وحدت ملی؛ ضرورتی راهبردی در برابر تهدیدات بیرونی
محمد صالح جوکار ـ نماینده مجلس
وحدت و انسجام ملی، امروز فراتر از یک شعار سیاسی، به عنوان مهمترین اولویت کشور مطرح است. در شرایطی که دشمنان خارجی با بهرهگیری از تمامی ابزارهای رسانهای، اقتصادی و روانی، در پی ایجاد شکاف میان اقشار مختلف جامعه هستند، هرگونه بیتوجهی به مقوله انسجام، کشور را در معرض آسیبپذیریهای جدی قرار میدهد. تجربه تاریخی نشان داده است که در بحرانهای بزرگ، آنچه یک ملت را نجات داده، نه صرفاً توان نظامی یا اقتصادی، بلکه همدلی و همراهی آحاد مردم در کنار یکدیگر بوده است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در سالهای اخیر بارها بر این نکته تأکید داشتهاند که انسجام ملی، قدرت نرم و بازدارندهای برای کشور ایجاد میکند که دشمن را از هرگونه طمع ورزی مأیوس خواهد ساخت. این تأکید ریشه در واقعیتی انکارناپذیر دارد؛ چراکه امروز دشمنان با طراحی جنگ شناختی و عملیات روانی پیچیده، به دنبال القای ناامیدی و بیاعتمادی میان مردم و حاکمیت هستند. در چنین فضایی، هرگونه اختلافافکنی، حتی اگر با حسن نیت صورت گیرد، میتواند به ابزاری در دست دشمن تبدیل شود و هزینههای سنگینی را به کشور تحمیل کند.
در کنار این، موضوع نقد و مطالبهگری منصفانه، یکی از ارکان اساسی حفظ پویایی نظام محسوب میشود. تفاوت اساسی میان نقد سازنده و تخریب، در رعایت انصاف و پرهیز از اتهام و توهین است. در نظام جمهوری اسلامی، نقد نه تنها ممنوع نیست، بلکه به عنوان یک حق و حتی یک وظیفه برای آحاد جامعه شناخته شده است. اما شرط اساسی آن است که نقد بر پایه مستندات، واقعبینی و نگاهی اصلاحگرا صورت پذیرد، نه از سر احساسات زودگذر یا خصومتهای شخصی و گروهی. متأسفانه گاهی مشاهده میشود که برخی از منتقدان، مرز بین مطالبهگری و جوسازی را در نمییابند و با طرح اتهامات نادرست یا استفاده از الفاظ نامناسب، نه تنها کمکی به حل مشکلات نمیکنند، بلکه زمینه را برای سوءاستفاده دشمنان فراهم میآورند.
شفافسازی به عنوان یکی از مؤلفههای اصلی اعتمادآفرینی، امروز در برخی عرصهها با کاستیهایی مواجه است و این انتقاد کاملاً وارد است. اما راه حل این مشکل، پناه بردن به تهمت و توهین نیست؛ بلکه باید از طریق سازوکارهای قانونی، رسانهای و مدنی، زمینه را برای دسترسی آزادانه مردم به اطلاعات و پاسخگویی مسئولان فراهم کرد. در این میان، رسانهها نیز نقشی کلیدی ایفا میکنند و باید میان وظیفه اطلاعرسانی و مسئولیت اجتماعی خود تعادل برقرار کنند.
نکته حائز اهمیت دیگر این است که وحدت ملی به معنای نادیده گرفتن تفاوتهای سلیقهای یا پنهانکاری در برابر مشکلات نیست. جامعه پویا و بالغ، جامعهای است که در عین حفظ انسجام، فضای مناسبی برای گفتوگو، تبادل نظر و حتی اختلافنظرهای معقول فراهم میکند. اما باید پذیرفت که مرز بین نقد و تخریب، بسیار ظریف است و تشخیص آن نیازمند بصیرت، اخلاق و تعهد به منافع ملی است.
در نهایت، تحقق وحدت و انسجام ملی، یک فرآیند چندوجهی و زمانبر است که نیازمند عزم همگانی از سوی مردم، مسئولان، نخبگان و رسانههاست. همه باید بپذیریم که در شرایط حساس کنونی، کوچکترین شکاف میتواند به سرعت تبدیل به گسل بزرگی شود و هزینههای جبرانناپذیری را بر جای گذارد. پس ضروری است با تکیه بر عقلانیت، اخلاق و منافع بلندمدت کشور، از هرگونه رفتار و گفتاری که موجب دوگانگی و تفرقه میشود، پرهیز کنیم و با تأسی از آموزههای دینی و توصیههای رهبری، همدلی را جایگزین دشمنافکنی کرده و با حفظ روحیه نقدپذیری و مطالبهگری منصفانه، گامهای مؤثری در جهت اعتلای ایران عزیز برداریم.