چالشهای تولید بیضابطه تخممرغ در ایران
سعید پویش

صنعت تولید تخممرغ در ایران طی سالهای اخیر به یکی از بخشهای کلیدی در حوزه کشاورزی و دامپروری تبدیل شده است؛ اما این پیشرفت، بدون برنامهریزی دقیق و ضابطهمند، چالشهای جدی را برای تولیدکنندگان، مصرفکنندگان و اقتصاد کشور به دنبال داشته است.
افزایش بیرویه و غیرهدفمند واحدهای مرغداری تخمگذار، بدون در نظر گرفتن ظرفیت واقعی بازار و زیرساختهای لازم مانند زنجیره سرد و سیستمهای توزیع، باعث تولید مازاد تخممرغ و افت شدید قیمتها شده است. این وضعیت نهتنها موجب زیان مالی تولیدکنندگان میشود، بلکه باعث انباشت محصول و افزایش ضایعات نیز گردیده است.
امیر عباسی، فعال حوزه اقتصادی، مهمترین عوامل این معضل را فقدان نظارت دقیق بر صدور مجوزها، نبود هماهنگی بین نهادهای متولی و تغییرات فصلی تقاضا میداند. وی هشدار میدهد که ادامه این روند میتواند سلامت صنعت دامپروری را به خطر بیندازد و اعتماد عمومی را کاهش دهد.
در واکنش به مازاد تولید، مسئولان ناگزیر به صدور مجوز صادرات شدهاند تا بازار داخلی را متعادل نگه دارند و از هدررفت منابع جلوگیری کنند. بازارهای همسایه مانند عراق، افغانستان و کشورهای حوزه خلیجفارس، فرصتهای بالقوهای برای صادرات تخممرغ ایران به شمار میروند، اما موانعی از جمله استانداردهای بهداشتی، تعرفههای گمرکی و رقابت منطقهای، مسیر توسعه صادرات را دشوار کرده است.
با این وجود، رفع این چالشها تنها با برنامهریزی منسجم، نظارت دقیق و همکاری موثر بین نهادهای متولی امکانپذیر است. در غیر این صورت، تولید بیضابطه و ناپایدار تخممرغ میتواند به تهدیدی جدی برای صنعت کشاورزی و اقتصاد کشور تبدیل شود.