه» را انتشار داد. با اینکه از سهراب آثار زیادی به جای مانده اما این شاعر هنرمند با مجموعه شعر « صدای پای آب» به شهرت و محبوبیت رسید…

” اهل کاشانم  روزگارم بد نیست/  تکه نانی دارم خرده هوشی/  سر سوزن ذوقی / مادری دارم بهتر از برگ درخت/  دوستانی بهتر از آب روان…”

سهراب به عنوان شاعری آرام و بی حاشیه شناخته می شود شاعری که آثار خود را در فضایی آرام و در ساکن‌ترین و بی جنجال‌ترین بخش‌های دهه ۳۰ و ۴۰ به دست چاپ سپرد و پس از سال ۱۳۴۵ تا مدتهای طولانی شعر نگفت‌. در هیچ یک از زندگی نامه‌های موجود از علت این موضوع سخن به میان نیامده است.

سال ۱۳۵۸، آغاز ناراحتی جسمی و آشکار شدن علائم سرطان خون در سهراب بود. او دی ماه همان سال جهت درمان به انگلستان رفت و اسفند به ایران بازگشت. او اول اردیبهشت ۱۳۵۹ ، ساعت ۶ بعد ازظهردر بیمارستان پارس تهران با دنیا وداع کرد.

طبق وصیتش او را به زادگاه خودش در مشهد اردهال منتقل نمودند.

“به سراغ من اگر می آیید، نرم و اهسته بیایید، مباد که ترک بردارد، چینی نازک تنهایی من‌”

به همین مناسبت جهان اقتصاد با نصرت میلانی، قایم مقام موسسه حفظ آثار و نشر افکار سهراب سپهری گفتگویی انجام داده است…

میلانی در مورد اهمیت سهراب در نسل حاضر می گوید: «سهراب سپهری در بین شاعران معاصر از توجه و اهمیت خاصی برخوردار است زیرا او شاعری میانه نسل شعر کلاسیک قدیم و جدید است و بعد از نیما که پدر شعر نو محسوب می شود توانسته است مخاطبین اجتماعی بسیاری را به خود جذب کند.»

نگاه بهشتی و مثبت سهراب در اشعارش آشکار است

سهراب علاوه برشعر به نقاشی نیز عشق می ورزید به طوریکه سهراب سپهری رکورددار قیمت نقاشی مدرن ایرانی است. سال ۱۳۹۳ یکی از تابلوهای درخت او در حراج تهران به قیمت یک میلیارد و هشت صدهزار تومان به فروش رسید.

مضامین مثبت و نگاه بهشتی به دنیا در اشعار و نقاشی هایش موج می زند. میلانی معتقد است که نوع نگاه سهراب او را از خیلی از منتقدان اجتماعی که اشعار تند و تیزی علیه شرایط اجتماعی می سرایند جدا می کند.

قایم مقام موسسه حفظ آثار و نشر افکار سهراب سپهری می افزاید: «از آنجاییکه  بیشتر مخالفان محتوایی شعر سهراب، دنیا را جهنمی بیش نمی دانند بنابراین با نگاه بهشتی سهراب اختلاف اساسی دارند و نمی توانند محتوای شعر او را درک کرده و بپذیرند.»

البته به نظر می رسد همین نوع نگاه سهراب در اشعارش باعث شده که منتقدین، او را شاعری بی توجه به مسایل پیرامونی و مشکلات جامعه اش بدانند.

سهراب به شدت تحت تاثیر مسایل اجتماعی دوره خود بوده است

میلانی در این رابطه می گوید: «اگر سهراب را فردی بی توجه به مشکلات جامعه خودش بدانیم بسیار ساده انگارانه است زیرا او به طور عمیقی تحت تاثیر مسایل اجتماعی و جهانی که در آن می زیسته، بوده است.»

سهراب به فرهنگ مشرق‌زمین علاقه خاصی داشت و سفرهایی به هندوستان، پاکستان، افغانستان، ژاپن و چین داشت. مدتی در ژاپن زندگی کرد و هنر «حکاکی روی چوب» را در آنجا فراگرفت. همچنین به شعر کهن سایر زبان‌ها نیز علاقه داشت؛ از این رو ترجمه‌هایی از شعرهای کهن چینی و ژاپنی انجام داد. همچنین در مرداد ۱۳۳۶ از راه زمینی به کشورهای اروپایی سفر کرد و به پاریس و لندن رفت و طی این سفرها مکاشفات فراوانی در باب طبیعت، زندگی و روابط انسانی انجام داده است. بنابراین بسیار ساده لوحانه به نظر می رسد اگر او را شاعری منزوی بدانیم.

میلانی می افزاید: «سهراب علاوه بر دارا بودن زبان قوی و اشعار زیبای خود، از مسایل پنهان سیاسی و اجتماعی زمان خود رنج می برده است که مصداق آن را می توان در آثار آغازین او مشاهده کرد.»

میلانی یکی از امتیازات اشعار سهراب را پاک و بی آلایش بودن آنها می داند و می افزاید: «کلمات و محتوای اشعار سهراب ساختگی و آذین بندی شده نیست به عبارت دیگر اشعار او مانند خودش پاک و بی آلایش است.»

قایم مقام موسسه حفظ آثار و نشر افکار سهراب سپهری در ادامه می گوید: «سهراب با آنکه سر در آخور طبیعت کرده و از طبیعت سخن می راند اما هرگز طبیعت زده نشد و در واقع سبک نگاه او به انسانها و طبیعت، نوعی اعتراض و انتقاد به عصر ماشینی و زندگی مدرن امروزی است که بشر را گرفتارر روابط ناسالم سیاسی و اجتماعی کرده است.»

تهیه مستندی فاخر در مورد سهراب سپهری

موسسه حفظ آثار و نشر افکار سهراب سپهری از سال ۱۳۸۰ با همراهی جمعی از هنرمندان کاشان تاسیس شد و در سال ۸۲ اولین کنگره رسمی خود را در دانشگاه تهران و با حضور شاعران و هنرمندان معاصر برگزار کرد. تا کنون چهار کنگره از این دست برگزار شده است که آخرین آنها در سال ۹۲ برگزار شد و متاسفانه به دلیل مشکلات عدیده این کنگره در سال ۹۳ برگزار نشد.

موسسه حفظ آثار و نشر افکار سهراب سپهری قصد دارد مستندی فاخر و فیلم سینمایی داستانی بلندی در مورد این شاعر نامی کشور تهیه کند و لذا از علاقه مندان دعوت می کند تا در این پروژه همکاری کنند.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=11949