مثلث مشکلات کشاورزان تکمیل شد

جهان اقتصاد: به گفته رئیس بنیاد ملی گندمکاران، با آغاز کشت گندم در برخی استان‌های شمال‌غربی کشور، گندمکاران در حالی آماده ورود به فصل جدید تولید می‌شوند که بخشی از مطالبات خرید تضمینی سال گذشته هنوز پرداخت نشده و تامین برخی نهاده‌ها، به‌ویژه کودهای فسفاته و پتاسه، با محدودیت‌هایی همراه است.

 علاوه بر این هنوز مشکل سوخت کشاورزان نیز حل نشده است. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که فصل زراعی جدید آغاز شده و کشاورزان باید هرچه سریع‌تر زمین‌های خود را آماده کنند تا از بارش‌های پاییزی بهره‌مند شوند و بتوانند به موقع بذر بکارند.

 تاخیر در پرداخت مطالبات باعث شده بسیاری از گندمکاران با کمبود نقدینگی مواجه شوند و نتوانند به راحتی نهاده‌های مورد نیاز خود را تهیه کنند. این مساله نه تنها بر آمادگی آن‌ها برای کشت اثر گذاشته، بلکه نگرانی‌هایی را درباره میزان تولید سال آینده ایجاد کرده است.

 کشاورزان در استان‌های سردسیر و شمال‌غربی از جمله آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و کردستان کشت را شروع کرده‌اند یا در آستانه شروع آن هستند.

 در این مناطق زمان کاشت محدود است و هر روز تاخیر می‌تواند به کاهش عملکرد منجر شود، به‌ویژه در مزارع دیم که به بارش‌های طبیعی وابسته‌اند.

 با وجود این شرایط زمانی حساس، هنوز بخش قابل توجهی از پول گندم تحویلی سال گذشته به حساب کشاورزان واریز نشده است.

 این تاخیر باعث شده کشاورزان نتوانند بدهی‌های قبلی خود را تسویه کنند یا سرمایه در گردش لازم برای خرید بذر، کود و سم را تامین نمایند.

بسیاری از آنان مجبور شده‌اند از منابع محدود خود استفاده کنند یا به قرض روی آورند که این امر فشار مالی بیشتری بر خانواده‌های روستایی وارد می‌کند.

تامین کودهای فسفاته و پتاسه نیز یکی از چالش‌های اصلی است. این کودها که نقش مهمی در تقویت خاک و افزایش عملکرد محصول دارند، عمدتاً وارداتی هستند و به دلیل مشکلات ارزی و محدودیت‌های تامین و تحریم، دسترسی به آن‌ها دشوار شده است.

 کشاورزان گزارش می‌دهند که سهمیه‌های تخصیص‌یافته کافی نیست یا با تاخیر توزیع می‌شود و قیمت‌ها نیز نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است. در نتیجه، بسیاری ناچارند یا از کود کمتری استفاده کنند یا به بازار آزاد روی آورند که هزینه تولید را بالاتر می‌برد.

کودهای ازته که تا حدی در داخل تولید می‌شوند وضعیت بهتری دارند، اما کمبود کودهای پایه فسفاته و پتاسه می‌تواند تعادل عناصر غذایی خاک را برهم بزند و در نهایت بر کیفیت و کمیت گندم تولیدی اثر منفی بگذارد.

رئیس بنیاد ملی گندمکاران هشدار داده که اگر این محدودیت‌ها برطرف نشود، حتی در صورت بارش مناسب، تولید به سطح مطلوب نخواهد رسید و ممکن است دوباره نیاز به واردات افزایش یابد.

مشکل سوخت کشاورزی نیز همچنان حل‌نشده باقی مانده است. کشاورزان برای آماده‌سازی زمین، شخم‌زنی، کاشت و حمل‌ونقل به سوخت یارانه‌ای نیاز دارند، اما در بسیاری از مناطق توزیع سوخت با اختلال مواجه است یا سهمیه‌ها کافی نیست.

این مساله به ویژه در روزهای آغاز کشت که ماشین‌آلات کشاورزی به طور فشرده کار می‌کنند، بیشتر خود را نشان می‌دهد.

تاخیر در تامین سوخت نه تنها زمان کاشت را عقب می‌اندازد، بلکه هزینه‌های اضافی برای کشاورزان ایجاد می‌کند، زیرا برخی مجبور می‌شوند سوخت آزاد با قیمت بالاتر تهیه کنند.

مجموع این مشکلات یعنی مطالبات پرداخت‌نشده، محدودیت کود و کمبود سوخت، انگیزه تولید را در میان کشاورزان کاهش می‌دهد و ممکن است برخی را به سمت کاهش سطح زیرکشت یا تغییر الگوی کشت سوق دهد.

با این حال، کشاورزان همچنان با امید به حمایت‌های دولتی و شرایط جوی مناسب در حال آماده‌سازی هستند.

آن‌ها می‌دانند که گندم به عنوان محصول راهبردی کشور نقش حیاتی در امنیت غذایی دارد و تولید کافی آن از خروج ارز برای واردات جلوگیری می‌کند. رئیس بنیاد ملی گندمکاران بارها بر لزوم تسویه سریع مطالبات تاکید کرده تا کشاورزان بتوانند با خیالی آسوده وارد فصل جدید شوند.

کشاورزان همچنین خواستار برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای تامین به موقع نهاده‌ها و سوخت شده اند تا زنجیره تولید دچار اختلال نشود.

اگر دولت بتواند در هفته‌های پیش‌رو این موانع را برطرف کند، احتمال حفظ یا حتی افزایش سطح زیرکشت وجود دارد و با مدیریت صحیح منابع آبی و خاکی می‌توان به تولید مطلوب دست یافت.

 در غیر این صورت، تاخیرهای فعلی ممکن است آثار خود را در کاهش خرید تضمینی و افزایش وابستگی به واردات نشان دهد. کشاورزان منتظر اقدام عملی هستند تا بتوانند نقش خود را در تامین نان مردم به درستی ایفا کنند و چرخه تولید بدون وقفه ادامه یابد.