دفن کننده فقر

شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر پیشین قطر و پدر امیر کنونی آن در سن 74 سالگی درگذشت. او را باید معمار قطرِ نوین دانست که این کشور کوچک و کم‌اثر را با وجود محدودیت‌های جغرافیایی و ژئوپلیتکی به بازیگری پرآوازه در سطح منطقه و جهان تبدیل کرد.

آغاز زمامداری امیر سابق قطر در سال 1995 پس از کنار گذاشتن پدرش از قدرت نقطه عطفی در تاریخ این کشور بود. او با تجهیز قطر به دو مولفه نوین قدرت، یعنی رسانه و اقتصاد، این کشور را در مسیر تحولی بزرگ و راهبردی قرار داد و زمینه ظهور آن را در قامت یک بازیگر موثر فراهم کرد. سپس دیپلماسی وساطت، پای قطر را به پرونده‌های مهم در نقاط مختلف جهان باز کرد؛ رویکردی که همواره مورد استقبال و خوشایند قدرت‌های جهان به ویژه آمریکا بوده و هست.

ظهور قطر در این قامت، حسد و رشک شاهزادگان جوان همسایه را برانگیخت و همین باعث شد که این کشور کوچک در سال 2017 مورد محاصره همه جانبه قرار گیرد که سرانجام پس از چهار سال بدون تن دادن به شروط چهار کشور محاصره کننده (عربستان، امارات، مصر و بحرین) پایان یافت.

با آغاز «بهار عربی» در سال ۲۰۱۱ و به قدرت رسیدن جریان اخوان‌المسلمین، قطر دوشادوش ترکیه به حامی اصلی این تحولات و دولت‌های برآمده از آن بدل شد؛ رویکردی که نفوذ و جایگاه منطقه‌ای دوحه را به‌ طور چشمگیری ارتقا داد. با این حال، با فروکش کردن این موج، حذف اخوان المسلیمن و آغاز «انقلاب‌های معکوس» که با تقویت جایگاه رقبای منطقه‌ای یعنی عربستان و امارات همراه بود، سیاست خارجی قطر تحت‌الشعاع قرار گرفت؛ وضعیتی که باعث شد به ‌سرعت سیاست‌های خود را متناسب با واقعیت‌های جدید بازتعریف کند و از پیامدهای آن بکاهد.

قطری‌ها که روزگاری اوضاع اقتصادی مساعدی نداشتند، اکنون کسی را تدفین می‌کنند که به او لقب "دفان الفقر" (دفن کننده فقر) داده بودند که با دگرگون کردن ساختار اقتصادی کشورش، آن را در ردیف کشورهای ثروتمند جهان قرار داد.